Chào mừng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), ngày 3/11, tại Trung tâm Văn hóa hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội khai mạc chương trình trưng bày, giới thiệu và trải nghiệm văn hóa “Tinh hoa hội tụ”.
Lấy cảm hứng từ lịch sử Thăng Long-Kẻ Chợ, nơi hội tụ sản vật, con người và tinh hoa văn hóa các vùng miền, “Tinh hoa hội tụ” kể câu chuyện về hành trình của nghề thủ công từ làng quê đến phố thị, từ những vật liệu bình dị đến các tác phẩm nghệ thuật, từ kỹ nghệ truyền thống đến sáng tạo đương đại. Xuyên suốt chương trình là hình tượng “Con thuyền Tinh hoa”, gợi nhắc ký ức văn hóa hồ Hoàn Kiếm và những dòng giao thương đưa sản vật về kinh thành Thăng Long xưa.
Điểm nhấn tại trưng bày là không gian sắp đặt “Bến Kẻ Chợ - Con thuyền chở tinh hoa”, với hình ảnh con thuyền mang theo gốm sứ, sản phẩm mây tre và các vật liệu thủ công, kết hợp tác phẩm “Đàn cá hội tụ” gồm 200 hình tượng cá bằng gốm, tre và gỗ. Sự hòa quyện giữa chất liệu, hình khối và nghệ thuật sắp đặt tạo nên một điểm nhấn thị giác giàu tính biểu tượng, mở đầu cho hành trình khám phá di sản bên hồ Hoàn Kiếm.
Từ con thuyền, công chúng bước vào ba không gian trưng bày, mỗi không gian là một câu chuyện về bàn tay, kỹ nghệ và sức sáng tạo của người Việt.
“Đan - Từ tre mây thành hình” giới thiệu nghề mây tre đan Phú Vinh, nơi những sợi mây, nan tre mộc mạc qua đôi bàn tay khéo léo trở thành sản phẩm gia dụng, mỹ nghệ và những sáng tạo mang hơi thở đương đại. Không gian tôn vinh sự tinh tế, bền bỉ của người thợ, đồng thời cho thấy khả năng thích ứng và phát triển của nghề truyền thống trong đời sống hôm nay.
“Thêu nên lịch sử - Câu chuyện hồ Gươm” giới thiệu nghệ thuật thêu của Nghệ nhân Vũ Giỏi cùng con trai là Vũ Đình Thi, thể hiện sự tiếp nối tri thức và tình yêu nghề giữa các thế hệ. Điểm nhấn là tác phẩm sắp đặt từ hàng trăm đường kim, sợi chỉ kết hợp bức tranh thêu tái hiện truyền thuyết vua Lê Lợi trả gươm báu cho rùa thần.
Điểm nhấn tiếp theo là phần trưng bày mang tên “Dòng sông gốm - Từ đất qua lửa” với những sáng tạo của nghệ sĩ Ký Danh. Những tác phẩm gốm đa dạng về hình khối, sắc men được sắp đặt thành một dòng chảy xuyên suốt không gian, gợi hành trình biến đổi của đất qua bàn tay người thợ và ngọn lửa, đồng thời biểu trưng cho sự vận động, giao thoa và lan tỏa không ngừng của di sản. Quá trình sắp đặt còn làm nổi bật truyền thống nghìn năm của gốm Bát Tràng với phần sắp đặt ấn tượng về những sản phẩm gốm cổ được "tìm thấy" từ trong lòng đất.
Không dừng lại ở việc giới thiệu hiện vật, “Tinh hoa hội tụ” hướng tới một hình thức tiếp cận di sản giàu tính tương tác. Công chúng có cơ hội gặp gỡ nghệ nhân, quan sát thao diễn, tìm hiểu kỹ thuật và trực tiếp trải nghiệm đan, thêu, tạo hình gốm; thưởng trà và cảm nhận những nét đẹp trong đời sống văn hóa Hà Nội. Qua đó, khoảng cách giữa người thưởng lãm và người sáng tạo được rút ngắn, để mỗi trải nghiệm trở thành một cơ hội hiểu hơn, trân trọng hơn giá trị của lao động thủ công.
Thông qua chương trình “Tinh hoa hội tụ”, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội mong muốn góp phần phát huy vai trò của khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội như một không gian kết nối, giới thiệu và lan tỏa các giá trị văn hóa; đồng thời khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng, tạo thêm sức sống cho nghề thủ công truyền thống và những sản phẩm văn hóa, du lịch giàu bản sắc của Thủ đô.
