Hoàn thiện khung pháp lý cho điện mặt trời mái nhà

Sau khi Quyết định 13/2020/QĐ-TTg về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam hết hiệu lực từ ngày 1/1/2021, việc phát triển điện mặt trời mái nhà với mục đích tự sử dụng, tự sản tự tiêu (không bán lên lưới điện quốc gia) đang gặp nhiều vướng mắc. Vì vậy, việc xây dựng chính sách mới để không tạo khoảng trống pháp lý cho phát triển điện mặt trời mái nhà là vô cùng cần thiết.
Lắp đặt tấm pin mặt trời tại Nhà máy Nước mặt Sông Đuống. (Ảnh TRẦN TUẤN)
Lắp đặt tấm pin mặt trời tại Nhà máy Nước mặt Sông Đuống. (Ảnh TRẦN TUẤN)

Dự thảo Nghị định quy định về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà vừa được Bộ Công thương lấy ý kiến rộng rãi của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Chính sách của Nhà nước rõ ràng khuyến khích phát triển dự án điện mặt trời mái nhà đấu nối hoặc liên kết với lưới điện quốc gia, nhưng vẫn cần quản lý chặt để bảo đảm nhiều mục tiêu. Thứ nhất, trong quy hoạch điện VIII, quy mô phát triển điện mặt trời đến năm 2030 là 12.836 MW (không bao gồm điện mặt trời mái nhà hiện hữu), gồm các nguồn điện mặt trời tập trung 10.236 MW và nguồn điện mặt trời tự sản, tự tiêu khoảng 2.600 MW.

Trường hợp không quản lý chặt điện mặt trời mái nhà có thể sẽ dẫn đến quy mô thực tế phá vỡ quy hoạch, ảnh hưởng đến an toàn, an ninh điện quốc gia vì hoạt động của nguồn điện này phụ thuộc nhiều vào bức xạ mặt trời cũng như các yếu tố thời tiết bất định khác. Mặt khác, phát triển điện mặt trời mái nhà cũng cần được quản lý, kiểm soát chặt chẽ theo quy định pháp luật về môi trường, phòng chống cháy nổ nhằm hạn chế tối đa việc sử dụng công nghệ lạc hậu, chất thải rắn ra môi trường và thiệt hại về tính mạng, tài sản do cháy nổ.

Nghị định mới cũng thực hiện đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền về quản lý nhà nước cho các địa phương, tăng cường phân cấp cho các đơn vị điện lực, hạn chế việc can thiệp của Nhà nước vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Các quy định mới sẽ hướng tới bảo đảm phát huy quyền tự chủ trong sản xuất, kinh doanh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân chủ động một phần nguồn điện nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế-xã hội, bảo đảm kết hợp hài hòa quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng sử dụng điện, đơn vị điện lực và Nhà nước.

Để tạo thuận lợi, trong Dự thảo Nghị định mới, Bộ Công thương đề xuất các dự án điện mặt trời mái nhà lắp đặt tại nhà ở riêng lẻ (chỉ sử dụng tại chỗ, không bán điện cho tổ chức, cá nhân khác, không hoạt động kinh doanh điện lẻ, có hoặc không có yếu tố nước ngoài) sẽ không phải thực hiện phê duyệt, chấp thuận chủ trương đầu tư, không phải lập dự án đầu tư.

Dự thảo cũng cho phép các tổ chức, cá nhân lựa chọn phát hoặc không phát sản lượng điện dư của điện mặt trời mái nhà vào hệ thống điện nhưng Nhà nước sẽ ghi nhận sản lượng điện với giá 0 đồng. Trong trường hợp tổ chức, cá nhân lựa chọn không phát sản lượng điện dư vào lưới điện quốc gia sẽ phải tự đầu tư lắp đặt thiết bị hạn chế tối đa phát điện dư vào hệ thống điện.

Quy định này đang gây rất nhiều tranh cãi trong những ngày qua vì việc ghi nhận sản lượng điện phát lên lưới với giá 0 đồng có thể hạn chế sự đầu tư vào điện mặt trời mái nhà thay vì khuyến khích phát triển như chủ trương ban đầu. Theo nhận định của một số chuyên gia, tổng công suất điện mặt trời mái nhà được lắp đặt đã vượt ngưỡng trong Quy hoạch điện VIII (2.600 MW). Vì vậy, nếu áp giá cho sản lượng điện phát lên lưới sẽ dẫn đến việc người dân đầu tư ồ ạt, tạo nguy cơ “vỡ quy hoạch” và ảnh hưởng đến an toàn lưới điện quốc gia.

Tuy nhiên, hiện miền bắc vẫn đối mặt với nguy cơ thiếu điện trong những năm tới và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng đang phải mua điện từ nhiều nguồn có giá rất cao, phát thải nhiều như điện than, điện khí,… Chính vì vậy, Bộ Công thương nên nghiên cứu quy định cho phép EVN đàm phán mua lượng điện mặt trời mái nhà dư thừa với giá thấp ở những vùng và thời điểm nhất định theo sự điều tiết của cơ quan điện lực nhằm tránh lãng phí cho người dân khi đầu tư vào điện mặt trời mái nhà cũng như thực hiện đúng chủ trương khuyến khích phát triển các nguồn điện sạch.

Giải thích về vấn đề này, đại diện Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công thương) cho biết chủ trương khi xây dựng cơ chế về điện mặt trời mái nhà là không mua điện dư thừa của các tổ chức, cá nhân lắp đặt. Nguyên nhân là nếu quá nhiều nguồn điện mặt trời mái nhà đẩy lên hệ thống sẽ gây quá tải lưới; các nhà máy điện khác cũng sẽ phải giảm công suất để “nhường chỗ” cho nguồn điện này, gây nguy cơ mất an toàn, ổn định cho hệ thống điện quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Tin nổi bật ngày 6/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino​; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI

Tin nổi bật ngày 6/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino​; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino; Ngày làm việc thứ hai Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI... là một số tin tức nổi bật trong ngày 6/10.

Nhiều điểm sụt lún, nứt vỡ, sạt lở sát lòng sông đang xuất hiện trên tuyến Bờ Tây sông Nhuệ, đoạn từ cầu Noi đến đầu cầu Liên Mạc 2, phường Đông Ngạc, Hà Nội.

Sụt lún, sạt lở trên tuyến bờ tây sông Nhuệ: Nguy cơ mất an toàn vẫn hiện hữu

Nhiều điểm sụt lún, nứt vỡ, sạt lở sát lòng sông đang xuất hiện trên tuyến bờ tây sông Nhuệ, phường Đông Ngạc, Hà Nội. Mặt đường xuống cấp, hệ thống thoát nước hư hỏng, trong khi phương tiện tải trọng lớn vẫn lưu thông qua khu vực. Tuyến đường đã qua ba lần sửa chữa nhưng tình trạng mất an toàn vẫn chưa được khắc phục dứt điểm.

Chương trình Kết nối yêu thương là hoạt động được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các cơ quan, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. (Ảnh: BẢO VY)

Doanh nhân Nguyễn Thị Phương Thảo dự chương trình "Kết nối yêu thương" của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

Tại Nhà hát Hồ Gươm, Bộ Công an phối hợp Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam vừa tổ chức chương trình “Kết nối yêu thương”, chung tay chăm lo cho phụ nữ và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Tại chương trình, Vietjet, Sovico và HDBank góp 30 tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo.

Đại biểu tham quan các gian hàng tại sự kiện Hội thảo và Triển lãm Tài chính số Việt Nam 2026. (Ảnh: Kỳ Duyên/TCT)

Nền tảng cho mô hình quản trị thuế thông minh

Mạng lưới dữ liệu liên ngành giữa cơ quan thuế, các bộ, ngành, địa phương đang trở thành nền tảng cốt lõi giúp tối ưu hóa quản lý thuế, điều hành tài chính công và nâng cao chất lượng dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp.

Chính quyền xã Ba Bể tuyên truyền, vận động, giải thích, hướng dẫn xử lý vi phạm tại các hộ dân. (Ảnh: Ủy ban nhân dân xã Ba Bể)

Xem xét xử lý đồng bộ, thấu đáo vi phạm đất đai khu vực hồ Ba Bể

Những ngày qua, tỉnh Thái Nguyên quyết liệt chỉ đạo cơ quan chức năng và xã Ba Bể tập trung xử lý các trường hợp vi phạm liên quan đến đất đai khu vực hồ Ba Bể. Đây là những vi phạm kéo dài nhiều năm, là vấn đề được dư luận quan tâm, đồng thời đặt ra yêu cầu cần xử lý đồng bộ, dứt điểm và thấu tình, đạt lý.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ 70% mức đóng bảo hiểm y tế lên 72 tháng

Từ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, Bộ Y tế đang đề xuất sửa đổi, bổ sung 21 khoản thuộc 15 điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP. Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế từ 36 tháng lên 72 tháng với một số đối tượng.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động chiến dịch “Công nhân Việt Nam nói không với ma túy: Triệu trái tim, một quyết tâm” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phối hợp Bộ Công an tổ chức.

Bảo vệ công nhân trước hiểm họa ma túy

Với hơn 17 triệu người đang làm việc trong các loại hình doanh nghiệp, đội ngũ công nhân lao động giữ vai trò đầu tàu trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thế nhưng mặt trái của công nghiệp hóa và di cư lao động lại đang đưa họ vào “tầm ngắm” của tội phạm ma túy.

Trụ sở Bộ Nội vụ.

Phân cấp thẩm quyền trong kiểm tra chuyên ngành

Từ ngày 1/6/2025, Bộ Nội vụ không còn cơ quan thanh tra để thực hiện chức năng, nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành. Thay vào đó, Luật Thanh tra năm 2025 và Nghị định số 217/2025/NĐ-CP đã quy định về trách nhiệm kiểm tra chuyên ngành của Bộ trưởng.