CÙNG SUY NGẪM

Khởi nghiệp sáng tạo bắt đầu từ những thay đổi nhỏ

Khi nói đến khởi nghiệp sáng tạo, nhiều người thường nghĩ tới các startup công nghệ, những vòng gọi vốn lớn hay giấc mơ “kỳ lân”. Nhưng một quốc gia khởi nghiệp không thể được đo bằng số doanh nghiệp tỷ USD đơn thuần, mà bằng khả năng khơi dậy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới trong toàn xã hội.

Sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đạt Giải thưởng tại cuộc thi “Học sinh-Sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp - SV.STARTUP” năm 2026.
Sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đạt Giải thưởng tại cuộc thi “Học sinh-Sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp - SV.STARTUP” năm 2026.

Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 5/4/2026 về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đã đưa ra một cách tiếp cận rộng hơn. Chiến lược xác định quốc gia khởi nghiệp sáng tạo là nơi mọi công dân đều có cơ hội khởi nghiệp bằng sáng tạo trong nhiều lĩnh vực, dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Điều đáng chú ý ở Chiến lược không nằm ở mục tiêu phát triển startup, mà ở việc khơi dậy tinh thần dám thử nghiệm, chấp nhận rủi ro và nuôi dưỡng văn hóa đổi mới trong xã hội.

Những năm gần đây, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam có những dấu ấn tích cực, đóng góp vào sự phát triển của kinh tế-xã hội, với khoảng 4.000 startup, hơn 200 quỹ đầu tư mạo hiểm, hơn 200 tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và khoảng 100 trung tâm khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo.

Năm 2025, chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của Việt Nam xếp thứ 55 trên thế giới. Một số doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã vươn ra thị trường khu vực, trong khi nhiều địa phương bắt đầu quan tâm hơn tới xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp.

Năm 2025, chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của Việt Nam xếp thứ 55 trên thế giới. Một số doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã vươn ra thị trường khu vực, trong khi nhiều địa phương bắt đầu quan tâm hơn tới xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp.

Tuy vậy, phía sau sự sôi động ấy vẫn còn một điều đáng suy ngẫm: Đổi mới sáng tạo liệu đã thật sự lan tỏa trong đời sống hay mới chủ yếu hiện diện ở một bộ phận doanh nghiệp công nghệ và các đô thị lớn? Bởi một hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững được đo bằng cả những thương vụ gọi vốn lẫn việc doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, trường học hay từng cộng đồng dân cư có dám thử cách làm mới và có cơ hội biến ý tưởng thành giá trị hay không.

Một quốc gia khởi nghiệp vì thế cần nhiều hơn vài doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng nhanh - đó phải là một xã hội trong đó nhiều người dám đổi mới cách làm, dám ứng dụng công nghệ và dám biến sáng kiến của mình thành sản phẩm hữu ích cho đời sống.

Chính vì vậy mà Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đã mở rộng phạm vi từ startup công nghệ sang mô hình “doanh nghiệp một người”, giáo dục khởi nghiệp trong nhà trường hay các chương trình hỗ trợ phụ nữ, thanh niên, học sinh, sinh viên khởi nghiệp. Đây không đơn thuần là chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, mà là cách nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo trong xã hội.

Tuy nhiên, để tinh thần ấy trở thành động lực phát triển, điều cần thiết phải vượt khỏi những lời kêu gọi “dám nghĩ, dám làm”. Người dân và doanh nghiệp chỉ dám thử nghiệm khi nhìn thấy một môi trường đủ minh bạch, có cơ chế nâng đỡ và chấp nhận rủi ro đổi mới.

Thực tế hiện nay, nhiều ý tưởng tốt vẫn thiếu môi trường để trưởng thành. Ở không ít địa phương, hoạt động khởi nghiệp còn mang tính phong trào, thiếu kết nối với thị trường, thiếu cố vấn và nguồn vốn phù hợp. Trong khi đó, các startup công nghệ sâu lại cần nhiều thời gian và sự kiên nhẫn hơn để phát triển.

Bởi vậy, vai trò của các trung tâm đổi mới sáng tạo, trường đại học, viện nghiên cứu hay quỹ đầu tư ngày càng quan trọng, trở thành cầu nối giữa ý tưởng, tri thức, vốn và thị trường.

Nhiều sáng kiến có giá trị đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một giải pháp giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, một ứng dụng hỗ trợ người khuyết tật tiếp cận dịch vụ hay một công cụ số hóa cho hộ kinh doanh nhỏ… Nếu được hỗ trợ đúng cách, những ý tưởng ấy đều có thể trở thành hạt giống của đổi mới sáng tạo.

Một hệ sinh thái khỏe mạnh vì thế cần đồng thời các startup tăng trưởng nhanh, những doanh nghiệp nhỏ liên tục đổi mới, những trường đại học biết đưa tri thức ra thị trường và những địa phương biết đặt ra các bài toán từ thực tiễn.

Khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là câu chuyện của người trẻ hay giới công nghệ. Đó là khả năng khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo, dám thay đổi và dám biến ý tưởng thành hành động trong mỗi con người, mỗi tổ chức và mỗi cộng đồng. Một quốc gia khởi nghiệp có lẽ cũng bắt đầu từ những thay đổi nhỏ như vậy, khi các ý tưởng mới được lắng nghe, thử nghiệm và có cơ hội đi tiếp trong đời sống.

Có thể bạn quan tâm

Đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bảo đảm quyền kiểm chứng kết quả đo lường

Đại biểu Quốc hội đề nghị quy định rõ trách nhiệm chủ động rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện sai số đo lường, đồng thời bảo đảm người tiêu dùng được tiếp cận dữ liệu và hoàn trả tiền thu thừa trong thời hạn cụ thể.

Quốc hội làm việc tại hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Định danh và xác thực điện tử. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Thiết lập 3 mô hình xác thực điện tử, tăng an toàn giao dịch số

Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử mở rộng đối tượng định danh, thiết lập các mô hình xác thực và thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ, tạo nền tảng nhận diện số tin cậy, phòng, chống tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến và thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.

Toàn cảnh tọa đàm. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Giải pháp thích ứng với giáo dục STEM trong nhà trường

Chiều 25/10, tại Hà Nội, Hiệp hội Thiết bị giáo dục Việt Nam phối hợp Tập đoàn Geleximco tổ chức Tọa đàm: Giải pháp thích ứng với giáo dục STEM trong nhà trường. Đông đảo các chuyên gia, nhà quản lý, cán bộ các trường học, đơn vị hoạt động giáo dục tham dự tọa đàm.

Khánh thành Khu thử nghiệm thiết bị bay không người lái VNU - HTI tại Hòa Lạc

Khánh thành Khu thử nghiệm thiết bị bay không người lái VNU - HTI tại Hòa Lạc

Ngày 25/10, trong khuôn khổ chương trình “Hòa Lạc ngày mới 2026” do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, Khu thử nghiệm thiết bị bay không người lái VNU - HTI đã chính thức được khánh thành tại Hòa Lạc. Công trình do HTI Group đầu tư xây dựng, tạo thêm hạ tầng phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển công nghệ UAV tại Việt Nam.

Quang cảnh khai mạc chương trình tập huấn. (Ảnh: CTV)

Lâm Đồng: Trang bị kiến thức bảo vệ thanh thiếu niên trên môi trường mạng

Ngày 25/10, Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ, Câu lạc bộ Niềm tin số Lâm Đồng, tổ chức tập huấn chuyên gia an toàn số học đường, nhằm xây dựng lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng và bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng.

Quạt nước gạt đập liên hồi tạo nên những luồng bọt bồng bềnh trắng xóa trên mặt ao là đặc trưng tại các vùng nuôi tôm trọng điểm tỉnh Cà Mau. (Ảnh HỮU TÙNG)

Chàng trai Cà Mau số hóa sổ cân tôm

Từ những trăn trở bên ao tôm quê nhà, chàng trai trẻ Đỗ Vương Nhi đã miệt mài sáng tạo nên ứng dụng FarmBook (sổ cân tôm), giúp nhà nông vùng sông nước Cà Mau bước vào hành trình chuyển đổi số một cách nhẹ nhàng, minh bạch nhưng đong đầy niềm tin.

Bài 3: Hiện thực hóa các mục tiêu bằng hành động và kết quả thực tiễn

Bài 3: Hiện thực hóa các mục tiêu bằng hành động và kết quả thực tiễn

Nghị quyết số 19-NQ/TW xác định cụ thể các mục tiêu, yêu cầu đổi mới mô hình phát triển lâu dài, bền vững. Để hiện thực hóa các mục tiêu, yêu cầu đó các cấp, ngành, địa phương và doanh nghiệp cần quyết liệt triển khai và có những kết quả cụ thể, từng bước đưa tri thức trở thành năng lực sản xuất và lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Phiên họp Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Danh sách công trình/cụm công trình được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7

Ngày 12 và 13/10/2026, tại Hà Nội, Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7 họp xem xét, đánh giá các công trình/cụm công trình và tác giả, đồng tác giả đề nghị tặng giải thưởng.

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

Rau má từ lâu được biết đến không chỉ là loại rau quen thuộc trong bữa ăn, mà còn là cây dược liệu dân gian có nhiều giá trị đối với sức khỏe. Tuy nhiên, tại Quảng Trị, các nghiên cứu và mô hình chế biến sâu đối với rau má vẫn chưa nhiều, khiến giá trị kinh tế của cây rau má chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Minh trình bày tham luận tại Phiên toàn thể quốc tế. (Ảnh: Viện Hàn lâm)

Đoàn công tác của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tham dự Hội nghị Khoa học-Thực tiễn quốc tế lần thứ III tại Nga

Hội nghị Khoa học-Thực tiễn quốc tế lần thứ III do Học viện Kinh tế quốc dân và Hành chính công trực thuộc Tổng thống Liên bang Nga (Học viện Tổng thống-RANEPA) tổ chức tại Thủ đô Moskva, Liên bang Nga trong hai ngày 22 và 23/10 với chủ đề “Khoa học cho quản trị nhà nước tại Nga”.

Đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ

Đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ

Chính phủ đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ đối với tổ chức và cá nhân, chỉ quy định nghĩa vụ thông báo của tổ chức, cá nhân giám định khi hoạt động cung cấp dịch vụ và dự kiến quy định tại văn bản dưới luật quyền và nghĩa vụ trong việc thực hiện hoạt động này.

Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường: Tăng cường hậu kiểm, thúc đẩy chuyển đổi xanh

Dự án Luật hướng tới cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang tăng cường hậu kiểm, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Đồng thời, đổi mới quản trị môi trường dựa trên dữ liệu, thúc đẩy chuyển đổi xanh, tháo gỡ các điểm nghẽn, huy động nguồn lực cho bảo vệ môi trường.

Các đại biểu tham dự hội nghị. (Ảnh: VŨ TÂN)

Khánh Hòa đẩy mạnh chuyển đổi số từ cấp cơ sở

Ngày 23/10, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa tổ chức hội nghị về giải pháp chuyển đổi số tại địa phương, với chủ đề “Chuyển đổi số cấp cơ sở tỉnh Khánh Hòa-Từ khung kiến trúc, nền tảng và dữ liệu số đến quản trị địa phương, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân”.

Hội thảo “Giải pháp phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam là cầu nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc trong các hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội”. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Phát huy hiệu quả công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội

Ngày 23/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo “Giải pháp phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam là cầu nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc trong các hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội”.

Công nghệ viễn thám và UAV hỗ trợ khoanh vùng phạm vi dữ liệu. (Ảnh: VNPT)

Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống" đang là nhiệm vụ trọng tâm. Sự kết hợp giữa công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và trí tuệ nhân tạo không gian địa lý (GeoAI) đang trở thành "chìa khóa" giúp ngành chức năng tối ưu hóa công tác kiểm tra, đối soát và làm sạch dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.