Ngày 21/1, tại Hà Nội, Cục Điện lực (Bộ Công thương) đã phối hợp Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VEA) tổ chức Diễn đàn “Hiện thực hóa các mục tiêu tại Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia". Diễn đàn là dịp để các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp cùng trao đổi, làm rõ những định hướng lớn và giải pháp đưa Nghị quyết 70-NQ/TW vào cuộc sống trong bối cảnh mới.
Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị, ban hành ngày 20/8/2025, xác định an ninh năng lượng là một trong những trụ cột quan trọng của an ninh quốc gia, gắn chặt với phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế. Nghị quyết đặt ra yêu cầu bảo đảm đủ năng lượng cho phát triển, đồng thời sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, thân thiện với môi trường và phù hợp với xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu.
An ninh năng lượng - yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn phát triển mới
Với tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế khiến phụ tải điện, nhu cầu nhiên liệu ở Việt Nam tiếp tục tăng mạnh, trong khi nhiều nguồn tài nguyên năng lượng truyền thống đang suy giảm. Việt Nam đứng trước rủi ro thiếu hụt nguồn cung khi một số dự án điện, dầu khí, hạ tầng truyền tải chậm tiến độ, nguy cơ thiếu điện và nhiên liệu cho sản xuất, kinh doanh, nhất là trong giai đoạn 2026-2030.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Phạm Nguyên Hùng, Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công thương) nhấn mạnh, Nghị quyết 70 là văn kiện có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, thể hiện tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia - nền tảng của an ninh kinh tế và phát triển bền vững đất nước.
Đại diện cho Hội đồng năng lượng gió toàn cầu (GWEC), ông Bùi Vĩnh Thắng, Giám đốc quốc gia tại Việt Nam cũng nhận định: Nghị quyết 70 là một nghị quyết mang tính đột phá, phản ánh tầm nhìn mới của Bộ Chính trị, đồng thời là sự bổ sung cần thiết cho Nghị quyết 55. Với tính kịp thời cao, Nghị quyết đáp ứng yêu cầu và mục tiêu mới mà Bộ Chính trị và đất nước đặt ra trong kỷ nguyên phát triển mới.
Tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết 70 là năng lượng phải đi trước một bước, vừa đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội, vừa bảo đảm độc lập, tự chủ, an toàn và thân thiện với môi trường, phù hợp xu thế chuyển dịch năng lượng xanh trên thế giới. Tuy nhiên, ông Phạm Nguyên Hùng cũng chỉ ra rằng, việc hiện thực hóa đầy đủ các mục tiêu của Nghị quyết 70 đang đứng trước không ít khó khăn, thách thức. Nhu cầu năng lượng, đặc biệt là điện năng, tiếp tục tăng cao cùng với yêu cầu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới; áp lực bảo đảm cân đối cung-cầu, nhất là trong các giai đoạn cao điểm; hạn chế về hạ tầng truyền tải, lưu trữ năng lượng; cơ chế, chính sách chưa theo kịp yêu cầu phát triển nhanh của công nghệ và thị trường; bài toán hài hòa giữa bảo đảm an ninh năng lượng, giá năng lượng hợp lý và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính... vẫn là những vấn đề lớn cần tập trung giải quyết.
Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu phải sớm cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết 70 bằng chương trình hành động đồng bộ, khả thi, bảo đảm năng lượng “đi trước một bước” phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.
Tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy đầu tư và chuyển dịch năng lượng
Sự chồng chéo, hoặc khoảng trống về pháp luật đầu tư, đấu nối lưới điện, giá điện, than, khí đốt... cần được tháo gỡ để khuyến khích doanh nghiệp nhà nước và tư nhân đầu tư vào hạ tầng năng lượng. Do vậy, một trong nhiều nội dung quan trọng để thúc đẩy chuyển dịch năng lượng là sớm lựa chọn được các nhà đầu tư có năng lực mạnh; cũng như cần thiết có cơ chế, giải pháp, nhu cầu vốn, tín dụng ưu đãi đối với các dự án năng lượng quan trọng, cấp bách quốc gia và các dự án năng lượng quy mô lớn.
Theo bà Trần Thị Thu Hoài, Phó Trưởng ban Tài chính-Kế toán Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), hiện EVN và các đơn vị thành viên giữ vai trò nòng cốt trong việc bảo đảm hệ thống nguồn điện và lưới điện quốc gia. Do nhu cầu đầu tư cho nguồn và lưới điện rất lớn, việc bảo đảm vốn trở thành nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nhằm giúp các dự án được triển khai đúng tiến độ.
Theo quan điểm của Nghị quyết 70, phát triển năng lượng phải theo hướng đồng bộ, hợp lý và đa dạng hóa các loại hình năng lượng; trong đó, ưu tiên khai thác, sử dụng hiệu quả năng lượng tái tạo và năng lượng xanh. Nghị quyết cũng nhấn mạnh yêu cầu rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, nhất là các vướng mắc trong huy động vốn, thông qua việc xây dựng những cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm thu hút nguồn lực cho các dự án năng lượng quan trọng, cấp bách mang tầm quốc gia.
Với hai phiên tham luận, thảo luận: Phiên buổi sáng về cơ chế huy động vốn và vấn đề lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án năng lượng quy mô lớn theo Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII; phiên buổi chiều về lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án năng lượng tái tạo - vấn đề khảo sát, đo gió, tiềm năng phát triển các dự án điện gió ngoài khơi và Quy hoạch không gian biển quốc gia. Các đại biểu đã cùng nhau thảo luận, chia sẻ những cơ chế, chính sách và đề xuất giải pháp nhằm tháo gỡ những khó khăn phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030, trong đó thu xếp nguồn vốn và công tác lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án năng lượng là những vấn đề cấp bách.
Ông Phạm Nguyên Hùng khẳng định, cần sớm lựa chọn nhà đầu tư có năng lực, đồng thời xây dựng cơ chế ưu đãi phù hợp về vốn, tín dụng để thúc đẩy triển khai các dự án theo điều chỉnh Quy hoạch điện VIII. Bên cạnh đó, việc phát triển các loại hình năng lượng tái tạo, nhất là điện gió ngoài khơi, cần được gắn với công tác khảo sát, đo đạc tiềm năng, quy hoạch không gian biển và đầu tư đồng bộ hạ tầng lưới điện.
Nhiều ý kiến tại diễn đàn cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương, qua đó thu hút mạnh mẽ sự tham gia của khu vực tư nhân và các tổ chức tài chính trong quá trình chuyển dịch năng lượng.
