Khơi dậy sức mạnh văn hóa trong kỷ nguyên mới

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các cơ quan liên quan đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo nghị quyết của Bộ Chính trị về chấn hưng và phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Theo lộ trình, dự thảo sẽ được trình Bộ Chính trị trong quý IV/2025.

Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2024 với chủ đề "Hà Nội - Tinh hoa Áo dài". (Ảnh: THẾ ĐẠI)
Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2024 với chủ đề "Hà Nội - Tinh hoa Áo dài". (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Đây là văn kiện quan trọng, đã qua ba vòng lấy ý kiến chuyên gia, nhà nghiên cứu và nhà hoạch định chính sách.

Từ Đề cương về Văn hóa năm 1943, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII (1998), Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9/6/2014 về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước đến Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021 và nhiều nghị quyết chuyên đề khác, Đảng ta kiên định quan điểm xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân-thiện-mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học.

Văn hóa thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Qua gần 40 năm đổi mới, đất nước đạt nhiều thành tựu quan trọng, trong đó có văn hóa. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập sâu rộng, việc ban hành nghị quyết mới được xem là bước ngoặt mang tính lịch sử.

Nghị quyết về văn hóa lần này sẽ định hình tầm nhìn chiến lược, khẳng định vai trò trung tâm của văn hóa trong sự nghiệp phát triển đất nước và hướng tới mục tiêu đưa văn hóa ngang tầm với chính trị và kinh tế, trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển bền vững, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Qua gần 40 năm đổi mới, đất nước đạt nhiều thành tựu quan trọng, trong đó có văn hóa. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập sâu rộng, việc ban hành nghị quyết mới được xem là bước ngoặt mang tính lịch sử.

Dự thảo nghị quyết xác định sáu quan điểm chỉ đạo: Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xử lý hài hòa các mối quan hệ trong phát triển; coi văn hóa là nền tảng tinh thần, vừa là mục tiêu, vừa là động lực, trụ cột phát triển; chủ động hội nhập quốc tế, đặt văn hóa trong hệ sinh thái tổng thể; khẳng định vai trò trung tâm của văn hóa trong xây dựng nhân cách con người Việt Nam; phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước.

Dự thảo nêu sáu nhóm mục tiêu đến năm 2030, lượng hóa một số chỉ tiêu cụ thể đồng thời đưa ra tám nhóm nhiệm vụ, giải pháp: Đổi mới tư duy; tập trung xây dựng con người Việt Nam; hoàn thiện thể chế; đổi mới phương thức quản lý văn hóa; thúc đẩy sáng tạo và hưởng thụ văn hóa; phát triển xuất khẩu sản phẩm văn hóa; huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực; tập trung đổi mới khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Mục tiêu đến năm 2030 văn hóa thật sự trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm, động lực phát triển nhanh và bền vững của đất nước; đến năm 2045, văn hóa sẽ là trụ cột phát triển đất nước bền vững, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Có thể thấy, dự thảo vừa kế thừa những quan điểm xuyên suốt của Đảng về văn hóa vừa thể hiện tính hành động cao, hướng đến tháo gỡ điểm nghẽn với những giải pháp và mục tiêu lượng hóa rõ ràng. Dự thảo đã bổ sung nhiều điểm mới trong đó có phát triển công nghiệp văn hóa, hội nhập quốc tế về văn hóa và lan tỏa văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Nhiều ý kiến cho rằng văn hóa là lĩnh vực rộng lớn, bao trùm đời sống xã hội, vì vậy, dự thảo cần xác định rõ các trụ cột, làm nổi bật trọng tâm, trọng điểm, tránh trùng lặp với các nghị quyết đã ban hành.

Các chuyên gia nhấn mạnh, nghị quyết về chấn hưng và phát triển văn hóa cần đặc biệt chú trọng xây dựng môi trường văn hóa gắn với sự phát triển con người.

Trong thời kỳ chuyển đổi số, văn hóa có thêm không gian sáng tạo nhưng cũng đối diện nguy cơ mai một bản sắc, lệch chuẩn giá trị và đạo đức. Quá trình hội nhập đòi hỏi phải giữ vững những giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc đặc biệt về tư tưởng, đạo đức, lối sống, qua đó giúp văn hóa thẩm thấu sâu rộng trong bối cảnh số hóa và hội nhập toàn cầu.

Ngoài ra, cần chú ý các yếu tố mới trong quy hoạch không gian văn hóa khi sắp xếp lại đơn vị hành chính, khẳng định tư duy văn hóa Việt Nam, phát huy bản sắc vùng miền; quan tâm bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống gắn với ứng dụng khoa học-công nghệ, phát triển văn hóa số, công dân số, giáo dục số…

Việc xây dựng nghị quyết cần gắn với “bộ tứ trụ cột”, đặt văn hóa trong hệ sinh thái tổng thể của phát triển quốc gia, qua đó tạo sự cộng hưởng và phát huy sức mạnh tổng hợp.

Quan trọng hơn, nghị quyết phải tạo sự thống nhất về nhận thức, khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững. Văn hóa phải hiện diện trong mỗi người dân, lan tỏa tới mọi lĩnh vực đời sống và góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh.

Trong bối cảnh “sắp xếp lại giang sơn”, nhiều nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị bao trùm các lĩnh vực y tế, giáo dục, khoa học-công nghệ… đã được ban hành. Vì thế, nghị quyết không chỉ định hướng tầm nhìn mà phải trở thành chương trình hành động cụ thể, bảo đảm thực thi được ngay. Nghị quyết phải tạo ra cơ chế khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian cho văn hóa phát triển, giữ vững bản sắc và góp phần đưa Việt Nam hội nhập sâu vào dòng chảy văn minh nhân loại.

Có thể bạn quan tâm

Vũ Việt Hà: Người dệt hồn Việt trên tà áo dài suông

Vũ Việt Hà: Người dệt hồn Việt trên tà áo dài suông

Gần hai mươi năm, nhà thiết kế Vũ Việt Hà chọn một việc duy nhất: đánh thức vẻ đẹp nguyên bản của chiếc áo dài suông trên nền chất liệu thuần Việt. Con đường ấy đã đưa tà áo dài truyền thống bước ra sân khấu ngoại giao quốc tế và thổi hồn trong đời sống thường nhật của hàng triệu phụ nữ Việt.

Giới thiệu nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số với du khách.

Hoàn thiện thể chế về văn hóa dân tộc

Hội nhập quốc tế sâu rộng cùng sự phát triển nhanh của khoa học công nghệ đang tác động trực tiếp đến công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số. Thực tiễn đặt ra yêu cầu xây dựng cơ sở pháp lý đồng bộ, hiệu lực để nâng cao hiệu quả trong lĩnh vực văn hóa dân tộc.

Chương trình nghệ thuật chào mừng kỷ niệm 51 năm ngày giải phóng Phú Yên.

Khai mạc các hoạt động du lịch tỉnh Đắk Lắk năm 2026 và chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng Phú Yên

Thông qua chuỗi hoạt động du lịch năm 2026, tỉnh Đắk Lắk mong muốn quảng bá mạnh mẽ hình ảnh địa phương đến bạn bè trong nước và quốc tế như một điểm đến giàu bản sắc, thân thiện và hấp dẫn, thu hút ngày càng nhiều du khách và các nhà đầu tư, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Lễ hội Cầu ngư Nhơn Hải diễn ra từ ngày 11-13 âm lịch hằng năm thể hiện lòng biết ơn và niềm tin của ngư dân vào vị thần biển cả.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa tâm linh của ngư dân miền biển

Chiều 29/3, tại khu phố Hải Bắc, phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai diễn ra lễ hội Cầu ngư vạn chài Nhơn Hải. Đây là một trong những sự kiện văn hóa truyền thống đặc sắc của ngư dân miền biển được tổ chức thường niên vào tháng Hai âm lịch (từ ngày 11 đến 13).

Ngài Pavlin Todorov - Đại sứ Bulgaria cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa của Việt Nam đang lắng nghe Bà Nguyễn Thanh Hiền, Giám đốc Bảo tàng gốm Tam Thọ giới thiệu về các hiện vật trưng bày tại bảo tàng.

Thanh Hóa: Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tại Bảo tàng gốm Tam Thọ

Giữa nhịp sống hiện đại, khi áp lực hội nhập và biến đổi đặt ra nhiều thách thức đối với các giá trị truyền thống, câu chuyện bảo tồn di sản đang chuyển dịch mạnh mẽ. Không còn bó hẹp trong phạm vi lưu giữ, trưng bày, di sản đang được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển, gắn với giáo dục, du lịch và công nghiệp văn hóa.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công xây dựng Chùa Da.

Khởi công xây dựng Chùa Da ở Nghệ An, nơi thờ tự hơn 500 nhà báo-liệt sĩ

Ngày 28/3, tại phường Vinh Lộc (Nghệ An), Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An cùng chính quyền địa phương phối hợp tổ chức Lễ khởi công xây dựng Chùa Da (Âu Lạc cổ tự). Chùa Da không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh, có ý nghĩa văn hóa, lịch sử, mà còn là nơi thờ tự anh linh 534 liệt sĩ nhà báo cách mạng Việt Nam.

[Video] Đề xuất quy định ngày 24/11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương

[Video] Đề xuất quy định ngày 24/11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương

Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ thẩm định dự án nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng. Dự thảo nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị và dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Chương trình "Cuộc hẹn với tháng Ba" được dàn dựng với nhiều yếu tố sáng tạo và bất ngờ. (Ảnh: VTV)

VTV3 ghi dấu cột mốc 30 năm bằng “Cuộc hẹn với tháng Ba”

“Cuộc hẹn với tháng Ba” (lên sóng 20 giờ Chủ nhật ngày 29/3 trên VTV3) là chương trình đặc biệt được thực hiện nhân kỷ niệm 30 năm phát sóng của VTV3. Đây là dịp để cùng nhìn lại những chương trình văn hóa, giải trí đã trở thành ký ức đẹp của nhiều thế hệ khán giả yêu mến kênh suốt nhiều năm qua.

Ninh Bình đón hơn 2 triệu lượt khách du xuân Bính Ngọ, doanh thu ước đạt 2.406 tỷ đồng.

Bảo tồn và khai thác tốt di sản

Sau sáp nhập, tỉnh Ninh Bình có hơn 5.000 di tích các loại, trong đó có 10 di tích quốc gia đặc biệt, 2 di sản thế giới được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) vinh danh và 40 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghi lễ khai mở hòm bộ sắc phong và tiến hành số hóa các tư liệu gia phả tại làng Cự Lại (thành phố Huế). (Ảnh: TVTH)

Những người “lưu giữ” văn hóa làng

Giữa nhịp sống đang đổi thay từng ngày ở Huế, những mái đình làng cổ ở khắp các phường, xã vẫn lặng lẽ tồn tại như những “kho lưu trữ ký ức” của cộng đồng. Điều làm nên “linh hồn” của đình làng không chỉ là kiến trúc, đó còn là những thủ từ, bậc cao niên, người giữ sắc phong, gia phả… như giữ chính lịch sử sống của cộng đồng.

Triển lãm “Gieo xanh nơi đỉnh mây” thu hút sự quan tâm của công chúng.

"Gieo xanh nơi đỉnh mây": Chuyện về những người phụ nữ vùng cao với nỗ lực bảo tồn di sản

"Gieo xanh nơi đỉnh mây" là kết quả của đề tài nghiên cứu "Hành trình kể câu chuyện du lịch sinh thái của phụ nữ Việt Nam anh hùng thích ứng với biến đổi khí hậu" do Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Hull, Đại học Loughborough (Anh) và Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam thực hiện từ tháng 7/2024-12/2025.

(Ảnh minh họa)

Ra mắt cuốn sách “Đầu tư vàng thực chiến”: Cẩm nang sinh tồn trong kỷ nguyên biến động

Giữa bối cảnh giá vàng liên tục nhảy múa và phá vỡ mọi quy luật truyền thống, tháng 3, Nhà xuất bản Công thương và Công ty Văn hóa và Truyền thông 1980 Books ra mắt cuốn sách “Đầu tư vàng thực chiến” của tác giả Du Hiệp như một tấm bản đồ định hướng, giúp nhà đầu tư rũ bỏ tâm lý đám đông để làm chủ cuộc chơi tài chính.

Tỉnh Bắc Ninh đón nhận bằng ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và lẵng hoa do các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện Liên hợp quốc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng.

Bắc Ninh đón nhận ghi danh của UNESCO cho di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ cần được bảo vệ khẩn cấp

Tối 27/3, tỉnh Bắc Ninh đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp; Công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và Khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026”.

Nhà văn Xuân Thiều (bên trái) trong chuyến công tác tại đường mòn Trường Sơn thời chiến tranh chống Mỹ cứu nước năm 1971 (Ảnh tư liệu).

Tiếng trống trường và nghĩa tình đồng đội

Với nhiều thế hệ cầm bút, nhà văn quân đội Nguyễn Xuân Thiều là tấm gương lao động tận tụy trên “cánh đồng văn chương”. Ông đã để lại di sản lớn trong nền văn học cách mạng với nhiều tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng nghệ thuật, sống mãi với thời gian và trong ký ức đồng nghiệp, nhất là những người từng đi qua chiến tranh.