Nhanh chóng gia tăng thị phần
“Bạn có muốn một người bạn trai đầy khí phách như Vũ An Hầu trong Trục Ngọc không? Hãy rủ người ấy cùng gia nhập lực lượng kỵ binh nhé!”. Đây là nội dung của một trong những áp-phích tuyển quân do Hoàng gia Thái Lan đăng tải trên trang Facebook chính thức, sử dụng nội dung từ một bộ phim cổ trang Trung Quốc nổi tiếng mới ra mắt với hình ảnh đẹp và tình tiết cuốn hút. Theo báo The Star của Malaysia, bài đăng đã thu hút khoảng 100 nghìn lượt thích, với nhiều lời khen ngợi dành cho sự sáng tạo này.
Kể từ khi ra mắt vào tháng 3, dữ liệu từ Google Trends cho thấy Trục Ngọc đứng đầu trong top tìm kiếm phim truyền hình Trung Quốc tại 15 thị trường, bao gồm Thái Lan, Mỹ, Canada, Malaysia, Hàn Quốc và Singapore. Bộ phim đã đạt mức độ phổ biến kỷ lục trên iQIYI International, trở thành phim cổ trang đầu tiên của Trung Quốc đại lục lọt vào bảng xếp hạng toàn cầu các chương trình truyền hình không nói tiếng Anh của Netflix, đồng thời tạo nên cơn sốt tại nhiều khu vực châu Á nhờ sự tương tác mạnh mẽ của khán giả và điểm đánh giá cao trên trang MyDramaList.
Amy Chen, 34 tuổi, một người Malaysia gốc Hoa đang làm việc tại Kuala Lumpur chia sẻ: “Tôi đã theo dõi phim truyền hình Trung Quốc nhiều năm và đây là bộ phim yêu thích mới nhất của tôi”. Bên cạnh sự gần gũi về văn hóa, cô Chen cho biết sự thích thú còn đến từ “thiết kế sản xuất công phu, tạo hình và trang phục đẹp của diễn viên, cốt truyện được xây dựng chặt chẽ cùng các nền tảng phát trực tuyến chất lượng cao”. Với việc lồng ghép các yếu tố văn hóa truyền thống như kinh kịch và múa bóng, bộ phim cũng làm nổi bật nét độc đáo của văn hóa Trung Quốc. Thành công của bộ phim là một minh chứng cho thấy độ phổ biến ngày càng tăng của phim truyền hình Trung Quốc tại nước ngoài.
Theo báo cáo của Tổng cục Phát thanh và Truyền hình quốc gia Trung Quốc (NRTA), doanh thu xuất khẩu phim truyền hình của nước này đã tăng từ 24 triệu USD năm 2012 lên 70 triệu USD vào năm 2023. Trong số các thể loại, phim cổ trang vẫn tiếp tục là loại hình được ưa chuộng nhất trên thị trường quốc tế. Là thị trường trọng điểm của phim truyền hình Trung Quốc, khu vực Đông Nam Á đã thu hút các nền tảng phát video trực tuyến hàng đầu của Trung Quốc như WeTV, iQIYI, Youku và Mango TV triển khai dịch vụ tại đây, thu hút hàng chục triệu khán giả, đặc biệt tại Singapore, Indonesia, Malaysia và Philippines.
Phó Chủ tịch Hiệp hội quốc gia về Phim ảnh và nội dung Thái Lan Sirisak Koshpasharin nhận định, tiếp nối cơn sốt phim truyền hình Hàn Quốc, phim truyền hình Trung Quốc đã chinh phục được đông đảo khán giả Thái Lan những năm gần đây. “Nhiều bộ phim có cốt truyện hay, chất lượng sản xuất cao cùng những yếu tố hấp dẫn khiến người dân Thái Lan yêu thích”, ông nói.
“Phim truyền hình Trung Quốc là trụ cột trong mảng dịch vụ phát video theo yêu cầu (VOD) cao cấp tại châu Á, nhờ duy trì được sự gắn kết của khán giả và khả năng tiếp cận xuyên biên giới”, bà Myat Pan Phyu thuộc Media Partners Asia - công ty nghiên cứu độc lập chuyên theo dõi ngành công nghiệp giải trí video tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương cho biết.
Sự bùng nổ của phim ngắn
Bên cạnh đó, số lượng người dùng internet ngày càng tăng cũng tạo ra mảnh đất màu mỡ cho phim ngắn Trung Quốc. Theo công ty phân tích dữ liệu DataEye, số lượng người dùng trả phí cho phim ngắn tại Đông Nam Á năm 2025 đã tăng 28% so với cùng kỳ năm trước.
Phim ngắn đang bùng nổ trên các ứng dụng phát trực tuyến, mang đến những câu chuyện kịch tính, ngắn gọn, nhịp độ nhanh về các chủ đề lãng mạn, mâu thuẫn gia đình, chuyện công sở, âm mưu báo thù... lôi cuốn người xem. Theo Media Partners Asia dự báo, doanh thu hàng năm từ phim ngắn tại các thị trường ngoài Trung Quốc sẽ đạt 9 tỷ USD vào năm 2030, tăng từ mức 1,4 tỷ USD năm 2024.
Ông Timothy Oh, Tổng Giám đốc khu vực Đông Nam Á của COL Group, một tên tuổi lớn trong lĩnh vực sản xuất phim ngắn ở Trung Quốc, chỉ đứng sau ReelShort và FlareFlow cho biết: Những người không có thời gian xem phim dài tập dễ thích loại hình này và đây là sự thay đổi trong cách thức khán giả tiêu thụ nội dung.
Theo một sách trắng về sự phát triển của ngành công nghiệp phim ngắn tại Trung Quốc, thể loại phim lãng mạn vẫn chiếm hơn 70% lượng người xem toàn cầu. Trong đó, các mô-típ kinh điển như “tổng tài bá đạo” hay “kết hôn vì lợi ích” đặc biệt được phụ nữ từ 45 đến 64 tuổi tại châu Âu và Mỹ ưa chuộng. Tại Mỹ Latinh và Đức, khán giả thường thích các câu chuyện về tội phạm và báo thù, trong khi khán giả trẻ ở Đông Nam Á lại bị thu hút bởi các cốt truyện giả tưởng.
Cuộc chạy đua thâm nhập thị trường nước ngoài chỉ là một khía cạnh của sự bùng nổ trên diện rộng trong ngành công nghiệp phim ngắn, đặc biệt khi có sự hỗ trợ của AI. Theo thông tin từ Quang Minh nhật báo, trong quý đầu năm 2026 đã có khoảng 128 nghìn phim ngắn được ra mắt, trong đó có tới hơn 95% là sản phẩm do AI tạo ra. Chìa khóa thành công của ngành này nằm ở mô hình kinh doanh chi phí thấp, thời gian sản xuất ngắn và “ra hàng” nhanh. AI giúp thúc đẩy những thế mạnh của phim ngắn, đặc biệt trong việc tiếp cận với thị trường nước ngoài nhờ khả năng lồng tiếng và dịch thuật một cách dễ dàng.
Kể chuyện văn hóa thúc đẩy sức mạnh mềm
Giáo sư Shaoyu Yuan ở Đại học Rutgers (bang New Jersey, Mỹ) đã theo dõi sát sao sự phát triển của phim truyền hình Trung Quốc trong nhiều năm. Theo ông, sự bùng nổ trong hoạt động sản xuất phim không chỉ đơn thuần nhằm mục đích giải trí hay tạo ra doanh thu, mà còn là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn về “quyền lực mềm”. Nhà nước định hình hệ sinh thái này thông qua các quy định, cơ chế kiểm duyệt và chính sách ưu đãi, đồng thời đẩy mạnh quảng bá những câu chuyện phù hợp thông điệp mà họ mong muốn truyền tải. “Đây là một mô hình kết hợp: Được hình thành dưới sự dẫn dắt của thị trường nhưng lại phát triển trong một môi trường do Nhà nước định hình”, ông Yuan nhận định.
Kết hợp lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ và các giá trị Trung Quốc, phim truyền hình Trung Quốc đã trở thành một mặt hàng xuất khẩu văn hóa chủ lực. Theo bà Gwendolyn Yap, nghiên cứu sinh tại Viện ISEAS-Yusof Ishak (Singapore), khán giả luôn tìm kiếm những nội dung mới mẻ để thưởng thức và một số người có thể đang cảm thấy “bão hòa” với phim truyền hình Hàn Quốc. Sự phổ biến của các bộ phim truyền hình Hồng Kông và Đài Loan trước đây đã mở đường cho thành công của phim truyền hình Trung Quốc ngày nay. Bà cho rằng sự phổ biến văn hóa của Trung Quốc nằm trong nỗ lực thúc đẩy ngoại giao văn hóa và “kể câu chuyện về Trung Quốc một cách hiệu quả”.
Rõ ràng, việc xem phim truyền hình hay phim ngắn Trung Quốc đã khơi dậy sự quan tâm của thế hệ trẻ nước ngoài đối với việc tìm hiểu sâu hơn về đất nước này. “Phim truyền hình cũng như các video của Trung Quốc đã có ảnh hưởng đến tôi từ bé và tôi rất muốn đến thăm Trung Quốc một lần. Phong cảnh, các xu hướng mới và ẩm thực ở đó đều cuốn hút tôi”, Chompoo - một sinh viên Thái Lan 21 tuổi chia sẻ.
Nhiều người hâm mộ đang hiện thực hóa giấc mơ của mình bằng cách ghé thăm các địa danh nổi tiếng tại Trung Quốc để đắm mình vào những trải nghiệm như trong phim. Cũng giống như người hâm mộ phim Hàn đến Hàn Quốc để mặc hanbok truyền thống, những người yêu thích phim Trung Quốc đang đổ xô đến các địa điểm nổi tiếng, như phim trường Hoành Điếm ở Chiết Giang để khoác những bộ hán phục thướt tha hay tới Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh trong bộ Mãn phục thời nhà Thanh và tái hiện cảnh quay trong những bộ phim cổ trang yêu thích.
Thành công của bộ phim Đi đến nơi có gió mấy năm trước đã tạo ra sự bùng nổ của du lịch Vân Nam. Sau khi phim phát sóng, lượng đặt phòng tăng mạnh ở khu vực Đại Lý, đặc biệt là các cổ trấn. Nhiều địa điểm quay phim trở thành điểm đến của những tín đồ du lịch và phim ảnh giúp tỉnh Vân Nam đạt kỷ lục doanh thu với hơn 95 triệu lượt khách du lịch trong năm 2023. Hiện tại, đây vẫn là điểm đến ăn khách của nhiều công ty lữ hành trong đó có Việt Nam.
