"Hiến kế" để Thành phố Hồ Chí Minh phát triển sản xuất thông minh

Dù đã và đang khẳng định vai trò là trung tâm sản xuất quan trọng của khu vực với lợi thế về ổn định chính trị, nguồn nhân lực dồi dào và vị trí địa lý chiến lược, nhưng Thành phố Hồ Chí Minh vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc cải thiện năng lực cạnh tranh trên toàn cầu.

Các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp tham gia phiên thảo luận về sản xuất thông minh tại Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 diễn ra ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp tham gia phiên thảo luận về sản xuất thông minh tại Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 diễn ra ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo các chuyên gia, thế giới hiện đang chứng kiến làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nơi trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) đang tái định hình toàn bộ cách thức sản xuất và quản trị chuỗi cung ứng.

Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, Thành phố Hồ Chí Minh được xem là trung tâm sản xuất công nghiệp hàng đầu của cả nước và là một trung tâm sản xuất công nghiệp năng động của khu vực.

Tuy vậy, sức ép từ cạnh tranh quốc tế đang tác động mạnh lên các mô hình sản xuất công nghiệp truyền thống.

Thực trạng trên đòi hỏi thành phố đang đứng trước thời điểm quan trọng để buộc phải nâng cao năng suất, thúc đẩy sản xuất thông minh, chuyển đổi xanh và số, xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng thích ứng tốt hơn.

Tuy nhiên, thành phố lại đang đối mặt nhiều thách thức lớn như vấn đề hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, chi phí logistics còn cao, năng suất lao động và tỷ lệ nội địa hóa thấp.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Dũng, phần lớn hoạt động sản xuất công nghiệp trong nước nói chung và thành phố nói riêng vẫn còn dựa trên gia công, lắp ráp với giá trị gia tăng thấp; năng suất lao động còn hạn chế; trong khi áp lực tuân thủ các tiêu chuẩn xanh ngày càng gia tăng.

Bối cảnh này đặt ra yêu cầu bắt buộc cấp bách: Doanh nghiệp Việt Nam phải đổi mới; không thể tiếp tục cạnh tranh bằng lợi thế truyền thống, mà cần nâng cao năng suất, làm chủ công nghệ và chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng thông minh.

Sản xuất thông minh thông qua ứng dụng AI, IoT, Big Data và tự động hóa giúp tối ưu công tác vận hành, giảm chi phí, đồng thời “số hóa” chuỗi cung ứng; giúp truy xuất nguồn gốc hàng hóa minh bạch. Không những vậy, sản xuất thông minh còn là công cụ giúp đo lường, kiểm soát và giảm thiểu phát thải carbon, hiện thực hóa mục tiêu “sản xuất xanh” thuận lợi hơn.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của xu hướng này, Thành phố xác định phát triển công nghiệp công nghệ cao, ứng dụng khoa học-công nghệ tiên tiến, thúc đẩy kinh tế xanh và kinh tế số là động lực tăng trưởng chủ đạo trong giai đoạn tới.

"Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố không thể đi một mình mà rất cần sự hợp tác với các đối tác quốc tế hàng đầu để tiếp nhận tri thức, kinh nghiệm và các tiêu chuẩn công nghệ tiên tiến nhất, áp dụng vào thực tiễn sản xuất công nghiệp trong nước”, đồng chí Nguyễn Văn Dũng cho biết.

trai-nghiem-2.jpg
Người dân trải nghiệm một thiết bị thông minh tại triển lãm trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 diễn ra ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Chia sẻ kinh nghiệm nâng cấp chuỗi cung ứng và sản xuất thông minh, ông Liu Zongchang, đại diện lãnh đạo Foxconn Industrial Internet (Trung Quốc), cho biết: Tại Việt Nam, Foxconn đã triển khai nhiều giải pháp quản lý và công nghệ mới, qua đó, giúp năng suất lao động tại các nhà máy tăng hơn 50%, lợi nhuận tăng 80%, trong khi số lượng lao động chỉ tăng 20%. Việc đầu tư công nghệ, tự động hóa và xây dựng nhà máy theo mô hình mới đã mang lại hiệu quả vượt trội so với mô hình sản xuất truyền thống, đáp ứng xu hướng sản xuất thông minh.

Theo ông Liu Zongchang, ba thách thức lớn nhất khi mở rộng các dự án sản xuất thông minh là hạn chế về tài chính, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và nền tảng công nghệ còn yếu.

Còn theo ông Andy Yu Shihao, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách Chuỗi cung ứng quốc tế Schneider Electric (Singapore), đầu tư cho phát triển bền vững không hề làm tăng chi phí.

Về dài hạn, phát triển bền vững thực chất giúp nâng cao hiệu quả vận hành của toàn hệ thống và giá trị sản phẩm hàng hóa. Để đi từ mô hình thí điểm sang quy mô lớn, doanh nghiệp cần có nền tảng công nghệ đủ mạnh, lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp, hạ tầng số linh hoạt và có thể tái sử dụng cho nhiều mục tiêu, nguồn nhân lực phù hợp…

Trong khi đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chí, Phó Trưởng Khoa Cơ khí (Trường đại học Bách Khoa Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định, sản xuất thông minh không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc đầu tư những hệ thống lớn và đắt đỏ. Trái lại, việc ứng dụng mô hình mô phỏng vật lý (multiphysics modeling) kết hợp AI và Big Data sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm chi phí, giảm số lượng dữ liệu cần thu thập và tăng tính linh hoạt.

Ứng dụng các công nghệ lõi của Công nghiệp 4.0 trong sản xuất thông minh sẽ giúp doanh nghiệp bước vào kỷ nguyên 4.0 bằng con đường phù hợp với năng lực hiện tại.

Để thúc đẩy ứng dụng công nghệ lõi 4.0 tại Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chí cho rằng: Thứ nhất, Nhà nước cần tiếp tục tạo cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư từng phần, tránh tâm lý “mua trọn gói từ nước ngoài” gây lệ thuộc và tốn kém.

Thứ hai, cần tăng cường đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển trong nước; đặc biệt là ở các trường đại học, trung tâm đổi mới sáng tạo.

Thứ ba, hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, có thể là một công cụ kiểm soát, một hệ thống cảm biến, hay một nền tảng mô phỏng để dần xây dựng được một hệ sinh thái công nghiệp thông minh cho ngành sản xuất công nghiệp thành phố nói riêng và Việt Nam nói chung.

Có thể bạn quan tâm

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, phát triển nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu.

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và bán lẻ đang mở ra nhiều mô hình tiêu dùng mới. Với những người trẻ, việc lựa chọn các công cụ thanh toán phù hợp giúp quá trình mua sắm trở nên thuận tiện hơn, góp phần hình thành thói quen quản lý tài chính cá nhân bài bản và bền vững trong dài hạn.

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Ảnh minh họa.

Giá vàng ngày 14/3: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp đà "lao dốc", giảm thêm 2,2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 14/3, tiếp tục giảm trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lo ngại lạm phát gia tăng, giao dịch ở mức 5.017,7 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 182,6 triệu đồng/lượng và 182,3 triệu đồng/lượng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.