Hợp phần thiết yếu của một thành phố thông minh

Chiếu sáng thông minh là một phần thiết yếu trong xây dựng thành phố/đô thị thông minh, trào lưu trên thế giới và Việt Nam đang bước đầu tiếp cận. Các lĩnh vực thông minh thuộc thành phố thông minh gồm có: Cơ sở hạ tầng thông minh, công nghệ thông minh, năng lượng thông minh, công dân thông minh, quản lý giáo dục thông minh, chăm sóc sức khỏe thông minh, tòa nhà thông minh, di động thông minh.
Singapore về đêm. Nguồn: nighttours.com.sg
Singapore về đêm. Nguồn: nighttours.com.sg

1 Đến năm 2018, dựa trên nhiều tiêu chí, công ty nghiên cứu thị trường Juniper Research đã chọn ra năm thành phố/đô thị thông minh nhất thế giới: Singapore, Barcelona (Tây Ban Nha), London (Anh), San Francisco (Mỹ) và Oslo (Na Uy). Để đưa ra kết luận như vậy, các nhà nghiên cứu tại Juniper đã xếp hạng các thành phố theo một loạt yếu tố, trong đó nhấn mạnh việc ứng dụng các công nghệ lưới điện thông minh, chiếu sáng thông minh, việc sử dụng công nghệ thông tin để cải thiện giao thông, các điểm truy cập wifi, độ phổ cập của smartphone và các ứng dụng. Ông Steffen Sorrell, chuyên viên phân tích cao cấp tại Juniper Research cho biết: "Chúng tôi ứng dụng nhiều thước đo khác nhau để đánh giá về giao thông cũng như năng lượng mà chúng tôi tin rằng, đây là những yếu tố quan trọng nhất của các thành phố thông minh".

Từ cuối năm 2014, Singapore đã cho lắp đặt rất nhiều bộ cảm biến và camera trên khắp đảo quốc để theo dõi mọi thứ, từ độ sạch cho đến giao thông. Nhờ vậy, nhà chức trách dễ dàng phát hiện bất cứ ai hút thuốc ở khu vực cấm hút hoặc ném rác ra đường từ những tòa nhà cao tầng. Singapore đã tích cực triển khai thu phí ùn tắc và dành khoản tiền này để đầu tư vào hệ thống cảm biến công cộng, đèn giao thông chia pha và đỗ xe thông minh.

Tương tự, Barcelona không chỉ sử dụng công nghệ thành phố thông minh để giảm lưu lượng giao thông mà còn phát triển nhiều công nghệ đỗ xe thông minh, chiếu sáng thông minh, cảm biến để đo chất lượng không khí và tiếng ồn. Điểm mạnh của Barcelona là năng lượng bền vững, các dự án lưới điện thông minh, đo đạc thông minh, một kế hoạch toàn diện giúp giảm rác thải khí carbon và trên hết là việc đưa ra một hệ thống chiếu sáng LED thông minh.

London luôn được xếp hàng đầu trong danh sách những thành phố thông minh trên thế giới. Thành phố này sớm áp dụng công nghệ để xử lý ách tắc giao thông, giúp việc đỗ xe trở nên đơn giản hơn. London vừa tuyên bố sẽ chi ra bốn tỷ bảng đề đầu tư vào hệ thống đường giao thông trong thập niên này, bao gồm cả hệ thống đèn giao thông có khả năng dành quyền ưu tiên cho xe buýt để giúp quá trình lưu thông trơn tru hơn.

Là thủ đô của một trong những quốc gia giàu nhất thế giới, Oslo thường xuyên nằm trong danh sách đề cử những thành phố thông minh nhất thế giới. Thành phố đã đạt được nhiều bước tiến trong việc sử dụng công nghệ thông tin để cắt giảm năng lượng tiêu thụ và phát thải khí nhà kính. Oslo đã xây dựng một mạng lưới chiếu sáng thông minh giúp giảm gần hai phần ba tổng mức năng lượng tiêu thụ. Oslo là một trong những thành phố đầu tiên tại các quốc gia Bắc Âu áp dụng dịch vụ lưới điện thông minh. Oslo đã triển khai hệ thống chiếu sáng LED thông minh và đưa ra các mạng lưới cảm biến rộng để quản lý lưu lượng giao thông.

2 Nhiều nơi khác trên thế giới tuy chưa có đủ điều kiện nền tảng để trở thành thành phố/đô thị thông minh nhưng đã tập trung chọn lĩnh vực chiếu sáng công cộng thông minh để đầu tư, tạo tiền đề cho các lĩnh vực khác cùng phát triển theo hướng áp dụng công nghệ thông minh.

Chiếu sáng thông minh bao gồm các bộ điều khiển tự động, các bộ đèn hiệu suất cao được thiết kế để tiết kiệm năng lượng. Một thí dụ điển hình là đèn chiếu sáng LED thông minh đa chức năng, được điều khiển bằng điện thoại thông minh và bộ điều khiển wifi cho phép kết nối hàng loạt bóng đèn, điều chỉnh cường độ chiếu sáng, thay đổi mầu sắc, có thể cài đặt thêm ứng dụng, như chơi nhạc, báo thức. Hơn thế nữa, hệ thống chiếu sáng LED được kết nối không chỉ cung cấp ánh sáng mà còn trở thành điểm thu thập thông tin dữ liệu về môi trường chung quanh, như lưu lượng của phương tiện giao thông, chất lượng không khí, đám đông và rủi ro bảo mật, mức tiêu thụ năng lượng, chất thải và nhiều nội dung quan trọng khác. Việc triển khai các hệ thống này không chỉ bảo đảm cung cấp chất lượng ánh sáng tốt hơn, an toàn giao thông được cải thiện mà còn tiết kiệm điện năng, giảm thải khí CO2 gây hiệu ứng nhà kính, góp phần bảo vệ môi trường, xây dựng đô thị văn minh, hiện đại.

Từ tháng 9/2014, Thủ đô Madrid của Tây Ban Nha đã tiến hành thay mới 225.000 bộ đèn đường LED, từng bước thực hiện chiến lược "thông minh hóa" Madrid. Còn Eindhoven (Hà Lan) được biết đến là thành phố có hệ thống chiếu sáng thông minh bền vững, tiết kiệm điện, giảm ô nhiễm đồng thời mang tính nghệ thuật. Hệ thống đèn LED chiếu sáng được vi tính hóa, mỗi đèn đường mang theo một "bộ óc riêng", có thể bật hoặc tắt tùy thuộc vào mật độ giao thông thực tế. Năm 2015, Szczecin, một thành phố nhỏ của Ba Lan cũng "LED hóa" đèn chiếu sáng công cộng, một nửa số này được vận hành từ xa bằng một phần mềm quản lý chiếu sáng thông minh.

Theo dự báo của Northeast Group, công ty nghiên cứu thị trường chuyên về cơ sở hạ tầng thông minh có trụ sở tại Washington D.C (Mỹ), cả thế giới sẽ có khoảng 359 triệu đèn đường vào năm 2025.

Hy vọng đến 2025, trên thế giới sẽ có 26 thành phố thông minh và sẽ có 92 thành phố phát triển bền vững. Việt Nam cũng đang có dự án xây dựng thành phố thông minh, trong đó có Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, mỗi thành phố thường chỉ chọn một dự án làm thí điểm: Hà Nội có Dự án Thành phố thông minh nằm trên tuyến đường Võ Nguyên Giáp (huyện Đông Anh), TP Hồ Chí Minh có dự án Khu công nghệ phần mềm thuộc Khu đô thị Đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh-Trung tâm điều hành hệ thống thành phố thông minh trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Trung tâm Dữ liệu của CMC Telecom - Data Center đầu tiên tại Việt Nam sở hữu trọn bộ ba chứng chỉ Uptime Tier III (Thiết kế, Xây dựng và Vận hành bền vững) khẳng định năng lực hạ tầng đạt chuẩn quốc tế về độ tin cậy, an toàn và tính sẵn sàng cao. Ảnh: CMC

"Năng lượng mới" cho khát vọng tăng trưởng

Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần khẳng định vai trò tiên quyết của dữ liệu số - xem đây là tư liệu sản xuất, là đầu vào trọng yếu và là "huyết mạch" nuôi dưỡng nền kinh tế số.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là lời cam kết đanh thép, nhằm bảo vệ niềm tin của nhân dân. (Ảnh CMC)

Lời đáp cho niềm tin

Chúng ta, những công dân nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, tự hào khi công ước đầu tiên của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng được mở ký tại Thủ đô Hà Nội (Công ước Hà Nội).

Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm dữ liệu quốc gia (NDC), Phó Chủ tịch Hiệp hội Dữ liệu quốc gia (NDA)

Bảo đảm dòng chảy liên thông và liền mạch

Để chuyển đổi dữ liệu thành tư liệu sản xuất và động lực cho quá trình phát triển, Việt Nam phải phá “ốc đảo dữ liệu” bằng những phương pháp chuẩn hóa và quản trị thống nhất.

Sinh viên Trường đại học Anh Quốc Việt Nam trao đổi với giảng viên về lĩnh vực dữ liệu số. (Ảnh Thế Đại)

“Xây móng” từ đào tạo nhân lực

Sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn đã thúc đẩy dữ liệu lên vị trí trung tâm, quyết định sự thành bại của các hệ thống thông minh. Do đó, bài toán đào tạo đội ngũ nhân sự đủ năng lực chưng cất “mỏ vàng” ấy thành tri thức số có giá trị cạnh tranh cũng sẽ đóng vai trò then chốt.

Nhật báo The New York Times cáo buộc OpenAI sử dụng trái phép hàng triệu bài báo để huấn luyện các mô hình AI.

AI - Ai sở hữu, ai được khai thác và phải trả giá?

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ với tốc độ vượt xa mọi dự báo, dữ liệu và tri thức - vốn từng là “nhiên liệu thầm lặng” của nền kinh tế số - bất ngờ trở thành tâm điểm của các cuộc tranh chấp pháp lý gay gắt.

Coolmate đặt mục tiêu tăng gấp năm lần doanh thu và đạt mức định giá 1 tỷ USD trước năm 2030.

Bí quyết tiến chắc, mà vẫn tiến nhanh

“Coolmate là thí dụ tiêu biểu cho thế hệ thương hiệu tiêu dùng mới - xây dựng trên nền tảng số, tích hợp chuỗi cung ứng và có khát vọng vươn ra toàn cầu. Chúng tôi tự hào được đồng hành cùng một start-up Việt mang tầm nhìn và tinh thần vượt giới hạn như vậy”, Tổng Giám đốc Quỹ Vertex Growth Fund James Lee nhận định.

Người dân tìm hiểu mô hình nhà ở xã hội, được xây dựng trên đường Lê Thánh Tông, thành phố Hải Phòng. (Ảnh Thu Hằng)

Tăng cơ hội cho người thu nhập thấp

Chính phủ và Quốc hội đã ban hành hàng loạt chính sách đột phá về quy trình phê duyệt dự án, thủ tục lựa chọn chủ đầu tư, cơ chế xác định giá bán, giá thuê, cũng như việc bố trí quỹ đất và ưu đãi tài chính… cho nhà ở xã hội.

Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh

Tạo “luồng xanh”, rút ngắn quy trình

Trao đổi với Nhân Dân cuối tuần, Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đã nêu ra nhiều giải pháp thúc đẩy các dự án nhà ở xã hội. Trong đó, tạo “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” trong quá trình làm thủ tục được coi là điểm nhấn quan trọng, giúp rút ngắn thời gian triển khai các dự án nhà ở xã hội.

Quy định về việc thành lập, hoạt động của Quỹ nhà ở quốc gia.

Niềm hy vọng mới

Quỹ nhà ở quốc gia được thành lập đã mở ra những hy vọng về việc tăng nguồn cung nhà ở xã hội và góp phần ổn định thị trường bất động sản.

Cần sự bình đẳng về quy hoạch cho các dự án nhà ở xã hội. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Giải bài toán quy hoạch quỹ đất

Vấn đề quy hoạch quỹ đất cho nhà ở xã hội tại nhiều địa phương hiện nay vẫn gặp không ít rào cản. Chủ động phân bổ quỹ đất được kỳ vọng sẽ từng bước tháo gỡ nút thắt cho bài toán an sinh đô thị kéo dài nhiều năm qua.

Các ngân hàng tham gia Chương trình tín dụng dành cho người trẻ dưới 35 tuổi đều cân nhắc gia tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn vay giá rẻ cho người mua nhà.

Sẵn vốn ưu đãi, vì sao vẫn chậm giải ngân?

Các gói tín dụng ưu đãi được Chính phủ xác định là giải pháp hữu hiệu thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, mở rộng nguồn cung đáp ứng nhu cầu người dân. Tuy nhiên, so quy mô các chương trình tín dụng ưu đãi cho phân khúc này, doanh số giải ngân vẫn chưa được như kỳ vọng.

Một dự án nhà ở xã hội tại Khu đô thị Pháp Vân-Tứ Hiệp (Hà Nội) bị chậm tiến độ. (Ảnh Văn Học)

Hiện thực hóa giấc mơ an cư

Thực tiễn tại một số dự án cho thấy, yêu cầu xác nhận thu nhập đang trở thành rào cản dai dẳng, khiến nhiều người dân bức xúc.

Con đường xuyên qua khu rừng phòng hộ Mũi Cà Mau vừa được tái sinh. (Ảnh NSNA Phương Bằng)

Tiến tới một Việt Nam Xanh

Định giá carbon và phát triển thị trường carbon là một trong năm giải pháp chính, được Chính phủ đề ra nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa mức phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050, như cam kết tại Hội nghị COP26 (năm 2021).

Trong giai đoạn 2025-2026, các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực xi-măng, sắt thép và nhiệt điện sẽ phải kiểm kê, kiểm soát hạn ngạch khí thải để chuẩn bị cho thị trường carbon bắt buộc. (Ảnh Nguyên Nghi)

Hành trình hướng tới thị trường tín chỉ carbon Việt

Thị trường tín chỉ carbon là công cụ chính sách then chốt, góp phần giảm phát thải khí nhà kính theo cơ chế thị trường. Nhưng để doanh nghiệp tham gia thị trường carbon một cách bền vững, các ngành chức năng cần sớm xúc tiến, triển khai các kế hoạch, giải pháp, khung pháp lý liên quan.

PGS, TS Nguyễn Hồng Quân

Sớm hoàn thiện hành lang pháp lý

Việt Nam dự kiến thiết lập, vận hành thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon, bước đầu hình thành và phát triển thị trường này vào cuối năm 2026.

Tham gia thị trường tín chỉ carbon, Cà Mau ước tính có nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng mỗi năm từ “kho báu xanh”.

Giữ rừng, giữ sinh kế bền vững

Những ngày đầu năm 2026, nắng như dịu lại khi chúng tôi lạc bước dưới những vòm xanh ngắt của rừng ngập mặn lớn nhất Việt Nam. Với hơn 102.000ha rừng và đất rừng ngập mặn, Cà Mau không chỉ sở hữu một hệ sinh thái đặc thù, mà còn nắm giữ “vận mệnh” sinh kế của hàng chục nghìn hộ dân.

Bộ trưởng Biến đổi Khí hậu Simon Watts (giữa) trong cuộc làm việc tại Vanuatu, New Zealand.

Nghịch lý về thiếu hụt niềm tin

Dù New Zealand cắt giảm mạnh số lượng đơn vị phát thải trong hệ thống mua bán hạn ngạch (ETS) giai đoạn 2025-2029 từ 45 xuống 21 triệu đơn vị, đất nước này vẫn gặp phải tình trạng đấu giá thất bại vì vấn đề dư thừa nguồn cung.

Tham gia Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao giúp nông dân miền Tây có sự chuyển biến mạnh mẽ về tư duy sản xuất. (Ảnh NGUYỄN HỮU TÙNG)

Danh tính mới cho hạt gạo Việt

Sau một năm triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh, nông dân Đồng bằng sông Cửu Long đã mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất, để hạt gạo Việt bắt đầu có “danh tính xanh” trên thị trường quốc tế.

Ảnh: Chu Việt Hà

Sống trẻ

Sống thật nhiều, sống trọn vẹn từng khoảnh khắc để không phải hối tiếc khi nhìn lại, nghĩ nhiều đến hơn một cuộc đời khác ngoài bản thân mình và cho đi bất cứ khi nào có thể…

Niềm vui với thành quả sáng tạo như làm bừng sáng gương mặt của nghệ nhân gốm trẻ ở làng nghề truyền thống Phù Lãng, tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh Minh Lê)

Sống như tuổi thanh xuân

LTS - Nhân Dân cuối tuần xin gửi tới bạn đọc một mạn đàm quanh chủ đề sống trẻ của nhà văn NGUYỄN TRƯƠNG QUÝ, từ góc nhìn với văn chương, sáng tạo nghệ thuật cùng trải nghiệm đáng giá trên hành trình viết của chính tác giả.

Chị Nguyễn Vân Anh, người sáng lập và có nhiều năm làm giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng khoa học về Giới-Gia đình-Phụ nữ và Vị thành niên (CSAGA)

Nuôi dưỡng một đời sống tinh thần phong phú, sâu sắc

Chung quanh chủ đề sống trẻ, chúng tôi có cuộc trò chuyện với chị Nguyễn Vân Anh, người sáng lập và có nhiều năm làm giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng khoa học về Giới-Gia đình-Phụ nữ và Vị thành niên (CSAGA).

Đọc sách cùng tác giả đem lại những giây phút vui vẻ cho các em nhỏ. (Ảnh NXB Kim Đồng)

Mơ lớn để sáng tạo nhiều hơn

Cho đến nay, sách dành cho thiếu nhi ở nước ta vẫn chủ yếu có hai dạng: Sách được viết bởi các tác giả trong nước và sách mua bản quyền/ chuyển ngữ từ các đơn vị xuất bản nước ngoài. Nhưng đã bắt đầu có những giấc mơ phát hành ra thế giới những cuốn sách thiếu nhi do tác giả Việt Nam thực hiện.

Những đôi chân có thể không còn nhanh nhẹn và đôi khi lạc nhịp nhưng vẫn luôn cố gắng bắt kịp từng điệu nhảy.

“Trạm kết nối” liên thế hệ

Mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ Tự giúp nhau, là sáng kiến do Hội Người cao tuổi Việt Nam khởi xướng, đến nay được nhân rộng tại nhiều địa phương, đặc biệt có nơi còn được ghi nhận như một “mạng lưới an sinh cộng đồng”.

TS Phan Quang Anh (thứ ba, từ phải sang) tham dự Lễ ra mắt VietNuc tại Đại sứ quán Việt Nam ở Pháp, năm 2025. (Ảnh Minh Duy)

Những cống hiến thầm lặng

Vượt qua khoảng cách địa lý xa xôi, nhiều chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài ngày đêm bắc những nhịp cầu tri thức đưa tiến bộ khoa học công nghệ thế giới về Việt Nam. Từ dải đất chữ S, họ tự tin bước ra thế giới và góp phần vào những nỗ lực định danh Việt Nam trên bản đồ tăng trưởng toàn cầu.

CẢI CÁCH, BẢN LĨNH VÀ NHÂN VĂN

CẢI CÁCH, BẢN LĨNH VÀ NHÂN VĂN

Lời tòa soạn - Năm 2025 dần đi đến những ngày cuối cùng, đất nước đang hướng tới một năm mới, một giai đoạn phát triển mới được khai mở từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Với sự đóng góp tích cực từ xuất khẩu các mặt hàng chủ lực như: lúa gạo, hải sản... dự kiến tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 của Việt Nam có thể đạt ngưỡng kỷ lục hơn 900 tỷ USD.

Vị thế, vận hội cho kinh tế Việt Nam cất cánh

Năm 2026 đang đến là thời điểm mà năng lực đổi mới sáng tạo, tri thức và kết nối chuỗi giá trị toàn cầu trở thành trọng tâm, để Việt Nam có thể vươn lên và khẳng định vị thế trên trường quốc tế.