Ngoài 32 phường được xác định là đô thị theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, trên địa bàn tỉnh còn có 31 xã sáp nhập, gồm các thị trấn cũ và khu vực đã được công nhận là đô thị loại V.
Ninh Bình coi việc xây dựng, phát triển xã sớm trở thành phường là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của địa phương. Vì thế, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Ninh Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định: Phát huy tiềm năng, lợi thế, nguồn lực, động lực, tăng tốc bứt phá theo mô hình tăng trưởng mới; phấn đấu đến năm 2030, Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, có công nghiệp hiện đại, dịch vụ du lịch chất lượng cao, đô thị xanh gắn với di sản, nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng, thu nhập bình quân đầu người. Đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa đạt 60,1%.
Để thực hiện thành công các mục tiêu đề ra, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương khẩn trương rà soát, đánh giá kỹ lưỡng thực trạng, so sánh với các chỉ tiêu, tiêu chí, tiêu chuẩn theo quy định và đề ra các giải pháp đồng bộ, toàn diện, với lộ trình cụ thể để triển khai thực hiện.
Trong đó, Sở Xây dựng tỉnh Ninh Bình đã tham mưu, đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo thực hiện các nhóm mục tiêu về phát triển hệ thống đô thị trên địa bàn tỉnh đến năm 2030 theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I gồm: Tỷ lệ đô thị hóa đạt 60,1%; tổng số lượng phường trên địa bàn tỉnh cần đạt từ 58 đến 80 đơn vị; tiếp tục tăng cường dân số sinh sống, làm việc ở các đô thị đạt tối thiểu là 2,68 triệu người.
Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ và các cơ quan liên quan hướng dẫn, hỗ trợ ủy ban nhân dân các xã về các tiêu chí phân loại đô thị khi có các quy định mới của Trung ương như quy mô dân số, mật độ dân số, diện tích, thu nhập bình quân đầu người, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp, trình độ phát triển cơ sở hạ tầng… để các xã có cơ sở hoàn thiện tiêu chí lên phường trước năm 2030. Tổng hợp đề xuất, kiến nghị của các xã, phân loại thành các nhóm vấn đề để chủ động giải quyết theo thẩm quyền hoặc đề xuất phương án giải quyết, báo cáo cấp có thẩm quyền chỉ đạo, giải quyết theo quy định.
Sở Tài chính trong quá trình triển khai tổ chức lập điều chỉnh Quy hoạch tỉnh chủ động phối hợp Sở Xây dựng, các xã, phường và các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, đánh giá, tính toán, đề xuất ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng cho các xã dự kiến hình thành, phát triển thành phường trước năm 2030. Trong đó, cần lưu ý quy hoạch các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, các tuyến đường giao thông kết nối, liên kết vùng, tạo thành chuỗi các đô thị gắn kết về không gian, cộng hưởng về chức năng kinh tế…; phối hợp với Sở Xây dựng trong quá trình rà soát, tổng hợp, giải quyết các kiến nghị, đề xuất của các xã, đáp ứng yêu cầu của Ủy ban nhân dân tỉnh.
Sở Nội vụ, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công thương, Ban Quản lý khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh và các sở, ngành liên quan theo chức năng, nhiệm vụ được giao hoàn thiện các tiêu chí, tiêu chuẩn để trở thành phường, đáp ứng yêu cầu của Ủy ban nhân dân tỉnh; xây dựng lộ trình, kế hoạch triển khai thực hiện để phát triển các đô thị trên địa bàn tỉnh Ninh Bình từ nay đến năm 2030.
Thời gian qua, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình cùng các sở, ngành liên quan đã tổ chức các buổi làm việc trực tiếp với lãnh đạo chủ chốt 97 xã trên địa bàn tỉnh để rà soát, đánh giá hiện trạng và nghe các ý kiến đề xuất, đăng ký phát triển trở thành phường trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 của các xã. Tỉnh phấn đấu đến năm 2030 đạt chỉ tiêu tỷ lệ đô thị hóa 60,1%, quyết tâm phấn đấu đến năm 2030 tỉnh Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Đến nay, các địa phương trong tỉnh đã tập trung rà soát, đánh giá kỹ lưỡng hiện trạng và xây dựng kế hoạch tổng thể phát triển xã trở thành phường với lộ trình cụ thể, rõ ràng để thực hiện, đáp ứng yêu cầu. Trong đó các địa phương có kiến nghị, đề xuất nội dung, giải pháp cụ thể để tạo điều kiện hoàn thành mục tiêu, nâng cấp từ xã lên phường trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 và giai đoạn sau năm 2030...
Về vấn đề này, đồng chí Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh nhấn mạnh: Đây là nhiệm vụ chính trị rất quan trọng, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương. Do đó, thời gian tới các sở, ngành, địa phương tập trung nâng cao chất lượng đô thị tại các đô thị trung tâm hiện hữu (đô thị loại II); phát triển mạng lưới các đô thị loại III là các trung tâm tổng hợp hoặc chuyên ngành của tỉnh. Các đô thị cần phát triển theo mạng lưới, hoặc chuỗi gắn với các khu vực trọng điểm về phát triển công nghiệp, du lịch, dịch vụ, dọc theo các trục động lực phát triển kinh tế. Tỉnh khuyến khích gia tăng tỷ lệ lao động phi nông nghiệp; các đô thị liên kết về không gian, cộng hưởng về chức năng kinh tế và được hỗ trợ bởi hệ thống hạ tầng kết nối tốc độ cao. Tỉnh sẽ tiếp tục quan tâm, đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, đa phương thức để rút ngắn thời gian di chuyển giữa các đô thị; triển khai kết nối và chia sẻ các công trình hạ tầng kỹ thuật chính, dùng chung như mạng lưới cấp điện, cấp nước, hệ thống xử lý nước thải và quản lý chất thải rắn giữa các đơn vị hành chính cấp xã trong một đô thị, nhằm tối ưu hóa nguồn lực và bảo vệ môi trường chung.
