Hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng bệnh góp phần nâng cao sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người Việt Nam

Ngày 13/3, tại Hà Nội, Bộ Y tế tổ chức hội thảo phổ biến Luật Phòng bệnh và xin ý kiến dự thảo Nghị định, các Thông tư hướng dẫn Luật Phòng bệnh theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Cán bộ Y tế Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Hà Nội kiểm tra, giám sát công tác diệt bọ gậy tại cộng đồng để phòng, chống bệnh sốt xuất huyết.
Cán bộ Y tế Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Hà Nội kiểm tra, giám sát công tác diệt bọ gậy tại cộng đồng để phòng, chống bệnh sốt xuất huyết.

Tham dự hội thảo có lãnh đạo Bộ Y tế, đại diện các bộ, ngành; lãnh đạo đơn vị trực thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, Bệnh viện đa khoa 19 tỉnh, thành phố từ tỉnh Quảng Trị trở ra.

Phát biểu ý kiến tại hội thảo, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết, ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15.

Đây là đạo luật quan trọng nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác phòng bệnh, nhất là Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới; Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Theo đó, chuyển trọng tâm từ "tập trung khám bệnh, chữa bệnh" sang "chủ động phòng bệnh".

luat22222222.jpg
Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương phát biểu tại hội thảo.

Luật Phòng bệnh được xây dựng trên cơ sở kế thừa Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (năm 2007), đồng thời mở rộng phạm vi điều chỉnh không chỉ tập trung vào bệnh truyền nhiễm mà bao quát cả bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và điều kiện bảo đảm để phòng bệnh.

Để Luật Phòng bệnh được triển khai hiệu quả trong thực tiễn và đi vào cuộc sống, việc xây dựng và ban hành các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành là hết sức cần thiết, nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật, bảo đảm tính khả thi, thống nhất và phù hợp với điều kiện thực tiễn của hệ thống y tế cũng như các địa phương.

Vì vậy, thời gian qua, Bộ Y tế phối hợp Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, đơn vị trực thuộc Bộ Y tế và các cơ quan xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh; Thông tư của Bộ Y tế quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh và tiến hành xin ý kiến các Bộ, ngành, địa phương.

Trên cơ sở đó, Bộ Y tế tiếp thu, giải trình, rà soát để hoàn thiện dự thảo để trình ban hành theo quy định, qua đó góp phần hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi khi triển khai trong thực tiễn kịp thời, hiệu quả.

Trao đổi thông tin về Luật Phòng bệnh, Cục trưởng Phòng bệnh (Bộ Y tế) Tiến sĩ Hoàng Minh Đức cho biết: Mục đích ban hành Luật Phòng bệnh nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng bệnh góp phần nâng cao sức khỏe cả về thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, chất lượng cuộc sống của người Việt Nam. Luật Phòng bệnh áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tại Việt Nam.

Luật Phòng bệnh gồm 6 Chương, 46 Điều sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Chương I: Những quy định chung (từ Điều 1 đến Điều 14); Chương II: Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (từ Điều 15 đến Điều 26); Chương III: Phòng, chống bệnh không lây nhiễm; phòng, chống rối loạn tâm thần (từ Điều 27 đến Điều 33); Chương IV: Dinh dưỡng trong phòng bệnh (từ Điều 34 đến Điều 37); Chương V: Điều kiện để bảo đảm phòng bệnh (từ Điều 38 đến Điều 43); Chương VI: Điều khoản thi hành (từ Điều 44 đến Điều 46).

luat-33333333333.jpg
Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Phòng bệnh (Bộ Y tế) giới thiệu các nội dung của Luật Phòng bệnh.

Tiến sĩ Hoàng Minh Đức cho biết thêm, bên cạnh việc kế thừa của Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm (năm 2007), Luật Phòng bệnh được thông qua lần này có những điểm mới mang tính đột phá như: Luật khẳng định phòng bệnh chủ động là chính, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời.

Đáng chú ý, Luật không chỉ tập trung vào bệnh truyền nhiễm mà bao quát cả bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và điều kiện bảo đảm để phòng bệnh; quy định ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế dự phòng; thành lập Quỹ phòng bệnh nhằm tạo nguồn tài chính bền vững cho các hoạt động phòng bệnh.

Luật Phòng bệnh đặc biệt nâng cao quyền lợi của người dân như: được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; được bảo đảm công bằng trong tiếp cận vaccine, sinh phẩm; hỗ trợ thực hiện dinh dưỡng trong phòng bệnh cho các đối tượng, khu vực ưu tiên phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế-xã hội từ thời kỳ để hỗ trợ người dân thực hiện dinh dưỡng hợp lý theo độ tuổi, ngành nghề, tình trạng sinh lý, sức khỏe, trong đó chú trọng dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời.

Mặt khác, Luật Phòng bệnh quy định về ưu đãi nhân lực làm công tác phòng bệnh như: áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng; thu hút, tuyển dụng, ưu đãi, bố trí và sử dụng hợp lý nhân lực làm công tác phòng bệnh; khuyến khích cấp học bổng hoặc trợ cấp cho người học thuộc lĩnh vực phòng bệnh; cơ sở y tế dự phòng được chủ động quy định mức thu nhập tăng thêm từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước; hỗ trợ thực hiện các biện pháp dinh dưỡng trong phòng bệnh cho một số đối tượng; phát triển nguồn nhân lực làm công tác phòng bệnh.

luat-1111111111.jpg
Các đại biểu tham dự hội thảo tại điểm cầu Hà Nội.

Tại hội thảo, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận về những điểm mới của Luật Phòng bệnh; góp ý vào dự thảo Nghị định Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh; dự thảo Thông tư Quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh, vào các nội dung trọng tâm như: Các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm, dịch bệnh truyền nhiễm; khoanh vùng, kiểm soát, ngăn chặn lây lan dịch bệnh giữa khu vực có dịch bệnh và khu vực không có dịch bệnh; kiểm dịch y tế đối với người nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh; kiểm dịch y tế đối với phương tiện vận chuyển nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh; điều kiện bảo đảm cho hoạt động kiểm dịch y tế; bảo đảm an toàn sinh học trong xét nghiệm; việc tổ chức thực hiện dự phòng mắc rối loạn tâm thần tại cộng đồng; quy định về hoạt động tiêm chủng…

Có thể bạn quan tâm

Các y, bác sĩ khám bệnh cho người dân xã Than Uyên. (Ảnh: TRẦN TUẤN)

Lai Châu đưa chính sách khám sức khỏe đến gần người dân

Địa hình chia cắt, dân cư phân tán, giao thông đi lại khó khăn khiến việc chăm sóc sức khỏe định kỳ của người dân vùng sâu, xa của Lai Châu gặp không ít trở ngại. Chương trình khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí được triển khai góp phần đưa dịch vụ y tế đến gần người dân, giúp họ nâng cao ý thức chủ động chăm sóc sức khỏe.

Bác sĩ bệnh viện đa khoa Xanh Pôn khám cho học sinh tại trường Trung học cơ sở Ba Đình ngày 22/8/2026. (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)

Bộ Y tế hướng dẫn kiểm tra sức khỏe đầu năm học

Việc kiểm tra sức khỏe đầu năm học đối với trẻ em mầm non và học sinh phổ thông được thực hiện mỗi năm một lần vào đầu năm học, nhằm đánh giá tình trạng sức khỏe ban đầu, phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, bệnh, tật phổ biến ở lứa tuổi học đường.

Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh sản phẩm sữa. (Ảnh: Bộ Công thương)

Giảm thủ tục tiền kiểm, tăng hậu kiểm trong quản lý an toàn thực phẩm

Bộ Y tế hiện đang là đầu mối, phối hợp các bộ, ngành và cơ quan liên quan xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Đặc biệt, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết thông qua chính sách Luật này, trong đó nội dung chính sách được xây dựng theo hướng quản lý an toàn thực phẩm giảm bớt thủ tục tiền kiểm, tăng hậu kiểm.

Với việc hướng tới bảo hiểm y tế toàn dân, người dân được khám bệnh, sàng lọc định kỳ, quản lý sức khỏe liên tục (Ảnh: Thu Trang)

Khơi thông các nguồn lực tài chính hướng tới bảo hiểm y tế toàn dân

Tăng đầu tư y tế là yêu cầu cấp thiết để tạo nền tảng bền vững hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đưa ra. Đầu tư cho y tế hôm nay là đầu tư cho sức khỏe người dân, năng suất và tăng trưởng bền vững của Việt Nam.

Các bác sĩ ghi nhận bệnh nhi có tình trạng sốc nhiễm khuẩn và tổn thương đa cơ quan bao gồm viêm phổi, suy thận cấp, và tổn thương gan. (Ảnh: BVCC)

Cảnh báo sốt mò có thể gây sốc, suy đa tạng

Khởi đầu với sốt, đau họng, bé gái 14 tuổi ở Điện Biên nhanh chóng diễn biến nặng, rơi vào sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, phải thở máy và lọc máu. Các bác sĩ sau đó phát hiện tổn thương da nghi do mò đốt và xác định bệnh nhi mắc sốt mò.

Các bác sĩ khám bệnh, tư vấn chăm sóc sức khỏe cho người dân. (Ảnh: HOÀNG KHÁNH)

Chung tay chăm sóc sức khỏe cho người dân đặc khu Côn Đảo

Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh và Đảng ủy, UBND Đặc khu Côn Đảo, Báo Quân đội nhân dân với sự đồng hành của Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu tổ chức chương trình “Hành trình tri ân - Vì một Việt Nam khỏe mạnh” với chuỗi hoạt động tri ân người có công, chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội cho người dân Đặc khu Côn Đảo.

 (Ảnh minh họa: CHI MAI)

Bộ Y tế yêu cầu Shopee gỡ bỏ thông tin 11 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa yêu cầu sàn thương mại điện tử Shopee ngừng kinh doanh, gỡ bỏ thông tin đối với 11 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có số Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm không đúng với hồ sơ đã được cơ quan này cấp. Đồng thời, đề nghị kiểm tra Siêu thị Ba Lan và Công ty vận chuyển TRON.

Các chuyên gia chia sẻ việc tiêm vaccine cúm sẽ là một biện pháp quan trọng giúp bảo vệ nhóm đối tượng nguy cơ cao. (Ảnh: BTC cung cấp)

Cúm có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi

Cúm không chỉ gây bệnh đường hô hấp mà còn có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và các biến cố sức khỏe nghiêm trọng ở người cao tuổi. Trong khi đó, tỷ lệ tiêm vaccine cúm ở nhóm này tại Việt Nam được ước tính chỉ khoảng 5%, đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo vệ nhóm nguy cơ cao.

Các chuyên gia trình bày nghiên cứu mới về các biện pháp phòng bệnh chủ động. (Ảnh: MINH HOÀNG)

Tiếp cận tiêm chủng toàn diện theo vòng đời - giải pháp bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng

Tại phiên họp chuyên đề Dự phòng trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 được Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức ngày 28/8, các chuyên gia dịch tễ nhấn mạnh phòng bệnh cần đi trước một bước, trong đó tiêm chủng theo vòng đời là công cụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

Trung tâm Y tế Nậm Pồ tập huấn kỹ năng xử trí vết thương cho nhân viên y tế trường học trên địa bàn. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Nâng cao kỹ năng cấp cứu ban đầu cho nhân viên y tế trường học

Để chuẩn bị các điều kiện y tế phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh đầu năm học mới, ngày 28/8, các trung tâm Y tế: Tuần Giáo, Nậm Pồ, Tủa Chùa, Điện Biên Đông (tỉnh Điện Biên) tổ chức tập huấn kỹ năng cấp cứu ban đầu cho đội ngũ nhân viên y tế trường học và viên chức phụ trách chương trình y tế học đường. 

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BTC)

Từng bước đưa điều trị hiếm muộn vào bảo hiểm y tế

WHO lần đầu ban hành hướng dẫn về phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị hiếm muộn, khuyến cáo các quốc gia xem hiếm muộn là một vấn đề y tế công cộng. Trước sự gia tăng tỷ lệ vô sinh hiếm muộn, chi phí điều trị cao, các chuyên gia đặt ra yêu cầu sớm có chính sách hỗ trợ, từng bước mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế.

Tặng quà tri ân các gia đình hiến mô, tạng. (Ảnh: ANH DƯƠNG)

Thêm một cách để lan tỏa giá trị nhân văn của hiến mô, tạng

Thông điệp “Còn mãi yêu thương” được Bệnh viện Bạch Mai lựa chọn để nhấn mạnh giá trị nhân văn của hiến mô, tạng: yêu thương không chỉ được thể hiện bằng lời sẻ chia mà còn có thể được trao đi bằng một quyết định tự nguyện, để khi một sự sống khép lại, cơ hội sống của những người khác có thể được mở ra.