Phóng viên: Quan hệ giữa Việt Nam và Cuba có thể được xem là hình mẫu trong quan hệ quốc tế. Theo Thứ trưởng, đâu là những trụ cột đã giúp cho mối quan hệ này không chỉ được duy trì mà còn ngày càng bền chặt?
Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang: Việt Nam và Cuba, mặc dù cách xa nhau nửa vòng trái đất, mối quan hệ đoàn kết truyền thống, hữu nghị đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam-Cuba đã trở thành hình mẫu trong quan hệ quốc tế. Từ những viên gạch đầu tiên được Anh hùng dân tộc Cuba José Martí, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Lãnh tụ Cuba Fidel Castro đặt nền móng và được nhiều thế hệ lãnh đạo, nhân dân hai nước cùng nhau vun đắp, mối quan hệ đó đã được tôi luyện qua những năm tháng thăng trầm của lịch sử và vẫn bền chặt cho đến ngày nay như bản chất vốn có.
Trải qua 65 năm, hợp tác giữa hai nước được triển khai sâu rộng ở tất cả các cấp, các kênh và các lĩnh vực, với ba trụ cột chính, bao gồm chính trị-ngoại giao là nền tảng, kinh tế-thương mại-đầu tư là động lực và giao lưu nhân dân là chất keo gắn kết. Về chính trị-ngoại giao, hai bên thường xuyên duy trì trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao. Đặc biệt, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cuba của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 9/2024 được coi là dấu mốc lịch sử, mở ra giai đoạn mới của quan hệ đặc biệt giữa hai nước. Các cơ chế hợp tác song phương như Hội thảo lý luận giữa hai Đảng, Ủy ban liên Chính phủ, Diễn đàn liên Nghị viện, Tham khảo chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao... đóng góp thiết thực vào sự tin cậy chính trị giữa hai nước.
Trong lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai và là nhà đầu tư lớn nhất của Cuba đến từ khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Những hành động thiết thực hỗ trợ Cuba trong bảo đảm an ninh lương thực thông qua nhiều dự án hợp tác về sản xuất lúa gạo, ngô, thủy sản… được người dân Cuba và bạn bè quốc tế ghi nhận và đánh giá cao. Vụ thu hoạch đầu tiên năm 2025 của dự án Việt Nam hợp tác phát triển lúa gạo tại Cuba đã đạt năng suất ấn tượng 7,2 tấn/ha, gấp 4,5 lần mức trung bình của địa phương.
Hai nước cũng đã ký thỏa thuận hợp tác thực hiện “Dự án hỗ trợ kỹ thuật tăng cường năng lực xây dựng và thực thi pháp luật cho Cuba”, là dự án viện trợ kỹ thuật về thể chế đầu tiên của Việt Nam dành cho nước ngoài, làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác về lập pháp và tư pháp giữa Việt Nam-Cuba. Hợp tác giao lưu nhân dân được đẩy mạnh với nhiều hoạt động vun đắp tình hữu nghị, đoàn kết, thủy chung son sắt giữa nhân dân hai nước.
Gần đây nhất, Việt Nam đã phát động Chương trình vận động toàn quốc “65 năm nghĩa tình Việt Nam-Cuba” để quyên góp hỗ trợ nhân dân Cuba vượt qua những khó khăn hiện nay và chúng ta vô cùng tự hào và xúc động khi chứng kiến tình cảm và sự ủng hộ lớn lao của nhân dân Việt Nam đối với nhân dân Cuba.
Bằng những tình cảm trong sáng, chân tình, thủy chung son sắt, bằng lòng tin cậy đặc biệt và tinh thần đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau, có thể khẳng định mạnh mẽ rằng mối quan hệ đặc biệt Việt Nam-Cuba đang không không ngừng được vun đắp, củng cố và phát triển toàn diện, vì lợi ích nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở các khu vực và trên thế giới.
Trải qua 65 năm, hợp tác giữa hai nước được triển khai sâu rộng ở tất cả các cấp, các kênh và các lĩnh vực, với ba trụ cột chính, bao gồm chính trị-ngoại giao là nền tảng, kinh tế-thương mại-đầu tư là động lực và giao lưu nhân dân là chất keo gắn kết.
Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang
Phóng viên: Trên cơ sở những nền tảng được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước gây dựng, Thứ trưởng có thể chia sẻ một số phương hướng thúc đẩy và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Việt Nam-Cuba trong thời gian tới?
Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang: Đầu tiên và quan trọng hơn cả, Việt Nam và Cuba sẽ tiếp tục gìn giữ, kế thừa và phát huy tài sản chung quý báu mà các thế hệ lãnh đạo, nhân dân hai nước dày công xây dựng và vun đắp. Đó là tình đoàn kết truyền thống, hữu nghị đặc biệt, gắn bó sâu sắc, chân tình như anh em một nhà Việt Nam-Cuba. Tình cảm son sắt, bền chặt giữa hai nước sẽ là động lực mạnh mẽ thúc đẩy hợp tác giữa hai nước ngày càng sâu sắc hơn.
Trên cơ sở những văn kiện, thỏa thuận đã ký kết, đặc biệt là kết quả chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cuba của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (tháng 9/2024), hai đảng, hai nước sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác trong tất cả các lĩnh vực, nhất là các lĩnh vực quan trọng như chính trị-ngoại giao, kinh tế-thương mại, nông nghiệp, năng lượng, giao lưu nhân dân, giáo dục, y tế…; triển khai có trọng tâm, trọng điểm với phương châm đồng hành, hợp tác, cùng phát triển không chỉ trong năm “Năm hữu nghị Việt Nam-Cuba 2025” mà còn các năm tiếp tới.
Cụ thể, hai bên sẽ thúc đẩy triển khai các chuyến thăm, trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và các cấp, đặc biệt là kênh Đảng, phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương ở tất cả các kênh; tăng cường trao đổi giữa các ban, bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Thời gian tới, Việt Nam và Cuba cũng sẽ tiếp tục truyền thống phối hợp chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau ở các tổ chức và diễn đàn đa phương.
Việt Nam và Cuba sẽ cùng nhau khai thác tốt hơn nữa những tiềm năng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư; tiếp tục phát huy hiệu quả hợp tác nông nghiệp, đặc biệt trong sản xuất lúa gạo, thủy sản, chế biến ngô… Cùng với đó, hai nước sẽ tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp chặt chẽ trong các lĩnh vực công nghệ sinh học, phát triển công nghệ xanh, dược phẩm, y tế, xây dựng, du lịch, chuyển đổi số… nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của hai nước và ứng phó với các thách thức toàn cầu.
Trong “Năm hữu nghị Việt Nam-Cuba 2025”, Việt Nam và Cuba đã và đang tăng cường các hoạt động giao lưu nhân dân, để người dân hai nước, nhất là thế hệ trẻ, hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa, tầm quan trọng của mối quan hệ đặc biệt Việt Nam-Cuba; bồi dưỡng, giáo dục thế hệ trẻ hai nước luôn trân trọng, gìn giữ và phát triển hơn nữa mối quan hệ mẫu mực và thủy chung giữa hai dân tộc.
Thế giới và khu vực đang trải qua những biến động nhanh chóng, phức tạp, tác động đến an ninh và phát triển của nhiều quốc gia. Mặc dù vậy, bất chấp những biến chuyển của tình hình thế giới, mối quan hệ Việt Nam-Cuba luôn vững vàng vượt qua mọi thử thách, không ngừng phát triển cả về bề rộng và chiều sâu, đóng góp vào sự nghiệp chính nghĩa của hai dân tộc.
Phóng viên: Thứ trưởng có muốn gửi thông điệp đặc biệt nào về chuyến thăm tới nhân dân Cuba và những người ngưỡng mộ mối quan hệ đặc biệt và bền vững giữa hai quốc gia chúng ta?
Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang: Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Việt Nam và Cuba cách xa nhau hàng vạn dặm nhưng lòng dân hai nước gần gũi như anh em một nhà”. Lời nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh cho đến hôm nay vẫn nguyên giá trị. Với sự tương đồng về hoàn cảnh lịch sử và mục tiêu đấu tranh, điều này tạo nên mối liên kết đặc biệt Việt Nam-Cuba, đặc biệt là tinh thần quật cường và lòng yêu nước sâu sắc của cả hai dân tộc.
Những ngày qua, hòa chung không khí hào hùng của Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 của Việt Nam, những hình ảnh lịch sử về câu nói bất hủ của Lãnh tụ Fidel Castro trong cuộc mít-tinh tại quảng trường Cách mạng ở La Habana ngày 2/1/1966 “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình!” đã được thế hệ trẻ Việt Nam chia sẻ tạo một hiệu ứng đặc biệt về quan hệ hai nước. Điều này là minh chứng rõ nét cho sự thủy chung son sắt mà nhân dân Việt Nam luôn dành cho Cuba và những nghĩa cử cao đẹp mà Cuba đã dành cho Việt Nam trong thời khắc khó khăn nhất. Câu chuyện này là một trong nhiều câu chuyện cảm động và truyền cảm hứng về quan hệ đặc biệt và bền vững giữa hai quốc gia.
Hai nước đã đồng hành cùng nhau đi qua những thăng trầm của lịch sử, vun đắp nên biểu tượng mẫu mực, hiếm có của tình đoàn kết quốc tế, trong sáng, thủy chung, vượt qua giới hạn địa lý và thử thách của thời gian. Có thể khẳng định rằng, tình đoàn kết Việt Nam-Cuba là không giới hạn; sự ủng hộ của Cuba dành cho Việt Nam và của Việt Nam dành cho Cuba là không giới hạn.
Trong những ngày tới đây, Bí thư Thứ nhất, Chủ tịch Cuba Manuel Diaz Canel sẽ có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam. Điều này một lần nữa khẳng định tình đoàn kết giữa Việt Nam và Cuba tiếp tục là ngọn đuốc soi sáng con đường hợp tác, phát triển vì lợi ích của chính đáng của mỗi nước, đóng góp vào các nỗ lực chung vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!
