Ngày 23/6, tại trụ sở Chính phủ, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, chủ trì cuộc họp từ đề nghị của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh liên quan Dự án giải quyết ngập do triều khu vực Thành phố Hồ Chí Minh có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1).
Dự án trọng điểm của Thành phố Hồ Chí Minh
Tham dự cuộc họp có lãnh đạo các bộ, cơ quan: Tài chính, Tư pháp, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Công an, Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Kiểm toán nhà nước, Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam, Văn phòng Chính phủ, đại diện Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng Trung Nam (Nhà đầu tư dự án).
Sau khi nghe báo cáo của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và nhà đầu tư dự án, ý kiến của lãnh đạo các bộ, cơ quan, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã có kết luận:
Dự án chống ngập do triều khu vực Thành phố Hồ Chí Minh là dự án lớn, trọng điểm, cấp thiết của thành phố nhằm góp phần khắc phục tình trạng ngập úng do triều, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nước biển dâng ngày càng phức tạp.
Quá trình triển khai Dự án gặp vướng mắc, dẫn tới chậm tiến độ kéo dài, gây bức xúc, ảnh hưởng đến dân sinh. Do vậy, yêu cầu Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và các cơ quan, đơn vị có liên quan phải tập trung xử lý ngay các vướng mắc, khẩn trương hoàn thành các công trình dự án để đưa vào vận hành khai thác trong năm 2026 theo đúng chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ, cũng như cam kết của thành phố.
Về căn cứ pháp lý, cơ sở chính trị: Ý kiến của các Bộ, cơ quan liên quan (bằng văn bản và phát biểu tại cuộc họp) đều khẳng định quy định pháp luật hiện hành và chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có đủ căn cứ pháp lý, cơ sở chính trị để xử lý vướng mắc của Dự án; Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có đầy đủ thẩm quyền giải quyết các vướng mắc của dự án hiện nay (không thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ).
Bảo đảm hoàn thành dự án trong năm 2026
Lãnh đạo Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam cũng đã đề xuất phương án hỗ trợ nhà đầu tư có thêm nguồn lực để hoàn thành dự án trong năm 2026 trong trường hợp Nhà đầu tư được thành phố giao đất.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định và chỉ đạo thỏa thuận, thống nhất với nhà đầu tư để giải quyết dứt điểm các vướng mắc của dự án theo thẩm quyền bảo đảm kịp thời, đúng quy định tại các Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP, ngày 7/4/2026, số 212/NQ-CP ngày 21/7/2025 của Chính phủ và các quy định pháp luật khác có liên quan; bảo đảm tiến độ, hiệu quả dự án, tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí, thiệt hại cho Nhà nước, không để phát sinh tiêu cực, tham nhũng.
Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam, các bộ, ngành có liên quan theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền chủ động phối hợp, hướng dẫn, hỗ trợ Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xử lý các vướng mắc phát sinh để sớm hoàn thành Dự án trong năm 2026.
Nhà đầu tư dự án chủ động phối hợp Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, các cơ quan chức năng của Thành phố và các cơ quan có liên quan thống nhất phương án xử lý ngay những vấn đề còn vướng mắc, bảo đảm việc hoàn thành dự án, đưa vào vận hành khai thác trong năm 2026.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và nhà đầu tư chịu toàn bộ trách nhiệm nếu không hoàn thành dự án theo thời hạn đã được đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ giao.
Cân nhắc kỹ các phương án để bảo đảm hoàn thành dự án
Liên quan phương án tài chính cho dự án, trước đó, Bộ Tài chính đã có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, nêu rõ hiện đang có sự khác biệt về cách hiểu giữa thành phố và nhà đầu tư.
Trong khi Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất thanh toán 7 lô đất theo hợp đồng cũ và bù trừ phần chênh lệch bằng ngân sách thì nhà đầu tư đề xuất thanh toán toàn bộ giá trị dự án bằng quỹ đất theo nguyên tắc ngang giá (ước tính giá trị 7 lô đất hiện tại khoảng 4.983 tỷ đồng, trong khi tổng giá trị dự án điều chỉnh lên tới 14.446 tỷ đồng). Nếu theo phương án của nhà đầu tư, thành phố sẽ phải bố trí thêm quỹ đất mới ngoài hợp đồng.
Về vấn đề này, Bộ Tài chính nêu ý kiến: Căn cứ vào Nghị quyết số 212/NQ-CP của Chính phủ, đây là dự án BT thanh toán bằng quỹ đất, không phải dự án BT thanh toán bằng ngân sách nhà nước. Do đó, Thành phố Hồ Chí Minh cần chủ động rà soát, thỏa thuận thống nhất với nhà đầu tư để sửa đổi, bổ sung hợp đồng dựa trên cơ chế linh hoạt của Nghị quyết số 16/2026. Thành phố có trách nhiệm tự quyết định phương án thanh toán theo thẩm quyền mà không cần trình Thủ tướng Chính phủ đối với các vấn đề nằm trong thẩm quyền.
Đối với đề xuất của Thành phố Hồ Chí Minh về việc nếu không thỏa thuận được với nhà đầu tư sẽ chấm dứt hợp đồng BT để chuyển sang hình thức đầu tư công, Bộ Tài chính đề nghị thành phố phải đánh giá thật kỹ tính khả thi và các hệ lụy phát sinh. Việc chuyển đổi mô hình sẽ kéo theo hàng loạt thủ tục phức tạp từ kiểm toán, quyết toán khối lượng cũ, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn, lập và phê duyệt dự án đầu tư công mới cho đến đấu thầu lựa chọn nhà thầu mới.
Bộ Tài chính lưu ý việc lựa chọn bất kỳ phương án nào đều phải bảo đảm mục tiêu cao nhất là hoàn thành dự án trong năm 2026 theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và không làm phát sinh tranh chấp, khiếu kiện kéo dài.
