Hoàn thiện hành lang pháp lý theo chuẩn mực quốc tế cho Quỹ Khoa học và Công nghệ Quốc gia

Tại Hội nghị tổng kết 20 năm thành lập, 15 năm hoạt động của Quỹ Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) tổ chức ngày 6/12, nhiều ý kiến cho rằng cần hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ vướng mắc để có thể vận hành Quỹ theo đúng thiết kế ban đầu là một cơ quan tài trợ, hỗ trợ nghiên cứu khoa học và công nghệ theo chuẩn mực quốc tế.
Toàn cảnh hội nghị.
Toàn cảnh hội nghị.

Cách đây tròn 20 năm, trước yêu cầu thúc đẩy hoạt động khoa học và công nghệ, tạo dựng môi trường nghiên cứu thuận lợi, theo chuẩn mực quốc tế nhằm nâng cao năng lực khoa học và công nghệ quốc gia, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định 122/2003/NĐ-CP ngày 22/10/2003 về việc thành lập Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia. Đây là một trong những sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hoạt động hoạt động quản lý khoa học và công nghệ của nước ta lúc bấy giờ.

Báo cáo kết quả hoạt động của Quỹ, ông Phạm Đình Nguyên, Giám đốc Cơ quan điều hành Quỹ cho biết, sau 15 năm hoạt động, tài trợ, hỗ trợ của Quỹ đã được cộng đồng khoa học ghi nhận và trở thành kênh tài trợ, hỗ trợ nghiên cứu khoa học có uy tín đối với các nhà khoa học, các tổ chức khoa học và công nghệ tại Việt Nam.

Đông đảo các nhà khoa học tham dự, đóng góp ý kiến tại hội nghị

Đông đảo các nhà khoa học tham dự, đóng góp ý kiến tại hội nghị

Với kinh phí tài trợ, hỗ trợ hàng năm không lớn, chỉ khoảng 2% tổng chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước cho khoa học và công nghệ, hoạt động của Quỹ bước đầu đã phát huy hiệu quả tích cực, góp phần đưa hoạt động nghiên cứu khoa học ở Việt Nam nâng cao chất lượng theo hướng hội nhập quốc tế; thúc đẩy phát triển mạnh mẽ nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học và công nghệ trình độ cao; thúc đẩy phát triển các chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) của Việt Nam gắn với nguồn nhân lực khoa học và công nghệ và công bố khoa học quốc tế theo chỉ đạo của Chính phủ; góp phần thực hiện một số mục tiêu của Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2011-2020, Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030.

Ông Phạm Đình Nguyên cũng mong muốn hội nghị sẽ có nhiều trao đổi, ý kiến đóng góp để Quỹ tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức và hoạt động, hoàn thiện các quy định quản lý, tiếp tục cải thiện việc triển khai các chương trình tài trợ, hỗ trợ nghiên cứu nhằm phục vụ tốt hơn, hiệu quả hơn công tác nghiên cứu khoa học và công nghệ ở Việt Nam.

Tại hội nghị, nhiều nhà khoa học chia sẻ, các chương trình tài trợ, hỗ trợ, hoạt động của Quỹ đã tác động tích cực đến việc phát triển nguồn lực khoa học, công nghệ ở các tổ chức khoa học và công nghệ. Nhiều chính sách của Quỹ mang tính tiên phong, phù hợp cao, tính lan tỏa rộng. Tài trợ của Quỹ là nguồn lực quan trọng giúp các nhà khoa học duy trì hoạt động nghiên cứu, đặc biệt là nghiên cứu cơ bản. Các chương trình tài trợ của Quỹ đã thu hút được đông đảo các nhà khoa học trong cả nước tham gia. Nhiều nhà khoa học được đào tạo bài bản ở nước ngoài trở về nước làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu và tham gia các chương trình tài trợ của Quỹ.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Hồng Thái phát biểu ý kiến tại hội nghị.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Hồng Thái phát biểu ý kiến tại hội nghị.

Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Hồng Thái cho rằng, Quỹ Khoa học và Công nghệ Quốc gia đã gây dựng được thương hiệu uy tín cao trong cộng đồng khoa học nước nhà. Thời gian tới, để phục vụ hiệu quả các nhiệm vụ, mục tiêu hoạt động của Quỹ, cần tiếp tục hoàn thiện, duy trì các kết quả đã đạt được và tạo đà cho các kết quả vượt bậc trong giai đoạn tiếp theo, từng bước tạo dựng môi trường nghiên cứu chuẩn mực, hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Theo đó, cần đảm bảo xây dựng vận hành quỹ theo thiết kế ban đầu là một cơ quan tài trợ, hỗ trợ cho nghiên cứu khoa học và công nghệ chuẩn mực quốc tế, hướng đến vai trò tầm cỡ của mô hình khoa học quốc gia, tác động tích cực, mạnh mẽ hơn đến các hoạt động khoa học, công nghệ trong nước và có sự đan xen, phối hợp giữa các công bố quốc tế và đóng góp cho đất nước.

Cần hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ vướng mắc để Quỹ triển khai đầy đủ các hoạt động theo chức năng nhiệm vụ mới bổ sung trong Nghị định 19/2021/NĐ-CP. Tiếp tục hoàn thiện tổ chức hướng đến chất lượng nghiên cứu cao và hiệu quả tài trợ, hỗ trợ.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Hồng Thái nhấn mạnh, cơ chế quỹ, cơ chế tự chủ, quy định tài chính hiện nay chưa có sự tháo gỡ, làm cho quỹ hoạt động khó hơn. Bộ Khoa học và Công nghệ đã và đang kiến nghị Chính phủ để có sự tháo gỡ, và mong các bộ, ngành cùng đồng hành với Quỹ.

Đồng thời, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Hồng Thái cho rằng, phải hướng đến cơ chế quỹ là cơ chế xuyên suốt trong thời gian tới của ngành khoa học, công nghệ, nếu không sẽ mất tính chủ động trong nghiên cứu khoa học, công nghệ.

Ngoài ra, cần tiếp tục giữ mục tiêu chiến lược nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và duy trì số lượng các kết quả nghiên cứu khoa học của Quỹ tài trợ được công bố quốc tế, tạo dựng môi trường nghiên cứu khoa học thuận lợi, phát triển năng lực nghiên cứu của các nhà khoa học, hình thành các tập thể nghiên cứu mạnh, hỗ trợ các nhà khoa học trẻ, hỗ trợ kết nối mạng lưới trong các lĩnh vực nghiên cứu, thông qua các nhiệm vụ khoa học, công nghệ được tài trợ và chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực khoa học quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Đông đảo đại biểu trong nước và quốc tế tham dự diễn đàn. (Ảnh: HÙNG ANH)

Việt Nam nắm bắt cơ hội mở rộng ứng dụng UAV, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị

Diễn đàn Kinh tế tầm thấp và Công nghiệp UAV Việt Nam 2026 không chỉ góp phần cập nhật xu hướng và nhận diện các vấn đề chính sách mà còn tạo thêm nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng và từng bước đưa kinh tế tầm thấp trở thành một động lực tăng trưởng mới của Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo các nước tham dự Phiên chính thức Hội nghị thượng đỉnh Không gian vũ trụ. Ảnh: TTXVN

Ngoại giao công nghệ mở thêm không gian phát triển cho Việt Nam

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành một nội dung quan trọng trong quan hệ đối ngoại, chuyến thăm cấp cao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới các đối tác lớn như Nga và Pháp mở thêm cơ hội để Việt Nam tiếp cận tri thức, công nghệ, nhân lực và các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long tham dự và phát biểu tại họp báo ngày 10/9. (Ảnh: Thu Phương)

Luật sửa đổi 4 luật về công nghệ, viễn thông: Giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm và quản lý bằng dữ liệu

Với việc cắt giảm 47 điều kiện kinh doanh, bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền, sử dụng dữ liệu thay cho yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại giấy tờ, Luật số 20/2026/QH16 cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong phương thức quản lý nhà nước: giảm những rào cản không còn cần thiết, tăng hậu kiểm và giám sát tuân thủ.

Người dân cần nâng cao cảnh giác và có ý thức khi tham gia mạng xã hội.

Mạnh tay để mạng xã hội không còn "ô nhiễm"

Vừa qua, một cuộc chiến “thanh lọc” mạng xã hội đã được lực lượng chức năng mạnh tay xử lý với nhiều vụ việc liên quan các youtuber, tiktoker. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho người sử dụng mạng xã hội khi thông tin xấu độc có thể lợi dụng môi trường mạng để lan truyền những hình ảnh, nội dung không lành mạnh đến người dân.

Các đại biểu trao đổi tại KOL Summit 2026.

Củng cố sức mạnh mềm quốc gia trên không gian số

Ngày 7/9, tại Thành phố Hồ Chí Minh, hơn 1.000 nghệ sĩ, KOL (người có ảnh hưởng), nhà sáng tạo nội dung cùng đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp công nghệ đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II-KOL Summit 2026.

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Tại triển lãm Secutech+ Vietnam 2026, HTI Group giới thiệu hệ sinh thái các sản phẩm công nghệ được nghiên cứu, phát triển và làm chủ bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam, từ các giải pháp phục vụ an ninh, giám sát, phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn đến những ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số...

Từ những em bé thu mình vì mặc cảm, các em ở trường Hy Vọng dần hòa nhập với bạn bè, được ghi nhận bởi những thế mạnh riêng và tìm thấy vị trí của mình trong tập thể.

Có một ngôi trường nhân văn mang tên Hy Vọng

Giáo dục nhân văn ngoài truyền đạt kiến thức, còn cần môi trường để những đứa trẻ có xuất phát điểm khác nhau vẫn được học tập, trưởng thành và xây dựng tương lai. Ở Đà Nẵng có một ngôi trường như vậy - Trường Hy Vọng.

Tham quan Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt. (Ảnh: Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt)

Điện hạt nhân: Xây nhà máy chỉ là điểm khởi đầu

Việt Nam có thể nhập khẩu thiết bị và lựa chọn công nghệ, nhưng không thể nhập khẩu năng lực quốc gia để vận hành điện hạt nhân an toàn trong hàng chục năm. Bài toán thực sự không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là chuẩn bị con người, hệ thống pháp quy và một hệ sinh thái đủ sức tiếp nhận, kiểm soát, từng bước làm chủ công nghệ.

Sở Khoa học-Công nghệ Hà Nội tổ chức diễn tập ứng phó y tế trong sự cố bức xạ và hạt nhân. (Ảnh: Thu Hằng)

Quản lý an toàn bức xạ trước yêu cầu mới

Ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, trong khi Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Thực tế này đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển mạnh từ xử lý hồ sơ hành chính sang kiểm soát theo mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp và ứng dụng dữ liệu số.