Khơi dậy sức mạnh văn hóa trong kỷ nguyên mới

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các cơ quan liên quan đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo nghị quyết của Bộ Chính trị về chấn hưng và phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Theo lộ trình, dự thảo sẽ được trình Bộ Chính trị trong quý IV/2025.

Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2024 với chủ đề "Hà Nội - Tinh hoa Áo dài". (Ảnh: THẾ ĐẠI)
Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2024 với chủ đề "Hà Nội - Tinh hoa Áo dài". (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Đây là văn kiện quan trọng, đã qua ba vòng lấy ý kiến chuyên gia, nhà nghiên cứu và nhà hoạch định chính sách.

Từ Đề cương về Văn hóa năm 1943, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII (1998), Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9/6/2014 về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước đến Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 2021 và nhiều nghị quyết chuyên đề khác, Đảng ta kiên định quan điểm xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân-thiện-mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học.

Văn hóa thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Qua gần 40 năm đổi mới, đất nước đạt nhiều thành tựu quan trọng, trong đó có văn hóa. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập sâu rộng, việc ban hành nghị quyết mới được xem là bước ngoặt mang tính lịch sử.

Nghị quyết về văn hóa lần này sẽ định hình tầm nhìn chiến lược, khẳng định vai trò trung tâm của văn hóa trong sự nghiệp phát triển đất nước và hướng tới mục tiêu đưa văn hóa ngang tầm với chính trị và kinh tế, trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển bền vững, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Qua gần 40 năm đổi mới, đất nước đạt nhiều thành tựu quan trọng, trong đó có văn hóa. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập sâu rộng, việc ban hành nghị quyết mới được xem là bước ngoặt mang tính lịch sử.

Dự thảo nghị quyết xác định sáu quan điểm chỉ đạo: Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xử lý hài hòa các mối quan hệ trong phát triển; coi văn hóa là nền tảng tinh thần, vừa là mục tiêu, vừa là động lực, trụ cột phát triển; chủ động hội nhập quốc tế, đặt văn hóa trong hệ sinh thái tổng thể; khẳng định vai trò trung tâm của văn hóa trong xây dựng nhân cách con người Việt Nam; phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước.

Dự thảo nêu sáu nhóm mục tiêu đến năm 2030, lượng hóa một số chỉ tiêu cụ thể đồng thời đưa ra tám nhóm nhiệm vụ, giải pháp: Đổi mới tư duy; tập trung xây dựng con người Việt Nam; hoàn thiện thể chế; đổi mới phương thức quản lý văn hóa; thúc đẩy sáng tạo và hưởng thụ văn hóa; phát triển xuất khẩu sản phẩm văn hóa; huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực; tập trung đổi mới khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Mục tiêu đến năm 2030 văn hóa thật sự trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm, động lực phát triển nhanh và bền vững của đất nước; đến năm 2045, văn hóa sẽ là trụ cột phát triển đất nước bền vững, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Có thể thấy, dự thảo vừa kế thừa những quan điểm xuyên suốt của Đảng về văn hóa vừa thể hiện tính hành động cao, hướng đến tháo gỡ điểm nghẽn với những giải pháp và mục tiêu lượng hóa rõ ràng. Dự thảo đã bổ sung nhiều điểm mới trong đó có phát triển công nghiệp văn hóa, hội nhập quốc tế về văn hóa và lan tỏa văn hóa Việt Nam ra thế giới.

Nhiều ý kiến cho rằng văn hóa là lĩnh vực rộng lớn, bao trùm đời sống xã hội, vì vậy, dự thảo cần xác định rõ các trụ cột, làm nổi bật trọng tâm, trọng điểm, tránh trùng lặp với các nghị quyết đã ban hành.

Các chuyên gia nhấn mạnh, nghị quyết về chấn hưng và phát triển văn hóa cần đặc biệt chú trọng xây dựng môi trường văn hóa gắn với sự phát triển con người.

Trong thời kỳ chuyển đổi số, văn hóa có thêm không gian sáng tạo nhưng cũng đối diện nguy cơ mai một bản sắc, lệch chuẩn giá trị và đạo đức. Quá trình hội nhập đòi hỏi phải giữ vững những giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc đặc biệt về tư tưởng, đạo đức, lối sống, qua đó giúp văn hóa thẩm thấu sâu rộng trong bối cảnh số hóa và hội nhập toàn cầu.

Ngoài ra, cần chú ý các yếu tố mới trong quy hoạch không gian văn hóa khi sắp xếp lại đơn vị hành chính, khẳng định tư duy văn hóa Việt Nam, phát huy bản sắc vùng miền; quan tâm bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống gắn với ứng dụng khoa học-công nghệ, phát triển văn hóa số, công dân số, giáo dục số…

Việc xây dựng nghị quyết cần gắn với “bộ tứ trụ cột”, đặt văn hóa trong hệ sinh thái tổng thể của phát triển quốc gia, qua đó tạo sự cộng hưởng và phát huy sức mạnh tổng hợp.

Quan trọng hơn, nghị quyết phải tạo sự thống nhất về nhận thức, khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững. Văn hóa phải hiện diện trong mỗi người dân, lan tỏa tới mọi lĩnh vực đời sống và góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh.

Trong bối cảnh “sắp xếp lại giang sơn”, nhiều nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị bao trùm các lĩnh vực y tế, giáo dục, khoa học-công nghệ… đã được ban hành. Vì thế, nghị quyết không chỉ định hướng tầm nhìn mà phải trở thành chương trình hành động cụ thể, bảo đảm thực thi được ngay. Nghị quyết phải tạo ra cơ chế khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian cho văn hóa phát triển, giữ vững bản sắc và góp phần đưa Việt Nam hội nhập sâu vào dòng chảy văn minh nhân loại.

Có thể bạn quan tâm

Rất đông học sinh Trường trung học phổ thông Phan Chu Trinh đã đến dự xem phim "Đừng đốt" về Anh hùng liệt sĩ Đặng Thùy Trâm, mở đầu chương trình đưa điện ảnh vào hệ thống học đường. (Ảnh: Viện phim Việt Nam)

Bước đột phá của Viện Phim Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa

Ngày 16/10, Viện Phim Việt Nam đã tổ chức trình chiếu bộ phim điện ảnh “Đừng đốt” của đạo diễn Đặng Nhật Minh với khán giả là các em học sinh trung học phổ thông. Đây là hoạt động mở đầu cho một chương trình lâu dài đưa di sản điện ảnh vào hệ thống học đường, thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa.

Vòng xòe rộng mở. (Ảnh: THANH SƠN)

Lan tỏa giá trị di sản văn hóa Mường Lò-Lào Cai

Tối 16/10, tại Sân vận động phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai tổ chức khai mạc Lễ hội Văn hóa, du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề "Xòe Thái-Trọn một vòng yêu", hướng tới kỷ niệm 5 năm nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Bộ phim tài liệu "Đồng chí Trần Trọng Tân - Giữ trọn lòng son" đã chính thức ra mắt và được phát sóng trên kênh HTV9. (Ảnh: HTV)

Ra mắt phim về đồng chí Trần Trọng Tân, người Cộng sản kiên trung, nhà tư tưởng và lý luận sắc bén của Đảng

Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (TFS) phối hợp Đài Phát thanh-Truyền hình thành phố vừa ra mắt bộ phim tài liệu “Đồng chí Trần Trọng Tân - Giữ trọn lòng son”, nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của đồng chí, một nhà tư tưởng lý luận sắc bén, người cộng sản kiên trung và nhà lãnh đạo mẫu mực, trọn vẹn nghĩa tình.

Nguyễn Khắc Hòa trong một chương trình biểu diễn của Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam. (Ảnh: HAA)

Câu chuyện “cổ tích” của nghệ sĩ opera Nguyễn Khắc Hòa

Trong đêm diễn vở opera “Tosca” của Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam tại Nhà hát Hồ Gươm vừa qua, nhân vật Baron Scarpia của Nguyễn Khắc Hòa để lại ấn tượng với diễn xuất và chất giọng baritone xuất sắc. Ít ai biết, thành công đó là nỗ lực lớn của nam nghệ sĩ 33 tuổi qua những năm tháng miệt mài học tập và lao động nghệ thuật.

Đại sứ Việt Nam tại Đức Nguyễn Đắc Thành tặng hoa chúc mừng Giáo sư Đặng Ngọc Long. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Giữa Berlin nghe tiếng đàn guitar kể câu chuyện văn hóa Việt Nam

Sau 20 năm hình thành và phát triển, Cuộc thi và Festival guitar quốc tế Berlin đã trở thành điểm gặp gỡ quen thuộc của các tài năng guitar đến từ nhiều quốc gia, góp phần đưa những giai điệu, chất liệu và giá trị văn hóa Việt Nam đến gần hơn với công chúng quốc tế. 

Tiết mục nghệ thuật biểu diễn tại lễ phát động. (Ảnh: MINH NGỌC)

Phát động sáng tác về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng

Ngày 15/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức phát động Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học, nghệ thuật (truyện ngắn, thơ, ca khúc) về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng, nhằm lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Quang cảnh buổi gặp gỡ báo chí sáng 15/10. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Tổ chức Diễn đàn quốc gia bàn về văn hóa kinh doanh - trụ cột chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế

Với chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam - Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”, Diễn đàn Quốc gia thường niên “Văn hóa với Doanh nghiệp” và tôn vinh doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam năm 2026 sẽ diễn ra ngày 8/11 tại Hà Nội.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo. (Ảnh: Vương Diệm)

Nhiều phát hiện mới từ khảo cổ học đóng góp vào công tác nghiên cứu văn hóa, lịch sử Việt Nam

Sáng 15/10, tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Hội thảo “Những phát hiện mới về Khảo cổ học” lần thứ 61 diễn ra với sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu trên cả nước. Sự kiện khẳng định những đóng góp to lớn của ngành khảo cổ học vào công cuộc nghiên cứu lịch sử, văn hóa Việt Nam.

Ca sĩ Lynklee biểu diễn tại show "Tán Đa" số 2. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Show “Tán Đa” số 2 tạo hiệu ứng tốt trên mạng xã hội

Diễn ra lần thứ hai, vào tối 10/10 tại khuôn viên Báo Nhân Dân hướng Hồ Hoàn Kiếm, trụ sở số 71 Hàng Trống, Hà Nội, chương trình âm nhạc “Tán Đa” đã tạo những hiệu ứng đáng kể trên mạng xã hội, với những gương mặt nghệ sĩ rất mới.

Lễ hội Cầu ngư của các vạn chài tại phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng.

Nâng tầm lễ hội để phát triển du lịch

Nhiều lễ hội văn hóa của tỉnh Lâm Đồng được các sở, ngành, địa phương triển khai, nâng tầm quảng bá đã thu hút khách du lịch trong nước và ngoài nước đến thưởng lãm. Thông qua lễ hội, các giá trị văn hóa đã đến gần với du khách, góp phần kích cầu du lịch hiệu quả, tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội cho địa phương.