Hiệp định Paris: Cánh cửa đến hòa bình và bài học bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Lịch sử hàng nghìn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt Nam là những cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ với giặc ngoại xâm hùng mạnh để giành lại, giữ vững nền độc lập, hòa bình, tự do và sự thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
Quang cảnh lễ ký Hiệp định Paris, ngày 27/1/1973, tại Trung tâm các Hội nghị quốc tế ở thủ đô Paris (Pháp). (Ảnh: TTXVN)
Quang cảnh lễ ký Hiệp định Paris, ngày 27/1/1973, tại Trung tâm các Hội nghị quốc tế ở thủ đô Paris (Pháp). (Ảnh: TTXVN)

Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là một điển hình về sự nghiệp đấu tranh ấy, và Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình tại Việt Nam được ký kết ngày 27/1/1973 tại thủ đô nước Pháp chính là kết quả thắng lợi của một trong những cuộc đàm phán khó khăn, lâu dài nhất trong lịch sử ngoại giao thế giới.

Trong căn nhà riêng ấm cúng tại khu tập thể Thành Công, Hà Nội, nhà ngoại giao Phạm Ngạc, năm nay đã gần 90 tuổi nhưng vẫn nhanh nhẹn, minh mẫn. Chia sẻ tường tận những câu chuyện chung quanh hoạt động đàm phán tại Paris cách đây hơn nửa thế kỷ, ông Phạm Ngạc nhớ lại: "Tôi là người trẻ tuổi nhất trong phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa".

Nhắc tới những kỷ niệm không thể nào quên về quãng thời gian ấy, ông Phạm Ngạc kể, cuộc đàm phán ở Hội nghị Paris diễn ra đầy cam go, phức tạp, kéo dài gần 5 năm, từ 13/5/1968 đến 27/1/1973, với 202 phiên công khai, 36 phiên gặp riêng bí mật, với 500 cuộc họp báo và 1.000 cuộc phỏng vấn, đàm phán.

"Đoàn đàm phán của Mỹ có thể thông tin về nước rất nhanh. Họ có thể đàm phán nửa chừng rồi ra ô-tô là có thể gọi về nước xin ý kiến. Trong khi đó, chúng ta phải mã hóa gửi về và nếu muốn về nước xin thêm chỉ thị, đồng chí Lê Đức Thọ phải mất nhiều ngày để di chuyển về Việt Nam. Có lần, cuộc đàm phán kéo dài đến 3 giờ sáng, ngay sau đó đoàn đàm phán Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải lên máy bay về nước để báo cáo, mang theo biên bản cuộc họp", ông Phạm Ngạc kể lại.

"Vượt qua mọi khó khăn, các thành viên trong đoàn đàm phán luôn giữ vững tinh thần chiến đấu để hoàn thành nhiệm vụ được giao", ông Phạm Ngạc xúc động nói.

Trong trí nhớ của ông Phạm Ngạc, cuối cùng, đúng 12 giờ 30 phút (giờ Paris) ngày 22/1/1973, tại Trung tâm các Hội nghị quốc tế Kleber, Hiệp định chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam đã được cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ và cố vấn Henry Kissinger ký tắt. Ngày 27/1/1973, Hiệp định chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký chính thức.

Đây là văn kiện pháp lý quốc tế khẳng định thắng lợi to lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam, với những điều khoản quan trọng, đó là: Hoa Kỳ cùng các nước khác cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam; quân đội Hoa Kỳ và các nước đồng minh rút khỏi Việt Nam. Nhân dân miền nam Việt Nam tự quyết định tương lai chính trị của mình thông qua Tổng tuyển cử thật sự tự do và dân chủ; việc thống nhất nước Việt Nam sẽ được thực hiện từng bước bằng phương pháp hòa bình...

Nhắc đến cảm xúc hạnh phúc khi Hiệp định Paris được ký kết, ông Phạm Ngạc lại nhớ giây phút ngày 27/1/1973, Phái đoàn Việt Nam bước ra cửa. Rợp trời là cờ đỏ sao vàng và cờ của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền nam Việt Nam. Bạn bè quốc tế tụ họp rất đông chúc mừng hai đoàn Việt Nam, chia sẻ với ta niềm vui này, coi đây là thắng lợi chung của chính nghĩa.

"Để đạt được lợi ích dân tộc là cuộc đấu tranh ngoại giao cam go nhất, lâu dài nhất trong lịch sử nền ngoại giao cách mạng Việt Nam. Là xương máu của người Việt Nam thấm ướt khắp hai miền nam-bắc cho khát vọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Hiệp định Paris được ký kết đã tạo ra cục diện có lợi cho cuộc đấu tranh giải phóng miền nam, thống nhất đất nước. Chiến tranh sẽ chấm dứt. Đất nước sẽ bước vào kỷ nguyên thống nhất, hòa bình, thịnh vượng", ông Phạm Ngạc xúc động nhớ lại.

Đánh giá về tầm vóc, ý nghĩa lịch sử của Hiệp định Paris đối với tiến trình cách mạng Việt Nam, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cũng khẳng định, từ điểm tựa chiến lược của Hiệp định Paris, quân và dân ta đã tiến hành cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước.

Hiệp định Paris đã tạo ra điều kiện và môi trường để Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao với các nước, tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế cho cuộc đấu tranh vì hòa bình, chính nghĩa và thống nhất đất nước của nhân dân Việt Nam.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam vẫn vẹn nguyên giá trị với những bài học kinh nghiệm sâu sắc, quý giá. Trước những diễn biến phức tạp, khó dự báo của bối cảnh quốc tế hiện nay, Hiệp định Paris cho thấy bài học về sự phối hợp chặt chẽ giữa hoạt động ngoại giao với đẩy mạnh phát triển kinh tế, văn hóa-xã hội, gắn với bảo đảm quốc phòng-an ninh của đất nước; kết hợp chặt chẽ, phối hợp nhịp nhàng giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước với ngoại giao nhân dân; tạo sức mạnh tổng hợp để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước nhanh, bền vững.

Hiệp định Paris còn là bài học về quán triệt sâu sắc tư tưởng "Dĩ bất biến, ứng vạn biến" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Kế thừa và phát huy bài học quan trọng đó, trong sự nghiệp đổi mới, chúng ta đã đề ra chủ trương coi phát huy nội lực là yếu tố quyết định, ngoại lực là yếu tố quan trọng; xử lý đúng đắn, hài hòa giữa độc lập, tự chủ và đoàn kết, hợp tác quốc tế, giữa lợi ích quốc gia dân tộc và trách nhiệm quốc tế; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, kết hợp nhuần nhuyễn giữa ngoại giao chính trị, ngoại giao kinh tế, văn hóa; ngoại giao Nhà nước, ngoại giao nhân dân; bảo đảm giữa đa phương và song phương,... tỉnh táo, ứng phó chủ động và kịp thời trước những biến động phức tạp của tình hình thế giới.

Đặc biệt, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng đề cao bài học về giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong toàn bộ quá trình đấu tranh trên mặt trận ngoại giao.

Càng trong quá trình hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng, chúng ta càng cần tăng cường và giữ vững sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đối ngoại và hoạt động ngoại giao để thực hiện thành công, nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại... Việt Nam là bạn, là đối tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa phát biểu chỉ đạo hội nghị. (Ảnh: QĐND)

Hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước ngày 30/6

Ngày 30/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Lê Minh Trí, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương tiếp đồng chí Hà Vĩ, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam.

Bộ trưởng Lương Tam Quang phát biểu chúc mừng, giao nhiệm vụ cho lực lượng An ninh đối ngoại tại Lễ trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Cục An ninh đối ngoại. (Ảnh: Bộ Công an)

Phát huy truyền thống anh hùng, lực lượng An ninh đối ngoại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới

Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, lực lượng An ninh đối ngoại luôn tỏ rõ lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân; đoàn kết hiệp đồng, dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, quyết chiến đấu và quyết thắng...

[Video] Thời sự 24h ngày 30/6/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Việt Nam phải trở thành nơi huy động, phân bổ vốn và cung cấp các dịch vụ tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo cho khu vực

[Video] Thời sự 24h ngày 30/6/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Việt Nam phải trở thành nơi huy động, phân bổ vốn và cung cấp các dịch vụ tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo cho khu vực

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dự Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; Người dân có thể tra cứu quy hoạch Hà Nội qua phần mềm từ tháng 11; Đề xuất cho học sinh, sinh viên nghèo vay tối đa 8 triệu đồng một tháng.

Thiếu tướng Trương Sơn Lâm, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Tổng công ty Viễn thông MobiFone trao cờ lưu niệm tặng các đơn vị Cụm thi số 4 tham gia Hội thi Báo cáo viên giỏi.

Lan tỏa tinh thần đổi mới trong công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị thông qua Hội thi Báo cáo viên giỏi

Sáng 30/6, tại Tổng Công ty Viễn thông MobiFone, các thí sinh Cụm thi số 4 đại diện 13 tổ chức đảng trực thuộc Đảng bộ Công an Trung ương đã tham dự Hội thi Báo cáo viên giỏi tuyên truyền Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ công bố các nghị quyết, quyết định về sáp nhập đơn vị hành chính tại TP Hồ Chí Minh, ngày 30/6/2025. Ảnh: TTXVN

Một năm chính quyền ba cấp: Khẳng định tính đúng đắn của cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy

Đối với một cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy có quy mô lớn nhất kể từ sau công cuộc đổi mới, khoảng thời gian một năm bước đầu cho phép nhìn nhận và đánh giá một vấn đề quan trọng: Mô hình mới đã vận hành trong thực tiễn như thế nào, những kết quả ban đầu đạt được ra sao và còn những vấn đề gì cần tiếp tục hoàn thiện.

Đồng chí Nguyễn Tiến Đạt, Giám đốc Sở Nội vụ, Phó Ban Tổ chức Tỉnh ủy Điện Biên kiểm tra việc vận hành tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã Mường Ảng.

Điện Biên hỗ trợ công chức, viên chức, người lao động làm việc tại Trung tâm phục vụ hành chính công các cấp

Nhằm hỗ trợ cụ thể cho đội ngũ trực tiếp thực hiện làm việc tại bộ phận một cửa các cấp, Hội đồng nhân dân tỉnh Điện Biên vừa thông qua Nghị quyết ban hành chính sách hằng tháng cho công chức, viên chức, người lao động làm việc tại Trung tâm phục vụ hành chính công các cấp.

Phi hành đoàn chuyến bay đặc biệt VN68.

Chuyến bay đặc biệt thứ hai chở 46,8 tấn hàng hỗ trợ Venezuela

Chỉ chưa đầy một ngày sau chuyến bay đầu tiên, hãng hàng không Vietnam Airlines tiếp tục thực hiện chuyến bay đặc biệt thứ hai, vận chuyển 46,8 tấn hàng hóa cùng trang thiết bị, vật tư phục vụ lực lượng tìm kiếm cứu nạn của Việt Nam tới Venezuela, bảo đảm hoạt động hỗ trợ nhân đạo được triển khai liên tục sau trận động đất.