Khoảng 40 vị áo nâu, bình bát đeo trước ngực đi chậm, giữ khoảng cách. Thi thoảng họ dừng lại vài giây khi có người đặt bát rồi tiếp tục bước.
Bà Trần Thị Lành, 62 tuổi, ở phường Thuận Hóa cho biết, bà đi bộ như mọi ngày và không biết trước có đoàn khất thực. Thấy vậy, bà đứng nép vào lề, chắp tay. Một lúc sau, bà quay về nhà lấy ít bánh rồi trở lại đặt vào bình bát. “Lâu rồi mới thấy đi thành hàng dài như rứa”, bà nói.
Một nhóm sinh viên Trường đại học Y Dược Huế đang tập thể dục cũng dừng lại. Ban đầu chỉ nhìn cho biết. Sau đó, cả nhóm im lặng. Nguyễn Thục Anh cho biết, từng đến Luông Pha Băng (Lào) và xem khất thực lúc rạng sáng. “Ở đó có giờ cố định. Khách du lịch được giới thiệu từ trước nên đến từ 4 giờ sáng. Người dân chuẩn bị xôi từ trong nhà”, Anh nói. Rồi cô ngập ngừng: “Sống ở Huế, nhưng giờ mới được nhìn thấy cảnh này... Nếu biết lịch của chùa thì chắc cũng có người quan tâm”.
Tại Luông Pha Băng, cố đô của Lào, nghi thức khất thực diễn ra mỗi ngày. Hằng trăm nhà sư đi thành đoàn dài qua các tuyến phố chính. Người dân mở cửa, đặt sẵn chõ xôi. Du khách có thể mua những giỏ xôi nhỏ, được hướng dẫn cách ngồi, cách đặt bát và giữ khoảng cách. Hoạt động tôn giáo được duy trì đều đặn, đồng thời trở thành một sản phẩm du lịch đặc trưng. Tuy nhiên, địa phương này cũng từng phải điều chỉnh quy định do tình trạng chen lấn, chụp ảnh quá gần.
Ở Huế, hoạt động sáng 1/3 thuộc khuôn khổ khóa Xuất gia gieo duyên mùa Xuân năm 2026 (khóa 27) của Chùa Huyền Không. Theo thông báo, 6 giờ ngày 2/3, đoàn sẽ tiếp tục khất thực từ số 32 đến 62A đường Huyền Trân Công Chúa. Ban tổ chức lưu ý chư tăng đi trên vỉa hè ở những đoạn rộng để tránh ảnh hưởng giao thông; phật tử không đặt bát tại giao lộ, giữ trật tự và thu dọn rác sau khi cúng dường.
Thông tin được đăng trên trang mạng xã hội của nhà chùa. Ngoài phật tử theo dõi thường xuyên, không phải ai cũng nắm được.
Sáng 1/3, một cặp du khách người New Zealand đi dạo ven sông tình cờ gặp đoàn. Họ dừng lại khá lâu. Người chồng hỏi nhỏ một người dân về ý nghĩa của nghi thức. Khi được giải thích, ông lùi ra phía sau để chụp vài tấm hình. “Very peaceful” [rất yên bình], ông nói, rồi cùng vợ tiếp tục đi bộ.
Một chủ quán cà-phê gần đó cho biết hiếm khi thấy đoàn khất thực đông như vậy đi ngang qua khu vực trung tâm. “Nếu biết trước, tôi có thể giới thiệu để khách quan tâm hơn”.
Là trung tâm Phật giáo lớn của miền trung, Huế quy tụ nhiều tu viện đông đảo phật tử. Bên cạnh hệ phái Bắc tông chiếm đa số, trên địa bàn còn một số chùa tu theo hệ phái Nam tông. Vì thế, hoạt động khất thực vẫn diễn ra, song thường ở quy mô nhỏ và ít xuất hiện giữa trung tâm đô thị. Vì vậy, hình ảnh sáng 1/3 thu hút sự chú ý và được chia sẻ trên mạng xã hội trong ngày.
Từ thực tế đó đặt ra một hướng suy nghĩ. Nếu có sự phối hợp phù hợp giữa cơ sở tôn giáo và ngành du lịch, công bố lịch trình định kỳ, các cơ sở lưu trú hướng dẫn cụ thể cho du khách, hoạt động này có thể bổ sung vào sản phẩm du lịch tâm linh của thành phố. Tuy nhiên, cách làm cần thận trọng. Ranh giới giữa trải nghiệm và làm ảnh hưởng đến nghi lễ là rất gần.
Có thể bắt đầu bằng việc thông tin rõ các khóa tu, số lượng chư tăng, tuyến đường di chuyển. Đồng thời phối hợp bảo đảm trật tự giao thông. Quan trọng hơn là giữ được sự trang nghiêm vốn có.
Một nghi lễ diễn ra chưa đầy một giờ nhưng có thể gợi ra câu hỏi về cách Huế có thể khai thác những giá trị sẵn có… nếu chọn đi theo hướng chậm và có kiểm soát. Còn với nhiều người dân, đó đơn giản là một buổi sáng khác thường.
