Từ Lào Cai, hàng hóa có thể nhanh chóng kết nối với hành lang kinh tế Côn Minh-Hải Phòng-Quảng Ninh, thuận lợi để mở rộng hợp tác, giao lưu kinh tế, thương mại, dịch vụ giữa Việt Nam với các nước ASEAN thông qua mạng lưới hạ tầng giao thông quốc gia và khu vực.
Với chủ trương phát triển hạ tầng và kinh tế cửa khẩu, ngày 10/9/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1958/QĐ-TTg, phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai đến năm 2045. Khu kinh tế sẽ được tái cấu trúc thành 3 phân vùng chức năng chính gắn với 3 cửa khẩu quốc tế, tạo thành một hệ thống kinh tế đa cực, bổ trợ nhau, gồm các Cửa khẩu quốc tế Lào Cai, Bản Vược và Mường Khương.
Tỉnh sẽ tập trung hiện đại hóa toàn diện hoạt động kinh tế cửa khẩu, áp dụng mô hình cửa khẩu thông minh ứng dụng AI và IoT để tự động hóa và tối ưu hóa quy trình kiểm soát hàng hóa xuất, nhập cảnh. Khu kinh tế cửa khẩu được kỳ vọng sẽ có sức lan tỏa, thúc đẩy tăng trưởng cho toàn vùng kinh tế phía bắc, khẳng định vị thế của Việt Nam là một mắt xích quan trọng trong chuỗi kết nối kinh tế khu vực.
Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Lào Cai Đỗ Đức Minh cho biết, ngành đang phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư để đẩy nhanh tiến độ, giải ngân vốn đầu tư công, hoàn thành việc mở rộng tuyến đường cao tốc đoạn Yên Bái-Lào Cai lên 4 làn xe, là trục xương sống của tỉnh trong năm 2026. Đồng thời chỉ đạo thực hiện công tác giải phóng mặt bằng dự án tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai-Hà Nội- Hải Phòng, hoàn thành xây dựng cơ bản vào năm 2030 để hàng hóa từ cảng biển quốc tế sẽ đi thẳng tới cửa khẩu Lào Cai và ngược lại, giảm chi phí logistics một cách căn bản, tạo ra lợi thế cạnh tranh lớn cho tỉnh.
Cùng với đó, tập trung mọi nguồn lực để khởi công và đưa vào khai thác Cảng hàng không Sa Pa trước năm 2030, tạo thêm một phương thức vận tải cao cấp, thu hút các chuyên gia, nhà đầu tư và hàng hóa giá trị cao; đánh thức tiềm năng của tuyến vận tải thủy trên sông Hồng, kết nối với các cảng cạn ICD, tạo thành một mạng lưới vận tải khép kín, chi phí thấp...
Tỉnh Lào Cai đã cam kết bảo đảm về tiến độ giải phóng mặt bằng, kiến nghị Trung ương tiếp tục đầu tư dự án đường dây 500 kV đến sát biên giới, chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện để kết nối hạ tầng xuyên quốc gia với mục tiêu trở thành nơi hội tụ của dòng vốn, công nghệ và nhân lực chất lượng cao. Tỉnh trình Chính phủ phê duyệt đề án thí điểm Khu hợp tác kinh tế qua biên giới, tiến tới hình thành một Khu thương mại tự do tại khu vực Kim Thành- Bản Vược với cơ chế, chính sách ưu đãi vượt trội, đủ sức hấp dẫn để thu hút các tập đoàn đa quốc gia, các doanh nghiệp lớn của ASEAN và Trung Quốc đặt nhà máy, trung tâm logistics, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu ngay trên đất Lào Cai.
Trưởng ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Lào Cai Vương Trinh Quốc cho biết, đơn vị đang áp dụng mô hình cửa khẩu thông minh tại Lào Cai, hướng tới mục tiêu “thông quan không giấy tờ, không tiếp xúc”. Đây là mô hình cửa khẩu đồng bộ liên thông kết nối dữ liệu về phương tiện, hàng hóa giữa hai bên và vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu bằng phương tiện giao thông thông minh, tự động hóa hoàn toàn, theo thỏa thuận quốc tế giữa Việt Nam và Trung Quốc trong phạm vi, thời gian và không gian xác định.
Việc triển khai mô hình cửa khẩu thông minh giúp tăng năng lực thông quan gấp 2 lần, đồng thời chi phí logistics giảm từ 20-30%. Quy trình này sẽ giúp minh bạch, giảm ùn tắc, giảm tiếp xúc trực tiếp, xe thông minh sử dụng năng lượng điện, vận hành nhanh, giảm khí thải và tiếng ồn, hướng tới phát triển logistics xanh, thân thiện với môi trường; khơi thông động lực, nâng cao sức cạnh tranh.
Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Việt Hùng cho biết: Tỉnh ủy Lào Cai đã chỉ đạo rà soát, ban hành các cơ chế đặc thù, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, đầu tư, thương mại biên giới, logistics và thu hút FDI… để vừa phát huy tiềm năng lợi thế cửa khẩu, vừa tạo môi trường đầu tư minh bạch, hấp dẫn, bảo đảm sự đồng bộ giữa thể chế, nguồn lực và hạ tầng; qua đó khơi thông động lực, nâng cao sức cạnh tranh và khẳng định vị thế chiến lược của Lào Cai trong kỷ nguyên hội nhập. Tỉnh cũng đã ban hành đề án xây dựng Lào Cai thành cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam-Trung Quốc.
Đáng chú ý, địa phương tập trung huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, lấy đầu tư công làm “vốn mồi” để dẫn dắt, thu hút nguồn lực đầu tư ngoài nhà nước; đồng thời khuyến khích khởi nghiệp, sáng tạo, tạo điều kiện phát triển đồng bộ các thành phần kinh tế, đưa kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.
Tỉnh phấn đấu đến năm 2030 cắt giảm tối thiểu 30% thủ tục hành chính, đưa Lào Cai vào nhóm các tỉnh, thành phố có chỉ số cải cách hành chính cao nhất trong cả nước, lan tỏa tinh thần “lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo”, thấm sâu vào từng cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị.
