Hiểu thêm về vai trò của “Lễ” trong việc tu dưỡng phẩm chất đạo đức cá nhân

Cuốn "Sách thánh hiền - Lễ" đi sâu phân tích vai trò và ảnh hưởng của “Lễ” trong việc tu dưỡng phẩm chất đạo đức cá nhân, giúp con người quy chuẩn lời nói, cử chỉ, cách đối nhân xử thế trong các mối quan hệ, tình cảm,...
Cuốn "Sách thánh hiền - Lễ" được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản lần thứ hai, có sửa chữa, bổ sung.
Cuốn "Sách thánh hiền - Lễ" được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản lần thứ hai, có sửa chữa, bổ sung.

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa xuất bản lần thứ hai, có sửa chữa, bổ sung cuốn "Sách thánh hiền - Lễ" do hai tác giả Hạng Cửu Vũ và Chiêm Dật Thiên chủ biên.

Nội dung cuốn sách đi sâu phân tích vai trò và ảnh hưởng của “Lễ” trong việc tu dưỡng phẩm chất đạo đức cá nhân, giúp con người quy chuẩn lời nói, cử chỉ, cách đối nhân xử thế trong các mối quan hệ, tình cảm,...

Theo Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, học thuyết về “Lễ” của Nho gia có ảnh hưởng vô cùng to lớn đối với xã hội cổ đại Trung Quốc, đồng thời vẫn giữ ý nghĩa hiện thực nhất định trong xã hội ngày nay.

Cho dù là sự tu dưỡng cá nhân, cách đối nhân xử thế, hay trong các mối quan hệ qua lại giữa người với người, cho đến việc quản lý ứng xử trong công việc, tất cả đều cần có sự chỉ đạo, quy chuẩn và sự ràng buộc của “Lễ”.

Xét từ phương diện tu dưỡng đạo đức cá nhân, Khổng Tử nói: “Bất tri lễ, vô dĩ lập dã” (Không hiểu biết về lễ, thì không thể biết cách đối nhân xử thế). Khổng Tử cho rằng, lễ là cơ sở để mỗi người có thể an cư lạc nghiệp, có vai trò quan trọng trong việc tu dưỡng đạo đức của mỗi cá nhân.

Cụ thể là, sống làm người, bắt buộc phải tu dưỡng cho mình các phẩm chất đạo đức, cho dù là kiên trì sự trung thực, thận trọng, hay là sự hài lòng với cuộc sống hiện tại, không ham hố danh lợi, thì cũng đều không thể tách khỏi sự ràng buộc về lễ.

Xét từ phương diện đối nhân xử thế, sách Tả truyện có ghi: “Lễ dĩ quan đức, đức dĩ xử sự, sự dĩ độ công, công dĩ thực dân”, nghĩa là dùng lễ nghi để quan sát đức hạnh, dùng đức hạnh để xử lý công việc, dùng công việc để bình xét công lao, dùng công lao để lấy được lòng dân.

Cũng có nghĩa là, có sự ràng buộc của lễ thì con người mới có được tiêu chuẩn hành sự, lễ càng gần với cái thiện, thì tiêu chuẩn hành sự mới càng đúng đắn và càng dễ dàng gây dựng uy tín trong lòng dân, giải quyết công việc như vậy thì mới có thể tốn ít sức mà lại đạt hiệu quả gấp nhiều lần mong đợi.

“Lễ” có chức năng quản lý vô cùng quan trọng trong xã hội cổ đại. Trong tư tưởng quản lý hiện đại, “Lễ” vẫn mang giá trị và ý nghĩa quan trọng.

Đương nhiên, trong lễ pháp truyền thống của Nho gia có tồn tại một số quan niệm lỗi thời đã bị thời đại đào thải, nhưng không thể phủ nhận rằng, trong đó vẫn còn rất nhiều những tinh hoa làm gương răn dạy cho con cháu trong cuộc sống đương đại.

Vì thế, chúng ta phải biết gạn đục khơi trong, tích cực tìm hiểu nghiên cứu, đồng thời phát huy giá trị của “Lễ” trong xã hội hiện nay, như vậy, “Lễ” của Nho gia sẽ tiếp tục thổi bùng sức sống vốn có của nó trong xã hội hiện đại, thúc đẩy xã hội phát triển theo hướng hòa hợp hơn, văn minh hơn.

Cùng với cuốn "Sách thánh hiền - Lễ", để giúp bạn đọc có điều kiện nghiên cứu, tham khảo sâu hơn các giá trị đạo đức của Nho giáo, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật cũng đang tái bản, có sửa chữa 2 cuốn "Sách thánh hiền - Nhân, Nghĩa".

Hai cuốn "Sách thánh hiền - Trí, Tín" của bộ sách này hiện đang được tổ chức biên dịch, xuất bản và sẽ sớm ra mắt bạn đọc. Bộ sách được Nhà xuất bản Văn nghệ Trường Giang (Trung Quốc) phát hành năm 2011.

Có thể bạn quan tâm

Hội diễn đàn, hát dân ca ba miền năm 2026 vừa chính thức khai mạc tại Huế với sự tham gia của 26 đoàn nghệ thuật quần chúng đến từ các tỉnh, thành phố trên cả nước.

Giữ mạch nguồn dân ca

Trong các ngày từ 4 đến 8/7, Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế tổ chức Hội diễn đàn, hát dân ca ba miền năm 2026.

Cuốn sách “Cuộc chiến chống ma túy ở Sơn La và Chuyên án của những người Anh hùng”.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Anh Tuấn viết tiếp câu chuyện về những chuyên án Anh hùng

Hướng tới kỷ niệm 64 năm Ngày Truyền thống lực lượng Cảnh sát nhân dân (20/7/1962-20/7/2026), Nhà xuất bản Công an nhân dân ra mắt cuốn sách “Cuộc chiến chống ma túy ở Sơn La và Chuyên án của những người Anh hùng” của tác giả - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Trần Anh Tuấn.

Không gian chiếu sáng nghệ thuật Hồ Gươm-Tháp Rùa thể hiện nỗ lực của Thành phố Hà Nội trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản bằng những hình thức sáng tạo, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững và lấy cộng đồng làm trung tâm. (Ảnh: Ban tổ chức)

Phát huy sức mạnh mềm, nâng cao năng lực hội nhập trong tư duy phát triển mới từ Nghị quyết 80

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, không gian mạng không chỉ là phương tiện truyền thông mới, mà đã trở thành một địa bàn chiến lược, mở ra những cơ hội mới cho phát triển văn hóa, đồng thời đặt ra không ít thách thức trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt về giá trị, bản sắc và sức ảnh hưởng.

Đại sứ Hà Hoàng Hải phát biểu khai mạc Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan cung cấp)

Sôi động Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw, Ba Lan

Cùng với các hoạt động giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân được tổ chức tại Ba Lan, Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw là một trong những cách thức quan trọng, thiết thực góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác song phương Việt Nam-Ba Lan trong các lĩnh vực kinh tế-thương mại-đầu tư, du lịch.

Trưng bày sản phẩm thủ công truyền thống tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Quà lưu niệm kể câu chuyện Việt Nam

Khi được đầu tư đúng hướng, mỗi món quà lưu niệm có thể trở thành điểm nhấn trong hành trình giới thiệu Việt Nam ra thế giới. Từ nguồn tài nguyên văn hóa phong phú kết hợp tư duy sáng tạo đương đại, những sản phẩm nhỏ bé ấy sẽ mang theo thông điệp về đất nước, con người và bản sắc Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Tài năng piano Singapore ghi dấu ấn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam.

Tài năng piano trẻ người Singapore ghi dấu ấn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam

Tài năng piano trẻ người Singapore Toby Tan Kai Rong vừa có buổi biểu diễn ra mắt đầy ấn tượng trước giới mộ điệu Việt Nam. Trong lần đầu tiên này, Quán quân hạng mục Nghệ sĩ tại Cuộc thi và Liên hoan piano quốc tế Việt Nam đã hòa tấu cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, dưới sự dẫn dắt của nhạc trưởng Honna Tetsuji.

Nghệ nhân Lương Sơn Bạc gánh trên vai những chiếc đó bằng tre. Ảnh: LINH VŨ

Làng nghề đan đó Thủ Sĩ giữ hồn quê trong từng nan tre

Không còn khung cảnh tấp nập làm nghề như nhiều thập niên trước, nhưng ở làng đan đó Thủ Sĩ (xã Tân Hưng, Hưng Yên), những đôi bàn tay đã hằn dấu thời gian vẫn miệt mài bên từng nan tre. Với người dân nơi đây, giữ nghề không chỉ là giữ kế sinh nhai, mà còn là giữ lấy một phần hồn quê được truyền qua bao đời.

Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu truyện tranh mang bản sắc Tây Nguyên. (Ảnh: MAI LỮ)

Gỡ khó cho truyện tranh

Nhiều họa sĩ Việt Nam đang tích cực tham gia các dự án truyện tranh, hoạt hình và game của các tập đoàn quốc tế, nhưng ngay tại thị trường trong nước, dấu ấn vẫn còn khiêm tốn.

Quang cảnh Hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời Đổi mới". (Ảnh: PHẠM NGUYỄN)

Điện ảnh Việt và khát vọng bứt phá thành ngành công nghiệp văn hóa

Trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), diễn ra tại Đà Nẵng từ ngày 28/6 đến 4/7, Hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời Đổi mới" đã quy tụ đông đảo người làm nghề và nhà quản lý, để cùng nhìn lại chặng đường 40 năm phát triển, từ đó gợi mở hướng đi cho một giai đoạn mới.