Hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý trong kỷ nguyên mới

Thực tiễn cho thấy, hệ thống pháp luật về trợ giúp pháp lý đã có bước hoàn thiện, tuy nhiên, việc triển khai vẫn còn tồn tại những khó khăn, bất cập về cơ chế, nguồn lực, chất lượng và phạm vi phục vụ, đòi hỏi cần phải được rà soát, đánh giá để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn yêu cầu đổi mới.

Tọa đàm “Hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý trong kỷ nguyên mới”. (Ảnh: TL)
Tọa đàm “Hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý trong kỷ nguyên mới”. (Ảnh: TL)

Sáng 17/10, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật phối hợp Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) tổ chức Tọa đàm “Hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý trong kỷ nguyên mới”.

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung Luật Trợ giúp pháp lý cho phù hợp với thực tiễn yêu cầu đổi mới

Theo ông Trương Thế Côn, Tổng Biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, Bộ Tư pháp: Từ khi Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 được ban hành và đi vào cuộc sống, cùng với hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành, công tác trợ giúp pháp lý đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về quy mô, chất lượng và hiệu quả.

Đến nay, mạng lưới tổ chức trợ giúp pháp lý đã được hình thành ở tất cả các tỉnh, thành phố, hằng năm thực hiện hàng chục nghìn vụ việc, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời nâng cao niềm tin của nhân dân vào pháp luật và công lý.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai hoạt động trợ giúp pháp lý vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, chuyển đổi số quốc gia và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý trở thành một yêu cầu khách quan, cấp thiết và có ý nghĩa sâu sắc.

c-huong-171-1261.jpg
Bà Vũ Thị Hường, Phó Cục trưởng Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: TL)

Bà Vũ Thị Hường, Phó Cục trưởng Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý nhấn mạnh: Sau gần 8 năm triển khai thực hiện Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, có thể thấy rằng pháp luật trợ giúp pháp lý đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng, vững chắc cho sự phát triển công tác trợ giúp pháp lý theo hướng chuyên nghiệp, sử dụng hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước và xã hội để cung cấp kịp thời dịch vụ pháp lý có chất lượng cho người thuộc diện trợ giúp pháp lý, tạo bước chuyển biến căn bản trong việc nâng cao chất lượng trợ giúp pháp lý của Nhà nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Luật Trợ giúp pháp lý 2017 chưa bao quát toàn diện các diện người được trợ giúp pháp lý để bảo đảm thống nhất với các luật chuyên ngành. Trên thực tế, còn có các hình thức như hòa giải, tuyên truyền phổ biến pháp luật cho người dân … chưa được ghi nhận trong Luật Trợ giúp pháp lý.

Hiện tại, với hơn 700 trợ giúp viên pháp lý thì việc đáp ứng kịp thời các nhu cầu trợ giúp pháp lý ngày càng đa dạng, phức tạp của người dân là một thách thức; chưa kể một số địa phương có số lượng Trợ giúp viên pháp lý còn mỏng, số luật sư tham gia thực hiện trợ giúp pháp lý còn ít; địa bàn được sử dụng cộng tác viên trợ giúp pháp lý bị hạn chế chỉ ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Trong khi đó, công tác phối hợp trong trợ giúp pháp lý có lúc, có nơi chưa được quan tâm, chú trọng nên hoạt động trợ giúp pháp lý chưa phát huy được hiệu quả; một số thủ tục hành chính trong trợ giúp pháp lý chưa đổi mới để tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và những người có liên quan; việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong trợ giúp pháp lý còn hạn chế…

Chính vì vậy, theo bà Hường, Luật Trợ giúp pháp lý cần phải được rà soát, đánh giá để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn yêu cầu đổi mới; nhằm tháo gỡ khó khăn, “điểm nghẽn” trong quy định của luật và thực tiễn thực hiện; đồng thời đề xuất các định hướng, nội dung cần sửa đổi, bổ sung, tạo điều kiện để tham mưu Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật đáp ứng yêu cầu đổi mới trong kỷ nguyên mới.

Tăng cường vị thế, năng lực và chính sách cho đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý

Tại hội thảo, bà Phan Thị Thu Trang, Phó Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước thành phố Hà Nội chỉ ra, Luật Trợ giúp pháp lý chưa quy định cụ thể trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong công tác trợ giúp pháp lý. Điều này chưa phù hợp với yêu cầu tăng cường vai trò, trách nhiệm, thẩm quyền của chính quyền cơ sở khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay.

Trên cơ sở đó, đề nghị bổ sung quy định cụ thể về trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc cung cấp các giấy tờ liên quan đến trợ giúp pháp lý; giới thiệu, hỗ trợ người dân tiếp cận trợ giúp pháp lý, tổ chức tuyên truyền và phối hợp với Trung tâm Trợ giúp pháp lý để nâng cao hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý tại địa phương.

Đại diện Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 Thành phố Hồ Chí Minh cho hay, một số quy trình, thủ tục hành chính trong hoạt động trợ giúp pháp lý hiện nay còn rườm rà, vô tình tạo rào cản khiến đội ngũ luật sư khó tham gia hoặc gặp vướng mắc. Vì vậy, cần số hóa toàn bộ quy trình, tinh giản hồ sơ, xây dựng cổng trợ giúp pháp lý trực tuyến cho phép luật sư đăng ký, theo dõi, cập nhật tiến độ vụ việc.

dai-din-tphcm-994.jpg
Đại diện Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: TL)

Nhằm hoàn thiện chính sách, pháp luật nâng cao hiệu quả hoạt động trợ giúp pháp lý, bà Nguyễn Thị Nga, Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Lai Châu kiến nghị, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất cho hoạt động trợ giúp pháp lý, bảo đảm nguồn kinh phí ổn định, phù hợp với yêu cầu của hoạt động trợ giúp pháp lý; sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật như quy định về số lượng viên chức (biên chế) làm việc tại mỗi Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước các tỉnh để có cơ sở bảo đảm nguồn lực về con người làm công tác trợ giúp pháp lý.

Đi cùng với đó là nâng cao chất lượng đội ngũ trợ giúp viên pháp lý: tổ chức các lớp đào tạo chuyên sâu, bồi dưỡng nghiệp vụ thường xuyên cho trợ giúp viên pháp lý; xây dựng chính sách đãi ngộ hợp lý có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ tài chính nâng cao thu nhập cho những người làm công tác trợ giúp pháp lý.

Để đáp ứng yêu cầu mới trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, các ý kiến đại biểu đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện chính sách về đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu, đặc biệt là về kỹ năng hành nghề, ứng dụng công nghệ, kỹ năng truyền thông và hội nhập quốc tế cho đội ngũ trợ giúp viên pháp lý.

Tính đến 31/12/2024, cả nước có 63 Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước và 97 chi nhánh trực thuộc Trung tâm; sau sáp nhập có 53 Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước và 83 chi nhánh; số lượng người thực hiện trợ giúp pháp lý khoảng 1.440 người, trong đó, trên 710 trợ giúp viên pháp lý, trên 700 luật sư và 22 cộng tác viên ký hợp đồng với Trung tâm; trên 460 luật sư, tư vấn viên của các tổ chức đăng ký tham gia.

Có thể bạn quan tâm

Xét xử vụ án Trương Mỹ Lan và đồng phạm. (Ảnh: ND)

Thu hồi hơn 6 nghìn tỷ đồng từ các vụ án tham nhũng, kinh tế

Trong bối cảnh số lượng việc và tiền phải thi hành án tiếp tục tăng cao, nhiều “đại án” với giá trị phải thi hành đặc biệt lớn, hệ thống thi hành án dân sự đã nỗ lực đạt nhiều kết quả tích cực. Đáng chú ý, công tác thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế ghi nhận kết quả khả quan với hơn 6 nghìn tỷ đồng được thu hồi.

Đại tá Phạm Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh kinh tế Bộ Công an, thông tin về vụ án.

Cảnh giác với những chiêu trò "suất ngoại giao”, “lo hồ sơ” mua nhà ở xã hội

Lợi dụng nhu cầu mua nhà ở xã hội của người dân lớn, nhiều đối tượng lập công ty, tổ chức hoạt động môi giới, tư vấn mua bán nhà ở xã hội trái quy định; tiếp cận người dân, giới thiệu có “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”, có khả năng “lo hồ sơ”, “giữ chỗ”, “làm nhanh thủ tục”, nhận tiền đặt cọc để chiếm đoạt tài sản.

Quang cảnh phiên tòa.

Hoãn xét xử vụ thực phẩm chức năng giả

Sáng 2/7, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử với bị cáo Phạm Vũ Khiêm, Giám đốc Công ty Herbitech về các tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Rửa tiền”.

Các bị cáo tại phiên tòa. (Ảnh: XUÂN ÂN)

Cựu Chủ tịch Công ty Nam Triệu bị tuyên mức án 29 năm tù

Chiều 1/7, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã tiến hành tuyên án đối với 17 bị cáo trong vụ án "Tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Nam Triệu - doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thuộc Cục Công nghiệp An ninh, Bộ Công an.

Đại tá Lê Văn Hóa, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị (thứ 2 từ phải sang) trao đổi về số lượng súng các loại vừa bị bắt giữ.

Công an Quảng Trị triệt phá đường dây sản xuất, mua bán vũ khí quân dụng liên tỉnh quy mô lớn

Trưa 1/7, Công an tỉnh Quảng Trị tổ chức gặp gỡ báo chí để thông tin về chuyên án triệt phá đường dây sản xuất, mua bán vũ khí quân dụng liên tỉnh quy mô lớn với thủ đoạn hết sức tinh vi. Đại tá Lê Văn Hóa, Phó Giám đốc Công an tỉnh, Thủ trưởng Cơ quan An ninh điều tra trực tiếp trao đổi, thông tin vụ án với báo chí.

Một vụ việc thi hành án dân sự. (Nguồn: TH)

Tạo bước chuyển thực chất, nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự

Có hiệu lực ngày 1/7, Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) đánh dấu bước đổi mới về tổ chức, thủ tục và ứng dụng công nghệ số trong công tác thi hành án. Những quy định mới không chỉ rút ngắn thời gian, giảm chi phí xã hội mà còn tăng tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành án dân sự.

Tăng lương cơ sở, lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội từ ngày 1/7/2026. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Hàng loạt chính sách mới có hiệu lực từ tháng 7

Từ ngày 1/7/2026, hàng loạt chính sách mới liên quan tiền lương, bảo hiểm xã hội; kiểm soát tài sản, thu nhập; đánh giá, xếp loại chất lượng đối với đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức… có hiệu lực

Năm đối tượng tại cơ quan Công an.

Đồng Tháp: khởi tố 5 đối tượng tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép sang Campuchia

Sáng 1/7, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết đã đề nghị truy tố 5 đối tượng Dương Văn Sơn (31 tuổi), ngụ tỉnh Ninh Bình; Hunh Si Phan, (35 tuổi) và Nguyễn Văn Nghi (64 tuổi) cùng ngụ tỉnh An Giang; Nguyễn Văn Nghị (43 tuổi) ngụ tỉnh Gia Lai và Đặng Văn Tâm (46 tuổi) ngụ tỉnh Cà Mau.

Đối tượng Trần Văn Trường Sơn tại cơ quan Công an. (Ảnh: Công an cung cấp)

Đà Nẵng bắt giữ khẩn cấp đối tượng lừa đảo chiếm đoạt hơn 1,4 tỷ đồng

Ngày 30/6, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Đà Nẵng cho biết, cơ quan này vừa ra Lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp, Lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp đối với Trần Văn Trường Sơn (sinh năm 2002; hiện trú tại phường Hòa Cường) để điều tra về các hành vi "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" và "Đánh bạc".

Tang vật vụ án.

Công an Thành phố Hồ Chí Minh: Khởi tố 30 bị can trong đường dây chế tạo, mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng

Ngày 30/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết đơn vị đã khởi tố vụ án hình sự về các tội: Mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng, chất ma túy; Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, đồng thời khởi tố bị can và ra Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với 30 đối tượng về các hành vi nêu trên.

Từ 1/7/2026, tung tin giả, sai sự thật trên mạng có thể bị phạt đến 50 triệu đồng

Từ 1/7/2026, tung tin giả, sai sự thật trên mạng có thể bị phạt đến 50 triệu đồng

Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, bổ sung nhiều chế tài mới nghiêm khắc hơn nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: H.MÂY)

Hoàn thiện thể chế, phát huy vai trò của luật sư

Việc hoàn thiện thể chế về luật sư và hành nghề luật sư là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh cải cách tư pháp và đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu kết luận hội nghị. (Ảnh: TL)

Đẩy mạnh đổi mới, hiện đại hóa công tác pháp chế

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng yêu cầu đẩy mạnh đổi mới, hiện đại hóa công tác pháp chế; tăng cường rà soát, kiểm tra văn bản, khắc phục dứt điểm tình trạng nợ đọng văn bản, chủ động đề xuất phương án xử lý các văn bản cần sửa đổi, bổ sung hoặc hết hiệu lực trước ngày 1/3/2027, không để xảy ra khoảng trống pháp lý.