Khai thác giá trị làng nghề để phát triển công nghiệp văn hóa

Một trong những lĩnh vực quan trọng của công nghiệp văn hóa là thủ công mỹ nghệ. Ở lĩnh vực này, Hà Nội có 1.350 làng nghề, trong đó có tới 308 làng nghề truyền thống. Đây là động lực để phát triển công nghiệp văn hóa, nếu biết khai thác đúng cách.
Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và làng nghề Hà Nội Hà Thị Vinh giới thiệu với khách tham quan về gốm Bát Tràng (huyện Gia Lâm).
Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và làng nghề Hà Nội Hà Thị Vinh giới thiệu với khách tham quan về gốm Bát Tràng (huyện Gia Lâm).

Với 1.350 làng nghề, Hà Nội hiện đang chiếm hơn 30% tổng số làng nghề trên cả nước. Làng nghề vừa là nơi lưu giữ, tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, vừa là những cơ sở kinh tế hết sức quan trọng. Trong các làng nghề nói chung, Hà Nội có số lượng lớn các làng chuyên sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ, một trong sáu lĩnh vực công nghiệp văn hóa có thế mạnh mà thành phố ưu tiên phát triển trong giai đoạn từ nay đến năm 2025. Thống kê của Sở Công thương cho thấy, Hà Nội hiện có 308 làng nghề truyền thống.

Những làng nghề truyền thống sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ đã nổi tiếng trong và ngoài nước lâu nay có thể kể đến gồm: Gốm sứ Bát Tràng (huyện Gia Lâm), mây tre đan Phú Vinh (huyện Chương Mỹ), sơn mài Hạ Thái (huyện Thường Tín), lụa Vạn Phúc (Hà Đông)… Chưa kể hàng chục làng chuyên sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ nằm rải rác ở các huyện: Thạch Thất, Đông Anh, Thường Tín… Về giá trị sản xuất, hiện nay, thành phố có khoảng 100 làng nghề đạt doanh thu từ 10 tỷ đến 20 tỷ đồng/năm, gần 70 làng nghề đạt từ 20 tỷ đến 50 tỷ đồng/năm và khoảng 20 làng nghề đạt hơn 50 tỷ đồng/năm. Khối làng nghề tạo công ăn, việc làm cho khoảng 740 nghìn lao động.

Trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, làng nghề đang đứng trước nhiều cơ hội để phát triển. Tuy nhiên, ngành thủ công mỹ nghệ tại Hà Nội đang gặp không ít thách thức. Trong số 1.350 làng nghề hiện có, chỉ có 207 làng nghề đang phát triển, 543 làng nghề đã bị mai một và hàng trăm làng nghề có dấu hiệu mai một. Những thách thức lớn nhất đối với làng nghề là khả năng tiếp cận thị trường, xây dựng thương hiệu, thiết kế sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất còn hạn chế, sản phẩm thiếu sự độc đáo.

Nhân lực làng nghề hiện nay cũng là “bài toán khó” khi một bộ phận thanh niên không gắn bó với nghề truyền thống. Đối với những làng nghề có tiềm năng phát triển du lịch thì mối liên kết giữa làng nghề với doanh nghiệp lữ hành còn yếu, nghệ nhân làng nghề chưa sẵn sàng với việc “làm” du lịch. Ngay ở Bát Tràng, một trong những làng nghề nổi tiếng nhất Việt Nam, Chủ tịch UBND xã Phạm Huy Khôi cho biết, không phải hộ gia đình nào cũng sẵn sàng làm du lịch. Nhiều hộ gia đình vốn quen với sản xuất, cho nên khi khách du lịch đến họ cảm thấy phiền hà.

Để khai thác giá trị làng nghề trong phát triển công nghiệp văn hóa, còn nhiều “nút thắt” cần phải gỡ. Một trong những mấu chốt của hoạt động làng nghề hiện nay là “nổi tiếng” nhưng lại không có thương hiệu. Tiến sĩ Nguyễn Thị Hạnh (Viện Văn hóa, nghệ thuật quốc gia Việt Nam) cho biết: “Trong bối cảnh của cơ chế thị trường, sức sản xuất và cạnh tranh lớn, mỗi sản phẩm làng nghề cần có một thương hiệu riêng.

Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất làng nghề chưa ý thức được tầm quan trọng của việc xây dựng và phát triển thương hiệu. Trước hết, cần nâng cao nhận thức của làng nghề, tạo sự liên kết giữa các hộ sản xuất trong làng nghề để xây dựng một thương hiệu chung. Cần xác định lựa chọn thị trường mục tiêu, định vị thương hiệu sản phẩm, tạo ra bản sắc thương hiệu cho sản phẩm thông qua đặt tên thương hiệu; biểu trưng và biểu tượng của thương hiệu; khẩu hiệu của thương hiệu”.

Đại diện Hiệp hội Làng nghề sơn mài Hạ Thái Đỗ Trọng Đoàn chia sẻ, vấn đề vốn là một trong những khó khăn lớn của các làng nghề. Hiện nay, mức vay ưu đãi dành cho doanh nghiệp làng nghề là quá ít, chỉ dao động từ 20 triệu đến 100 triệu đồng. Các cơ quan cần có chính sách hỗ trợ về các nguồn vốn vay ưu đãi với lãi suất thấp, hạn mức vay cao, đủ để bảo đảm xây dựng, phát triển kinh tế. Ngoài ra, thành phố cần hỗ trợ xây dựng trung tâm hoặc cửa hàng trưng bày giới thiệu sản phẩm tại làng nghề, các khu du lịch làng nghề của thành phố, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dễ tiếp cận và trao đổi thúc đẩy lưu thông hàng hóa.

Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và làng nghề Hà Nội Hà Thị Vinh đề xuất: “Để tạo điều kiện cho các làng nghề phát triển bền vững, các thế hệ trẻ có cơ hội hành nghề làm giàu, gìn giữ và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, thành phố nên có chủ trương để các trường, trung tâm đào tạo nghề biên soạn các giáo trình cho học viên về môn thiết kế sản phẩm và các kỹ năng chuyên môn sâu về nghề cho từng dòng sản phẩm, động viên cho các con em đi học nghề nhằm phát triển nghề tại địa phương”.

GS, TS Từ Thị Loan (Viện Văn hóa, nghệ thuật quốc gia Việt Nam) cho rằng: “Chúng ta cần có một chiến lược dài hạn, triển khai các giải pháp đồng bộ, thiết thực và hiệu quả. Công việc này, bên cạnh sự nỗ lực, cố gắng của các cơ sở sản xuất, các làng nghề, sự tham gia của các hiệp hội, tổ chức nghề nghiệp, rất cần sự hỗ trợ, quản lý, điều tiết vĩ mô thống nhất, sự liên kết phối hợp giữa các ngành, cơ quan chức năng”.

Có thể bạn quan tâm

Các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ Trình diễn hát Xoan tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”. (Ảnh: BTC)

Sắc màu văn hóa Đất Tổ tại sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”

Chiều 10/10, trong khuôn khổ sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô” tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ mang đến những làn điệu hát Xoan, hát Ghẹo đậm sắc thái dân ca vùng Đất Tổ; cùng du khách giao lưu, trải nghiệm gói bánh chưng, giã bánh giầy. 

Các đại biểu tham quan trưng bày những bài thi hay, trình bày đẹp trong lễ trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Hà Nội 2026.

Bền bỉ nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc

Nhận thức rõ xây dựng văn hóa đọc không phải câu chuyện ngày một, ngày hai, Thành phố Hà Nội liên tục triển khai các hoạt động khuyến khích văn hóa đọc, nhất là với các bạn trẻ. Hành trình bền bỉ ấy đang từng bước đạt được thành công.

Phiên livestream giới thiệu nông sản lần thứ 5 xã Ứng Hòa (Ảnh KIM XUYẾN)

Thu ngân sách đạt kết quả khả quan

Kết thúc quý III/2026, nhiều xã, phường tại Hà Nội đã hoàn thành hoặc thu ngân sách vượt kế hoạch đề ra. Việc các địa phương cùng vào cuộc một cách quyết liệt, hiệu quả là cơ sở quan trọng cho thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm nay.

Công trường thi công dự án cầu Trần Hưng Đạo (Ảnh Nhà thầu thi công cung cấp)

Đầu tư công tạo bứt phá cho tăng trưởng

Tăng trưởng GRDP của Thành phố Hà Nội quý III/2026 ước đạt 10,02% so với cùng kỳ năm trước, lần đầu tiên trong năm chạm ngưỡng tăng trưởng hai con số và là mức cao nhất trong ba quý. Kết quả này có được là nhờ tốc độ triển khai và giải ngân các dự án đầu tư công.

Khu vực đọc sách tại Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm.

“Ngôi nhà chung” ở Vạn Điểm

Từ chỗ chỉ là nơi hội họp, Nhà văn hóa-Khu thể thao thôn Vạn Điểm, xã Phú Xuyên (Hà Nội) đang mở ra một không gian gần gũi hơn cho cộng đồng. Đó là nơi người cao tuổi tập dưỡng sinh, trẻ nhỏ vui chơi, các câu lạc bộ gặp gỡ và người dân cùng nhau gìn giữ, quảng bá nghề truyền thống.

Chợ truyền thống từng bước lên không gian số

Từ phương thức bán hàng trực tiếp tại chợ, ghi chép thủ công và giao dịch bằng tiền mặt, các tiểu thương tại chợ Linh Lang và chợ Thành Công, phường Giảng Võ (Hà Nội) đang từng bước làm quen với phương thức kinh doanh trên môi trường số.

Công nhân thoát nước giàu sáng kiến

Nhiều năm gắn bó với hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm thoát nước của Thủ đô, anh Phạm Thành Trung luôn trăn trở tìm tòi, đưa các sáng kiến cải tiến kỹ thuật vào sản xuất với mong muốn giảm vất vả, nặng nhọc cho người lao động và nâng cao hiệu quả công tác tiêu thoát nước, hạn chế úng ngập.

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Sở Công Thương Hà Nội, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội và TikTok Shop ký kết hợp tác triển khai chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”. (Ảnh: DUY KHÁNH)

Hà Nội kích hoạt Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô

Sáng 6/10, Sở Công thương Hà Nội phối hợp Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức kích hoạt Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô” và ra mắt Kênh TikTok “OCOP Hà Nội”. Đây là hoạt động nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP nâng cao năng lực kinh doanh trên môi trường số.

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đường vành đai 2,5 đoạn qua phường Xuân Đỉnh đang được gấp rút hoàn thiện (Ảnh LÊ KHÁNH)

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Nhờ làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, hàng loạt dự án giao thông của Hà Nội đang được khẩn trương thi công. Những tuyến đường, cây cầu sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm ùn tắc cho khu vực, mà còn tạo diện mạo hiện đại hơn cho thành phố.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.