Hành trình cổ tích từ căn nhà vang tiếng súng
Charlize Theron sinh năm 1975 tại Benoni, Nam Phi, cha mẹ cô làm nghề xây dựng đường sá, tuổi thơ của Charlize gắn với trang trại gia đình và tiếng Afrikaans (người Nam Phi gốc châu Âu).
Nhưng phía sau những ngày tháng tưởng như yên bình ấy là một người cha nghiện rượu và bạo lực. Tháng 6/1991, khi Charlize 15 tuổi, ông trở về nhà trong cơn say, mang theo súng và đe dọa giết hai mẹ con. Charlize và mẹ chạy vào phòng ngủ, chặn cửa. Ba phát đạn xuyên qua cánh cửa. Không viên nào trúng họ.
Mẹ cô nổ súng đáp trả. Người cha tử vong. Sau đó, bà được xác định hành động để tự vệ và không bị truy tố. Nhiều năm sau, cô kể về nó với sự tỉnh táo đáng kinh ngạc. Điều ám ảnh cô không chỉ là ba phát súng trong một đêm, mà là sự bất ổn kéo dài khi sống cùng một người nghiện rượu - thứ mà cô nói có thể “khắc sâu vào cơ thể” một con người lâu hơn cả chính biến cố. Và sau tất cả, điều cô nhớ nhất về mẹ là một câu nói rất đơn giản: “Chúng ta sẽ tiếp tục sống.” Charlize đã sống như thể đó là một mệnh lệnh.
Sau này, khi nhìn vào những nhân vật nữ của cô - những phụ nữ bị tổn thương, bị xúc phạm, bị đẩy đến tận cùng nhưng vẫn tìm cách đứng dậy - người ta dễ nhận ra một mạch ngầm của đời thật.
Điện ảnh chưa bao giờ nằm trong kế hoạch của Charlize, cô muốn trở thành vũ công ballet. 16 tuổi, sau khi thắng một cuộc thi người mẫu ở Salerno, cô rời Nam Phi, đến Milan rồi sang New York học tại Joffrey Ballet. Nhưng năm 18 tuổi, một chấn thương đầu gối nghiêm trọng chấm dứt giấc mơ sân khấu.
Charlize rơi vào khủng hoảng. Và một lần nữa, mẹ cô đẩy cô về phía trước: bà mua cho Theron tấm vé một chiều đến Los Angeles. Không hợp đồng, không kế hoạch rõ ràng, chỉ có lời nhắc rằng nếu không thể tiếp tục với ballet, cô phải tự tìm một con đường khác.
Los Angeles những ngày ấy không có gì giống giấc mơ Hollywood. Theron sống chật vật. Bước ngoặt đến từ một chuyện rất nhỏ: một tấm séc của mẹ bị ngân hàng từ chối thanh toán.
Cô nổi nóng, tranh cãi ngay tại quầy. Cơn lôi đình của cô gái trẻ vô tình thu hút sự chú ý của John Crosby, một nhà quản lý điện ảnh tài năng đứng phía sau. Ấn tượng trước thần thái mãnh liệt và vẻ ngoài cuốn hút của cô, Crosby đã trao danh thiếp, giới thiệu cô đến các lớp diễn xuất và các giám đốc tuyển diễn viên.
Sau này, người ta có thể kể rất nhiều về khoảnh khắc Charlize Theron bước vào Hollywood. Nhưng có lẽ câu chuyện đẹp nhất lại giản dị hơn: cô không bước vào bằng một vai diễn, mà bước vào bằng một cơn giận ở ngân hàng. Và cô gái từng mất ballet ở tuổi 18, chẳng bao lâu sau, bắt đầu học một thứ ngôn ngữ khác của cơ thể: ngôn ngữ điện ảnh.
Những vai diễn “lột xác” và câu trả lời cho Hollywood
Những năm đầu ở Hollywood, Charlize Theron nổi lên rất nhanh. Những bộ phim: 2 Days in the Valley, The Devil’s Advocate”, Mighty Joe Young, rồi The Cider House Rules đưa cô gái Nam Phi có mái tóc vàng và gương mặt sắc sảo vào danh sách ngôi sao mới đáng chú ý. Nhưng cũng từ đó, một cái bẫy mở ra.
Hollywood nhìn thấy ở cô một khuôn mặt đẹp. Những vai diễn quyến rũ đến dễ dàng, cùng những lời khuyên rằng cô nên tận dụng vẻ ngoài khi còn đang được chú ý. Theron thì nghĩ khác. Cô hiểu nếu cứ nhận đi nhận lại một kiểu vai, thứ từng đưa mình vào nghề sẽ trở thành “chiếc lồng”. Cô từng nói: “Tôi biết rằng vì ngoại hình của mình, tôi sẽ phải nỗ lực gấp đôi để chứng minh năng lực trong các loại vai diễn khác.” Đó là lúc Charlize bắt đầu một cuộc đấu khác thoát khỏi vẻ đẹp ngoại hình, ghi dấu ấn bằng tài năng diễn xuất.
Năm 2003, Theron nhận vai Aileen Wuornos trong phim Monster của Patty Jenkins - một nữ sát nhân hàng loạt có thật. Cô không mang vẻ đẹp của Charlize Theron vào bộ phim mà chủ động tăng hơn 13 kg, làm biến dạng khuôn mặt bằng hóa trang, đeo răng giả và đi sâu vào tâm lý nhân vật.
Nhưng thứ khiến Monster trở thành bước ngoặt không nằm ở chuyện một người đẹp Hollywood chịu tăng cân hay làm xấu mình. Nhà phê bình Roger Ebert từng viết rằng ông không nhận ra Theron cho đến khi nhìn thấy tên cô ở phần cuối bộ phim. Ông đặc biệt ấn tượng với đôi mắt - cách nữ diễn viên gần như không để chúng lơ đãng, mà dùng chúng để truyền đi những gì Wuornos đang nghĩ và cảm thấy.
Đó là lúc Theron chứng minh rằng cô không cần đến vẻ đẹp để làm nên một vai diễn. Cô đi xuyên qua lớp vỏ của nhân vật, chạm vào phần người phía sau -
xấu xí, tổn thương, thậm chí đáng sợ.
Aileen Wuornos hiện lên không chỉ như một kẻ giết người mà trong diễn xuất của Theron còn có sự cô độc, phẫn nộ, tổn thương và khát vọng được yêu. Chính sự nhập vai ấy đưa cô đến Giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất Oscar năm 2004, cùng Quả cầu vàng, SAG và Gấu bạc Berlin.
Nhưng có lẽ điều Monster mang lại cho Charlize không nằm ở chiếc tượng vàng Oscar, mà ở câu trả lời cô dành cho Hollywood.
Sau Monster, Theron càng tránh xa những vai diễn an toàn. Trong North Country, cô là nữ công nhân mỏ chống quấy rối tình dục; Young Adult là một phụ nữ cay đắng, ích kỷ; Tully buộc cô tăng khoảng 22 kg để hiện lên vẻ kiệt quệ của một bà mẹ; còn Bombshell đòi hỏi cô thay đổi cả gương mặt, giọng nói và cử chỉ để hóa thân thành nữ nhà báo Megyn Kelly.
Theron không cố làm cho nhân vật của mình trở nên dễ yêu. Cô muốn họ hiện lên như những con người thật: có vết thương, có mâu thuẫn, có phần tốt đẹp và cả những góc tối.
Rồi đến Furiosa trong Mad Max: Fury Road. Cạo trọc đầu, rèn thể lực, tự thực hiện nhiều cảnh hành động, Theron gần như xóa sạch hình ảnh minh tinh tóc vàng trên thảm đỏ để trở thành một chiến binh. Cô lái xe, chiến đấu, chịu đau, thất bại, đứng dậy. Và quan trọng nhất: cô không phải “nữ phiên bản của một người đàn ông”. Theron từng nói về kiểu nữ anh hùng ấy: “Tôi không muốn được đặt lên bệ. Tôi chỉ muốn là một người phụ nữ, nhưng là một người phụ nữ chân thực”.
Theron sớm hiểu rằng quyền lực không chỉ là được chọn vai, mà còn là có quyền chọn câu chuyện. Đầu những năm 2000, cô thành lập Công ty and Delilah Productions đứng sau nhiều dự án quan trọng như Monster, Atomic Blonde, Tully, Bombshell, The Old Guard và Mindhunter.
Từ một diễn viên chờ kịch bản, Theron dần trở thành người có quyền quyết định câu chuyện nào được đưa lên màn ảnh. Rồi cô dùng chính vị thế ấy để đòi hỏi sự công bằng về tiền bạc. Sau vụ rò rỉ dữ liệu Sony năm 2014, khi khoảng cách thù lao nam - nữ ở Hollywood bị phơi bày, cô thương lượng The Huntsman: Winter’s War và yêu cầu mức thù lao ngang Chris Hemsworth, cuối cùng nhận 10 triệu USD.
Nhưng điều đáng nhớ không phải con số, mà là quan điểm phía sau nó: “Nếu bạn làm cùng một công việc, bạn phải được đền đáp và đối xử ngang nhau”. Với Charlize Theron, nữ quyền không phải một khẩu hiệu, đôi khi, nó rất cụ thể: một con số trên hợp đồng.
Giúp đỡ thanh niên châu Phi, Sứ giả Hòa bình của Liên hợp quốc
Có một Charlize Theron ít xuất hiện trên poster phim: một người mẹ. Cô nhận nuôi Jackson năm 2012 và August năm 2015. Với Theron, đó không phải phương án thay thế. “Đây luôn là lựa chọn đầu tiên của tôi.”
Từ nhỏ ở Nam Phi, cô từng muốn được đến trại trẻ mồ côi, chỉ để có thêm một người anh hoặc em. Có lẽ mong muốn ấy đã theo cô rất lâu. Theron không chọn một gia đình theo khuôn mẫu mà chọn tự định nghĩa gia đình của mình. Giống như cách cô đã chọn vai diễn, sự nghiệp và cả cuộc đời: không chờ người khác quyết định mình phải trở thành ai.
Năm 2007, Theron lập Charlize Theron Africa Outreach Project, tập trung vào giúp đỡ thanh thiếu niên châu Phi, HIV/AIDS và bạo lực giới. Năm 2008, cô trở thành Sứ giả Hòa bình của Liên hợp quốc. Đến đây, câu chuyện dường như quay về nơi nó bắt đầu. Một cô bé từng đứng sau cánh cửa nghe tiếng súng, giờ lên tiếng cho những phụ nữ và trẻ em gái đang sống trong bạo lực. Cô không nói về bạo lực từ vị trí của một người đứng ngoài mà hiểu rất rõ nó có thể để lại những gì trong một con người.
Trong một bài viết cho Liên hợp quốc sau chuyến thăm Congo, Theron đặt một câu hỏi nhức nhối về những nạn nhân của bạo lực: “Đến điểm nào thì con người đánh mất nhân tính của mình?”.
Có lẽ câu hỏi ấy cũng là một phần trong hành trình của chính Theron. Cô từng đối diện với bạo lực và nỗi sợ hãi khi mới 15 tuổi nhưng cuộc đời về sau là một câu trả lời khác: vết thương có thể đi theo con người suốt đời, nhưng nó không có quyền quyết định con người ấy sẽ trở thành ai.
