May hàng xuất khẩu tại Công ty TNHH Maxport Việt Nam. (Ảnh: TTXVN)
May hàng xuất khẩu tại Công ty TNHH Maxport Việt Nam. (Ảnh: TTXVN)

Hướng đi nào cho dệt may Việt Nam trước yêu cầu phát triển xanh và bền vững?

Ngành dệt may, một trong những trụ cột xuất khẩu của nền kinh tế, đang đứng trước những yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn chuyển đổi sang nền công nghiệp xanh, sạch, với giá trị gia tăng cao. Để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức, cần có quy hoạch và chính sách phù hợp, đưa ngành tiếp tục vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Cơ hội phát triển trong giai đoạn mới

Dệt may là một trong những ngành sản xuất công nghiệp chủ lực của Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu của ngành liên tục duy trì vị thế trong tốp đầu thế giới nhiều năm liền. Ngành hiện sử dụng khoảng 2,6 triệu lao động, đóng góp đáng kể vào tổng kim ngạch xuất khẩu. Chỉ tính riêng năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của ngành đạt 44 tỷ USD, tăng 11,26% so với năm trước. Tiếp nối thành quả đã đạt được, ngành dệt may mạnh dạn đặt mục tiêu xuất khẩu đạt 47-48 tỷ USD năm 2025.

Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam đạt 44 tỷ USD, tăng 11,26% so với năm 2023.

Dù còn nhiều thách thức, ngành dệt may Việt Nam vẫn có cơ hội bứt phá trong thời gian tới. Xu hướng giảm tiêu dùng sản phẩm dệt may số lượng lớn để hướng đến sản phẩm chất lượng cao sẽ tạo điều kiện cho Việt Nam - với thế mạnh về sản xuất hàng may mặc chất lượng cao - nâng cao giá trị gia tăng.

Theo ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam (VINATEX), trong bối cảnh kinh tế xanh đang trở thành xu thế tất yếu, ngành dệt may vẫn có vai trò quan trọng nhờ tính chất không thể thay thế của sản phẩm.

Tuy nhiên, sự chuyển đổi sang sản xuất xanh trong ngành vẫn còn gặp nhiều thách thức. Dù nhiều nước đang hướng đến sản phẩm dệt may bền vững, song thực tế cho thấy sản lượng tiêu thụ hàng dệt may tái chế vẫn còn thấp.

Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam, ông Lê Tiến Trường. (Ảnh: VINATEX)

Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam, ông Lê Tiến Trường. (Ảnh: VINATEX)

Một trong những điểm nghẽn chính là khả năng đổi mới sáng tạo và tự động hóa trong sản xuất. Mặc dù xu hướng sản xuất xanh, tuần hoàn được nhắc đến nhiều, nhưng thực tế trong những năm qua, sản lượng tiêu thụ sản phẩm xanh vẫn chưa tăng đáng kể. Thậm chí, năm 2024, tỷ lệ tiêu thụ quần áo từ nguyên liệu tái chế còn thấp hơn năm 2023. Điều này cho thấy sự khác biệt giữa xu thế thị trường và thực tiễn triển khai.

Việt Nam hiện có mức độ cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế với ưu thế về các tiêu chí sản xuất, chất lượng, linh hoạt và trách nhiệm xã hội. Tuy nhiên, so với các đối thủ lớn như Bangladesh, Ấn Độ và Trung Quốc, ngành dệt may Việt Nam chưa có lợi thế vượt trội về chuỗi cung ứng tích hợp và đơn giá sản phẩm.

Mặc dù đạt điểm cao ở nhiều tiêu chí đánh giá, nhưng ngành dệt may Việt Nam chưa có thế mạnh vượt trội ở bất kỳ tiêu chí nào. Các doanh nghiệp trong nước vẫn gặp khó khăn về chi phí logistics, thủ tục hành chính và khả năng tích hợp vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Do đó, theo Chủ tịch VINATEX, việc nâng cao giá trị gia tăng và cải thiện chuỗi cung ứng nội địa là nhiệm vụ quan trọng.

“Theo điều kiện chung thì ngành dệt may thường phát triển ở các nước có lực lượng lao động dồi dào, có kỹ năng tương đối khéo léo. Việt Nam cũng không thể tăng số lượng lao động lên chiều rộng được, và khi lượng sản phẩm giảm, yêu cầu chất lượng và giá trị cao lên thì lại có lợi cho chúng ta khi số lao động không tăng lên”, ông Lê Tiến Trường cho hay.

Theo Chủ tịch VINATEX, hiện nay, tỷ lệ nội địa hóa của ngành đạt khoảng 50%, với kim ngạch nhập khẩu nguyên liệu lên đến 21 tỷ USD. Nếu có chính sách phù hợp, ngành có thể tăng trưởng bền vững với tốc độ 10% mỗi năm, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP quốc gia.

Hướng tới một ngành dệt may bền vững

Việt Nam có nhiều tiềm năng để tiếp tục phát triển ngành dệt may theo hướng bền vững. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển xanh và tăng giá trị gia tăng, ông Lê Tiến Trường cho rằng, cần có chiến lược quy hoạch rõ ràng, định hướng phát triển các khu công nghiệp tập trung thay vì mô hình phân tán. Đồng thời, cần chính sách thúc đẩy thu hút “đại bàng” trong lĩnh vực công nghệ thời trang, giống như các ngành công nghiệp khác.

Khách quốc tế tìm hiểu các sản phẩm dệt may của Việt Nam tại hội chợ dệt may quốc tế ở Ấn Độ. (Ảnh: TTXVN)

Khách quốc tế tìm hiểu các sản phẩm dệt may của Việt Nam tại hội chợ dệt may quốc tế ở Ấn Độ. (Ảnh: TTXVN)

“Đại bàng không chỉ có ở những ngành công nghệ cao như công nghiệp bán dẫn, công nghiệp điện tử mà ngay trong ngành dệt may cũng có đại bàng. Chúng ta chưa có ý tưởng đón đại bàng trong lĩnh vực công nghệ thời trang. Do đó, đây cũng là một điểm cần phải tư duy lại”, ông Trường nêu quan điểm.

Bên cạnh đó, hiện Việt Nam có tỷ lệ chi phí logistics trên tổng giá thành sản phẩm cao nhất trong số 7 nước xuất khẩu dệt may hàng đầu thế giới. Do vậy, cải thiện logistics và giảm chi phí vận chuyển là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Để thực hiện các mục tiêu trên, ngành cần có chính sách hỗ trợ về tài chính xanh, nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, cần đẩy mạnh quy hoạch chuyên ngành, thu hút đầu tư quy mô lớn để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo Chủ tịch VINATEX, ngành dệt may Việt Nam không còn là ngành gia công thâm dụng lao động đơn thuần như nhiều thập kỷ trước. Với sự phát triển của công nghệ, chuyển đổi số và các xu hướng tiêu dùng mới, dệt may có thể trở thành một ngành công nghiệp xanh, có giá trị gia tăng cao.

“Có thể khẳng định ngành dệt may vẫn có dư địa phát triển và cũng là ngành có thể có công nghệ cao, công nghệ sạch, công nghệ xanh và chuyển đổi số chứ không chỉ đơn thuần là một ngành công nghiệp thâm dụng lao động theo cách phổ thông thường thấy như trước đây”, ông Lê Tiến Trường nhấn mạnh.

Để đạt được điều này, ngoài nỗ lực của doanh nghiệp, cần có những chính sách định hướng chiến lược từ Chính phủ nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất xanh, tăng cường nội địa hóa và cải thiện môi trường kinh doanh. Chỉ khi đó, ngành dệt may Việt Nam mới có thể tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

Có thể bạn quan tâm

SeABank tiếp tục được vinh danh trong bảng xếp hạng Profit500. (Ảnh: SeABank)

SeABank xếp thứ 16 trong Top 50 Doanh nghiệp lợi nhuận xuất sắc Việt Nam

Vừa qua, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á tiếp tục được vinh danh thứ 16 trong Top 50 Doanh nghiệp lợi nhuận xuất sắc Việt Nam năm 2026, tăng 8 bậc so với năm trước. Đây là năm thứ 7 liên tiếp ngân hàng góp mặt trong Top 50 và lần thứ 9 được ghi danh trong bảng xếp hạng Top 500 Doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất Việt Nam (Profit500).

Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra hàng hóa vi phạm. (Ảnh: QUYÊN LƯU)

Nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động thương mại điện tử

Khi hoạt động thương mại điện tử càng phát triển, việc kiểm soát hàng giả, truy tìm nguồn gốc hàng hóa và xử lý vi phạm càng đặt ra nhiều thách thức. Dù Luật Thương mại điện tử đã có hiệu lực từ 1/7/2026, nhưng hiệu quả quản lý còn phụ thuộc vào việc thực thi và phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

Hoạt động của sàn giao dịch hàng hóa vật chất không thể tách rời hệ thống kho bãi, kiểm định chất lượng, logistics, chứng từ hàng hóa và thanh toán. (Ảnh minh họa: BẮC SƠN)

Giải bài toán thị trường hàng hóa Việt Nam

Một bất cập nổi bật của thị trường hàng hóa Việt Nam hiện nay là phương thức giao dịch còn phân tán, thiếu những đầu mối giao dịch tập trung, minh bạch và có khả năng kết nối rộng rãi người mua với người bán.

Cục trưởng Hải quan Nguyễn Văn Thọ (bên trái) ký kết hợp tác với lãnh đạo Hải quan Campuchia. (Ảnh: CHQ)

Hải quan Việt Nam và Campuchia thống nhất kế hoạch hợp tác giai đoạn 2027-2028

Hải quan Việt Nam và Campuchia thống nhất tăng cường phối hợp quản lý, tạo thuận lợi cho thương mại qua biên giới và hàng quá cảnh; đẩy mạnh trao đổi thông tin, đánh giá rủi ro và đấu tranh chống buôn lậu. Đây là những nội dung trọng tâm trong Kế hoạch hợp tác giai đoạn 2027-2028 vừa được hai bên thống nhất.

[Infographic] Chứng khoán ngày 28/10/2026: VN-Index tiếp tục tích lũy

[Infographic] Chứng khoán ngày 28/10/2026: VN-Index tiếp tục tích lũy

Thị trường đã phục hồi tốt ở cuối phiên giao dịch 28/10 với lực cầu cải thiện tương đối tốt. Kết phiên, VN-Index tăng 4,78 điểm (+0,27%) lên mức 1.761,65 điểm, dưới kháng cự mạnh 1.800 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về tiêu cực với 130 mã tăng, 183 mã giảm, 117 mã giữ giá tham chiếu.

Cống Cái Bé góp phần kiểm soát mặn và điều tiết nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản vùng ven biển Tây Đồng bằng sông Cửu Long. (Ảnh: Anh Trường)

Tháo gỡ điểm nghẽn trong vận hành thủy lợi liên tỉnh ở Đồng bằng sông Cửu Long

Hệ thống công trình thủy lợi liên tỉnh giữ vai trò quan trọng điều tiết nguồn nước, phục vụ sản xuất và sinh hoạt ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, hạ tầng chưa đồng bộ, nhu cầu sử dụng nước khác nhau giữa các vùng sản xuất, cơ chế phối hợp chưa thật sự thống nhất đang đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, vận hành.

Các tuyến đường kết nối T1, T2 sân bay Long Thành đã hoàn thành. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Đồng bộ giao thông, sẵn sàng khai thác sân bay Long Thành

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam phối hợp các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện phương án phân luồng giao thông nội cảng, mở rộng mạng lưới xe buýt và kết nối liên vùng, bảo đảm giao thông thông suốt khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào khai thác.