Các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Thái Thanh Quý, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Nguyễn Khắc Thận, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An, cùng đại diện chính quyền địa phương, đông đảo người dân, tăng ni, phật tử tham dự lễ.
Từ trong ký ức của người dân làng Lộc Da, hình ảnh Bụt Chùa Da vẫn luôn hiện hữu như một biểu tượng thiêng liêng của niềm tin và đạo lý.
Theo lời truyền lại của các bậc cao niên, ngôi chùa được dựng lên vào cuối thế kỷ XVII, sau đó được trùng tu vào năm 1889, dưới triều vua Thành Thái.
Khi ấy, giữa rừng cây cổ thụ xanh um, có cây Da lớn tán phủ rộng trên ngôi Tam Bảo được tôn dựng uy nghi nên người dân thường gọi là Chùa Cây Da, hay Chùa Da.
Ngôi chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, mà còn gắn liền với những trang sử hào hùng của quê hương.
Trong cao trào cách mạng của Phong trào Xô Viết-Nghệ Tĩnh 1930-1931, tiếng trống đại của chùa đã vang lên cổ vũ cho những đoàn người biểu tình đấu tranh vì độc lập, tự do.
Những đảng viên của Chi bộ Lộc Da-Đức Thịnh thuộc tổng Yên Trường đã dùng chiếc trống ấy để cổ vũ cho cuộc biểu tình lịch sử ngày 1/5/1931 tại khu công nghiệp Trường Thi-Bến Thủy xưa.
Chiếc trống ấy đang được lưu giữ tại Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh, minh chứng cho sự gắn bó giữa đạo pháp và dân tộc, thể hiện tinh thần Phật giáo luôn đồng hành cùng quê hương đất nước.
Trải qua bao biến thiên của lịch sử, chiến tranh và thời gian, ngôi chùa dần bị hư hỏng, chỉ còn lại dấu tích giữa tán cây rậm bao phủ nền cũ của ngôi Tam Bảo.
Thể theo nguyện vọng tha thiết của nhân dân và Phật tử, năm 2017, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã ban hành quyết định khôi phục và tôn tạo Chùa Da.
26 hạng mục của Chùa Da sẽ được trùng tu, xây dựng, với tổng kinh phí hơn 60 tỷ đồng, do người dân, phật tử và các mạnh thường quân ủng hộ.
Trong khuôn viên tổng quy hoạch xây dựng chùa sẽ xây dựng một nhà tưởng niệm tri ân 534 nhà báo cách mạng Việt Nam đã anh dũng hy sinh trong công cuộc bảo vệ nền độc lập, tự do của dân tộc.
Việc trùng tu, xây dựng Chùa Da không chỉ là xây dựng một công trình kiến trúc Phật giáo, mà còn khôi phục một di sản văn hóa tâm linh của quê hương, gìn giữ và phát huy truyền thống đạo lý tốt đẹp của các bậc tiền nhân để lại, đồng thời là địa chỉ đỏ cho thế hệ những người làm báo tìm về tri ân và tiếp nối sự cống hiến hy sinh của các vị tiền nhân.
Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Lê Quốc Minh xúc động chia sẻ: "Đối với những người làm báo, nơi đây không chỉ là một công trình tâm linh, mà sẽ trở thành một điểm tựa tinh thần, nơi lưu giữ ký ức nghề nghiệp, nơi để tưởng niệm những đồng nghiệp đã ngã xuống vì sự thật, vì Tổ quốc và vì nhân dân; đồng thời cũng là không gian để mỗi người tự soi chiếu, nhắc nhở mình về trách nhiệm, về đạo đức và về lý tưởng làm nghề”.
Đồng chí Lê Quốc Minh xúc động nhắc tới tâm nguyện bền bỉ của nhà báo Trần Văn Hiền - người đã dành hơn 15 năm âm thầm sưu tầm, kết nối, gìn giữ thông tin về các nhà báo đã hy sinh; đồng thời phát nguyện cùng nhà chùa lập nơi thờ tự anh linh.
Phía sau hành trình ấy còn có sự đồng hành, sẻ chia và tiếp sức của nhiều nhà báo, đồng nghiệp và những tấm lòng trong xã hội - những người đã cùng góp công, góp sức, góp tư liệu và cả ký ức để làm nên một công việc đầy ý nghĩa.
Theo đồng chí Lê Quốc Minh, không có giá trị nào được vun đắp từ một cá nhân đơn lẻ, đó luôn là kết quả của sự chung tay, của tình đồng nghiệp và của trách nhiệm chung đối với nghề.
Chính từ sự kết nối ấy, từ những tấm lòng ấy, việc thờ tự các nhà báo đã được hình thành và gìn giữ một cách tự nhiên trong lòng nhân dân, trong sự tự nguyện và thành kính của những người làm báo.
Việc xây dựng không gian tâm linh tại Chùa Da hôm nay không chỉ là tiếp nối một tâm nguyện, mà còn là một cam kết: Các thế hệ người làm báo sẽ gìn giữ nơi này như một địa chỉ tinh thần bền vững - nơi mỗi người có thể đến thắp nén hương tưởng niệm, và cũng là nơi để tự rèn luyện, tự nhắc mình sống và làm nghề xứng đáng với những hy sinh của các thế hệ đi trước.
“Tôi tin tưởng rằng, khi công trình hoàn thành, nơi đây sẽ trở thành một điểm hội tụ ý nghĩa - không chỉ đối với những người làm báo, mà còn đối với đông đảo nhân dân, những người luôn trân trọng sự thật và những hy sinh thầm lặng”, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh nhấn mạnh.
