Hiện các bên đang tiếp tục rà soát, giải quyết kiến nghị của một số hộ còn lại bị ảnh hưởng bởi dự án.
Dự án hoạt động từ nhiều năm nay, chuyên khai thác và chế biến sâu khoáng sản quý hiếm để xuất khẩu. Mặc dù sinh sống xa bãi thải quặng đuôi hơn 2 km, nhưng khi cơ quan chức năng xác định, giếng nước của một số hộ gia đình ở xóm 6, xã Hà Thượng (cũ), nay là xóm Suối Cát, xã An Khánh sử dụng hằng ngày có dấu hiệu bị ô nhiễm thì chủ đầu tư dự án đã triển khai ngay các giải pháp hỗ trợ.
Đơn cử như gia đình bà Hà Thị Hồng có 5 khẩu ở xóm Suối Cát, xã An Khánh những năm qua đã được hỗ trợ nước sạch để sinh hoạt hằng ngày. Năm 2025, gia đình đã được bồi thường đất ở, nhà cửa, công trình xây dựng trên đất ở để chuyển đến nơi ở mới. Bà Hồng cho biết: “Khi phát hiện nguồn nước không bảo đảm sinh hoạt hằng ngày, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo cung cấp nước sạch để gia đình sử dụng; đồng thời phối hợp chính quyền địa phương kiểm đếm, áp giá bồi thường đất ở, tài sản trên đất với tổng giá trị hơn 2,3 tỷ đồng; tôi mua nhà mới hết 1,4 tỷ đồng và chuyển đến ở để ổn định cuộc sống trước Tết Nguyên đán 2026”.
Theo đại diện Ủy ban nhân dân xã An Khánh, gia đình bà Hồng nằm ngoài phạm vi giải phóng mặt bằng của dự án, nước giếng bị ảnh hưởng cho nên được bồi thường đất ở, nhà cửa, tài sản trên đất ở để chuyển đến nơi ở mới gần đó; còn đất vườn tạp đang trồng cây nguyên liệu bình thường cho nên không thuộc diện được bồi thường.
Thời gian vừa qua, hơn 10 hộ dân ở xóm Suối Cát, xã An Khánh đã có ý kiến, đề nghị với nội dung: Khi chính quyền địa phương thu hồi đất ở thì thu hồi và bồi thường hết phần diện tích đất vườn tạp, đất sản xuất liền kề, công trình trên đất sản xuất theo giá thỏa thuận, bố trí tái định cư cho các thành viên trong gia đình... Đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã lý giải, theo quy định, chưa có cơ sở giải quyết một số nội dung mà người dân đề nghị.
Cụ thể, Dự án Khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo thuộc dự án nhà nước thu hồi đất, vì thế không thể bồi thường theo giá thỏa thuận; có tình trạng một số hộ dân xây dựng công trình trên đất sản xuất nhằm đón bồi thường mà chính quyền xã Hà Thượng (cũ) đã lập biên bản, cho nên không thể bồi thường công trình này.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Dương Văn Toản cho biết: “Với tinh thần cầu thị, chúng tôi lắng nghe ý kiến người dân, khảo sát tình hình thực tế, căn cứ quy định pháp luật để giải quyết, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các hộ dân này. Cụ thể là đo đạc, kiểm đếm lại tài sản mà hộ dân đề nghị; nghiên cứu hồ sơ, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét việc hỗ trợ tái định cư cho người dân; đề nghị chủ đầu tư dự án bố trí đủ kinh phí chi trả tiền bồi thường nhanh gọn. Đồng thời chính quyền địa phương đối thoại, các đoàn thể giải thích, thuyết phục, vận động số hộ này thực hiện chính sách bồi thường theo quy định”.
Qua giải thích, thuyết phục, vận động, thời gian vừa qua một số hộ dân ở xóm Suối Cát đã bước đầu đồng thuận với phương án bồi thường đã được phê duyệt; đồng ý phối hợp các cơ quan có liên quan đo đạc, kiểm đếm tài sản trên đất ở để áp giá, hoàn thiện phương án bồi thường.
Đối với số còn lại chưa đồng ý phương án bồi thường, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Thị Loan cho biết: “Thời gian gần đây, chúng tôi yêu cầu các Sở Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Xây dựng và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, Ủy ban nhân dân xã An Khánh, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo phối hợp chặt chẽ, tập trung giải quyết các tồn tại, ổn định đời sống người dân. Trong đó, các cơ quan này rà soát kỹ lưỡng toàn bộ hồ sơ đất đai, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các trường hợp còn có kiến nghị, vướng mắc trên địa bàn; bảo đảm chính xác, trung thực số liệu thống kê kiểm đếm và tính hợp pháp của phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và phê duyệt phương án bồi thường theo đúng thẩm quyền, quy định của pháp luật. Tập trung tuyên truyền, vận động các hộ dân còn lại đồng thuận với phương án bồi thường được phê duyệt để sớm ổn định đời sống”.
