CÙNG SUY NGẪM

Khởi nghiệp sáng tạo bắt đầu từ những thay đổi nhỏ

Khi nói đến khởi nghiệp sáng tạo, nhiều người thường nghĩ tới các startup công nghệ, những vòng gọi vốn lớn hay giấc mơ “kỳ lân”. Nhưng một quốc gia khởi nghiệp không thể được đo bằng số doanh nghiệp tỷ USD đơn thuần, mà bằng khả năng khơi dậy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới trong toàn xã hội.

Sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đạt Giải thưởng tại cuộc thi “Học sinh-Sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp - SV.STARTUP” năm 2026.
Sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đạt Giải thưởng tại cuộc thi “Học sinh-Sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp - SV.STARTUP” năm 2026.

Nghị quyết số 86/NQ-CP ngày 5/4/2026 về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đã đưa ra một cách tiếp cận rộng hơn. Chiến lược xác định quốc gia khởi nghiệp sáng tạo là nơi mọi công dân đều có cơ hội khởi nghiệp bằng sáng tạo trong nhiều lĩnh vực, dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Điều đáng chú ý ở Chiến lược không nằm ở mục tiêu phát triển startup, mà ở việc khơi dậy tinh thần dám thử nghiệm, chấp nhận rủi ro và nuôi dưỡng văn hóa đổi mới trong xã hội.

Những năm gần đây, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam có những dấu ấn tích cực, đóng góp vào sự phát triển của kinh tế-xã hội, với khoảng 4.000 startup, hơn 200 quỹ đầu tư mạo hiểm, hơn 200 tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và khoảng 100 trung tâm khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo.

Năm 2025, chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của Việt Nam xếp thứ 55 trên thế giới. Một số doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã vươn ra thị trường khu vực, trong khi nhiều địa phương bắt đầu quan tâm hơn tới xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp.

Năm 2025, chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của Việt Nam xếp thứ 55 trên thế giới. Một số doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã vươn ra thị trường khu vực, trong khi nhiều địa phương bắt đầu quan tâm hơn tới xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp.

Tuy vậy, phía sau sự sôi động ấy vẫn còn một điều đáng suy ngẫm: Đổi mới sáng tạo liệu đã thật sự lan tỏa trong đời sống hay mới chủ yếu hiện diện ở một bộ phận doanh nghiệp công nghệ và các đô thị lớn? Bởi một hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững được đo bằng cả những thương vụ gọi vốn lẫn việc doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, trường học hay từng cộng đồng dân cư có dám thử cách làm mới và có cơ hội biến ý tưởng thành giá trị hay không.

Một quốc gia khởi nghiệp vì thế cần nhiều hơn vài doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng nhanh - đó phải là một xã hội trong đó nhiều người dám đổi mới cách làm, dám ứng dụng công nghệ và dám biến sáng kiến của mình thành sản phẩm hữu ích cho đời sống.

Chính vì vậy mà Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đã mở rộng phạm vi từ startup công nghệ sang mô hình “doanh nghiệp một người”, giáo dục khởi nghiệp trong nhà trường hay các chương trình hỗ trợ phụ nữ, thanh niên, học sinh, sinh viên khởi nghiệp. Đây không đơn thuần là chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, mà là cách nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo trong xã hội.

Tuy nhiên, để tinh thần ấy trở thành động lực phát triển, điều cần thiết phải vượt khỏi những lời kêu gọi “dám nghĩ, dám làm”. Người dân và doanh nghiệp chỉ dám thử nghiệm khi nhìn thấy một môi trường đủ minh bạch, có cơ chế nâng đỡ và chấp nhận rủi ro đổi mới.

Thực tế hiện nay, nhiều ý tưởng tốt vẫn thiếu môi trường để trưởng thành. Ở không ít địa phương, hoạt động khởi nghiệp còn mang tính phong trào, thiếu kết nối với thị trường, thiếu cố vấn và nguồn vốn phù hợp. Trong khi đó, các startup công nghệ sâu lại cần nhiều thời gian và sự kiên nhẫn hơn để phát triển.

Bởi vậy, vai trò của các trung tâm đổi mới sáng tạo, trường đại học, viện nghiên cứu hay quỹ đầu tư ngày càng quan trọng, trở thành cầu nối giữa ý tưởng, tri thức, vốn và thị trường.

Nhiều sáng kiến có giá trị đôi khi bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một giải pháp giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, một ứng dụng hỗ trợ người khuyết tật tiếp cận dịch vụ hay một công cụ số hóa cho hộ kinh doanh nhỏ… Nếu được hỗ trợ đúng cách, những ý tưởng ấy đều có thể trở thành hạt giống của đổi mới sáng tạo.

Một hệ sinh thái khỏe mạnh vì thế cần đồng thời các startup tăng trưởng nhanh, những doanh nghiệp nhỏ liên tục đổi mới, những trường đại học biết đưa tri thức ra thị trường và những địa phương biết đặt ra các bài toán từ thực tiễn.

Khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là câu chuyện của người trẻ hay giới công nghệ. Đó là khả năng khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo, dám thay đổi và dám biến ý tưởng thành hành động trong mỗi con người, mỗi tổ chức và mỗi cộng đồng. Một quốc gia khởi nghiệp có lẽ cũng bắt đầu từ những thay đổi nhỏ như vậy, khi các ý tưởng mới được lắng nghe, thử nghiệm và có cơ hội đi tiếp trong đời sống.

Có thể bạn quan tâm

Vinh danh giải Nhất. (Ảnh: HNV)

Vinh danh thế hệ các nhà kiến tạo AI đưa tri thức toàn cầu giải bài toán thực tế Việt Nam 2026

Thành công của VAIC 2026 có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ và đồng hành của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng hệ sinh thái AI mở, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Các đại biểu tham dự Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026.

Thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái an toàn tài sản số

Chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ. Dữ liệu, nền tảng số và các hệ thống thông tin đã trở thành tài sản quan trọng của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Bảo đảm an toàn tài sản số không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn là yếu tố cốt lõi để bảo vệ chủ quyền số, bảo đảm an ninh quốc gia, củng cố niềm tin số.

 Công an tỉnh Khánh Hòa bắt giữ các đối tượng để điều tra hành vi lừa đảo tiền mã hóa. Ảnh: Công an tỉnh Khánh Hòa

Cần chủ động dựng “lá chắn” trước tội phạm mạng

Tội phạm trên không gian mạng đang ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và tận dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi lừa đảo. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực điều tra số, tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động xây dựng “lá chắn an ninh mạng từ cơ sở”.

Thượng tá Nguyễn Thành Chung, Cục A05, Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026).

Thách thức mới về phòng, chống rửa tiền và an ninh mạng trong thị trường tài sản mã hóa

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng giao dịch, cũng như mức độ phổ biến, yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên biển báo điện tử, hỗ trợ lái xe chủ động lưu thông an toàn

Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía bắc (Cục Đường bộ Việt Nam) đã triển khai chức năng cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử, giúp người lái xe chủ động nắm bắt thông tin, điều chỉnh hành trình và bảo đảm an toàn khi lưu thông.

Quang cảnh hội nghị.

Cà Mau quyết liệt 100 ngày xử lý các điểm nghẽn số

Ngày 16/7, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đến điểm cầu các xã, phường trong tỉnh nhằm triển khai các văn bản của Tỉnh ủy thực hiện Thông báo của Tổng Bí thư về Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, và Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Cuộc thi "Hành trình truy vết tội phạm mạng" do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng điều tra số, phân tích dữ liệu và phòng chống tội phạm công nghệ cao trong môi trường số. (Ảnh: A05)

Bài 2: Tự chủ công nghệ và nhiệm vụ bảo vệ trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Cuộc chiến an ninh mạng thế hệ mới không dừng lại ở việc ngăn chặn các cuộc tấn công kỹ thuật, phòng, chống lừa đảo mà còn bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng. Việt Nam cũng phải đối mặt những bài toán nội tại như sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và phụ thuộc vào công nghệ lõi nước ngoài. 

Chương trình thu hút đông đảo đại biểu tham dự. (Ảnh: Ban tổ chức)

Việt Nam tổ chức Tuần lễ phát triển trí tuệ nhân tạo quy mô lớn nhất Đông Nam Á

Chương trình “Tuần lễ phát triển AI” và “Cuộc thi lập trình AI” kéo dài năm ngày (8-12/7/2026) tại Thành phố Hồ Chí Minh kết hợp các hội thảo kỹ thuật, bài toán thực tế từ doanh nghiệp và lộ trình hỗ trợ sau sự kiện, giúp những dự án trí tuệ nhân tạo (AI) tiềm năng tiến gần hơn đến quá trình kiểm chứng và triển khai thực tế.

Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động và đoàn công tác cùng giáo viên theo dõi học sinh thực hành tại phòng Tin học được trao tặng. (Ảnh: MH)

"Chương trình Bệ phóng tin học": Gieo công nghệ, gặt niềm tin

Mô hình dân vận khéo “Chương trình Bệ phóng tin học” của Ban Thanh niên Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đã được Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động công nhận và được Cục Xây dựng Phong trào bảo vệ An ninh Tổ quốc (V05), Bộ Công an thông báo để công an các đơn vị, địa phương tham khảo, vận dụng.

Các khách mời tham dự phiên làm việc giữa Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC).

Xây dựng Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam kết nối "bốn nhà"để phát triển sản phẩm công nghệ mới

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm việc với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC) để kết nối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Siết kỷ luật thực thi, tạo đột phá trong chuyển đổi số

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị không chỉ phản ánh những hạn chế cần khắc phục, quan trọng hơn, đã nhận diện đúng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay: năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu.

Đánh giá chất lượng nông sản bằng AI được tích hợp nhiều phương pháp, trong đó có phân tích hóa lý. (Ảnh: MINH HIẾU)

Ứng dụng AI đánh giá chất lượng nông sản

Yêu cầu kiểm soát dư lượng hóa chất và kim loại nặng trong nông sản xuất khẩu ngày càng cao, buộc các cơ sở sản xuất phải áp dụng công nghệ hiện đại để đánh giá chất lượng sản phẩm, trong đó có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).