"Hiến kế" để Thành phố Hồ Chí Minh phát triển sản xuất thông minh

Dù đã và đang khẳng định vai trò là trung tâm sản xuất quan trọng của khu vực với lợi thế về ổn định chính trị, nguồn nhân lực dồi dào và vị trí địa lý chiến lược, nhưng Thành phố Hồ Chí Minh vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc cải thiện năng lực cạnh tranh trên toàn cầu.

Các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp tham gia phiên thảo luận về sản xuất thông minh tại Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 diễn ra ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp tham gia phiên thảo luận về sản xuất thông minh tại Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 diễn ra ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo các chuyên gia, thế giới hiện đang chứng kiến làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nơi trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) đang tái định hình toàn bộ cách thức sản xuất và quản trị chuỗi cung ứng.

Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, Thành phố Hồ Chí Minh được xem là trung tâm sản xuất công nghiệp hàng đầu của cả nước và là một trung tâm sản xuất công nghiệp năng động của khu vực.

Tuy vậy, sức ép từ cạnh tranh quốc tế đang tác động mạnh lên các mô hình sản xuất công nghiệp truyền thống.

Thực trạng trên đòi hỏi thành phố đang đứng trước thời điểm quan trọng để buộc phải nâng cao năng suất, thúc đẩy sản xuất thông minh, chuyển đổi xanh và số, xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng thích ứng tốt hơn.

Tuy nhiên, thành phố lại đang đối mặt nhiều thách thức lớn như vấn đề hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, chi phí logistics còn cao, năng suất lao động và tỷ lệ nội địa hóa thấp.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Dũng, phần lớn hoạt động sản xuất công nghiệp trong nước nói chung và thành phố nói riêng vẫn còn dựa trên gia công, lắp ráp với giá trị gia tăng thấp; năng suất lao động còn hạn chế; trong khi áp lực tuân thủ các tiêu chuẩn xanh ngày càng gia tăng.

Bối cảnh này đặt ra yêu cầu bắt buộc cấp bách: Doanh nghiệp Việt Nam phải đổi mới; không thể tiếp tục cạnh tranh bằng lợi thế truyền thống, mà cần nâng cao năng suất, làm chủ công nghệ và chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng thông minh.

Sản xuất thông minh thông qua ứng dụng AI, IoT, Big Data và tự động hóa giúp tối ưu công tác vận hành, giảm chi phí, đồng thời “số hóa” chuỗi cung ứng; giúp truy xuất nguồn gốc hàng hóa minh bạch. Không những vậy, sản xuất thông minh còn là công cụ giúp đo lường, kiểm soát và giảm thiểu phát thải carbon, hiện thực hóa mục tiêu “sản xuất xanh” thuận lợi hơn.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của xu hướng này, Thành phố xác định phát triển công nghiệp công nghệ cao, ứng dụng khoa học-công nghệ tiên tiến, thúc đẩy kinh tế xanh và kinh tế số là động lực tăng trưởng chủ đạo trong giai đoạn tới.

"Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố không thể đi một mình mà rất cần sự hợp tác với các đối tác quốc tế hàng đầu để tiếp nhận tri thức, kinh nghiệm và các tiêu chuẩn công nghệ tiên tiến nhất, áp dụng vào thực tiễn sản xuất công nghiệp trong nước”, đồng chí Nguyễn Văn Dũng cho biết.

trai-nghiem-2.jpg
Người dân trải nghiệm một thiết bị thông minh tại triển lãm trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 diễn ra ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Chia sẻ kinh nghiệm nâng cấp chuỗi cung ứng và sản xuất thông minh, ông Liu Zongchang, đại diện lãnh đạo Foxconn Industrial Internet (Trung Quốc), cho biết: Tại Việt Nam, Foxconn đã triển khai nhiều giải pháp quản lý và công nghệ mới, qua đó, giúp năng suất lao động tại các nhà máy tăng hơn 50%, lợi nhuận tăng 80%, trong khi số lượng lao động chỉ tăng 20%. Việc đầu tư công nghệ, tự động hóa và xây dựng nhà máy theo mô hình mới đã mang lại hiệu quả vượt trội so với mô hình sản xuất truyền thống, đáp ứng xu hướng sản xuất thông minh.

Theo ông Liu Zongchang, ba thách thức lớn nhất khi mở rộng các dự án sản xuất thông minh là hạn chế về tài chính, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và nền tảng công nghệ còn yếu.

Còn theo ông Andy Yu Shihao, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách Chuỗi cung ứng quốc tế Schneider Electric (Singapore), đầu tư cho phát triển bền vững không hề làm tăng chi phí.

Về dài hạn, phát triển bền vững thực chất giúp nâng cao hiệu quả vận hành của toàn hệ thống và giá trị sản phẩm hàng hóa. Để đi từ mô hình thí điểm sang quy mô lớn, doanh nghiệp cần có nền tảng công nghệ đủ mạnh, lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp, hạ tầng số linh hoạt và có thể tái sử dụng cho nhiều mục tiêu, nguồn nhân lực phù hợp…

Trong khi đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chí, Phó Trưởng Khoa Cơ khí (Trường đại học Bách Khoa Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định, sản xuất thông minh không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc đầu tư những hệ thống lớn và đắt đỏ. Trái lại, việc ứng dụng mô hình mô phỏng vật lý (multiphysics modeling) kết hợp AI và Big Data sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm chi phí, giảm số lượng dữ liệu cần thu thập và tăng tính linh hoạt.

Ứng dụng các công nghệ lõi của Công nghiệp 4.0 trong sản xuất thông minh sẽ giúp doanh nghiệp bước vào kỷ nguyên 4.0 bằng con đường phù hợp với năng lực hiện tại.

Để thúc đẩy ứng dụng công nghệ lõi 4.0 tại Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chí cho rằng: Thứ nhất, Nhà nước cần tiếp tục tạo cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư từng phần, tránh tâm lý “mua trọn gói từ nước ngoài” gây lệ thuộc và tốn kém.

Thứ hai, cần tăng cường đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển trong nước; đặc biệt là ở các trường đại học, trung tâm đổi mới sáng tạo.

Thứ ba, hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, có thể là một công cụ kiểm soát, một hệ thống cảm biến, hay một nền tảng mô phỏng để dần xây dựng được một hệ sinh thái công nghiệp thông minh cho ngành sản xuất công nghiệp thành phố nói riêng và Việt Nam nói chung.

Có thể bạn quan tâm

Tình hình đăng ký doanh nghiệp bốn tháng đầu năm 2026 so cùng kỳ năm 2025. (Nguồn: Cục Thống kê)

Bốn tháng đầu năm 2026, cả nước có 41,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động

Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cung cấp, bốn tháng đầu năm 2026, cả nước có 41,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2025), nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong bốn tháng năm 2026 lên hơn 119,4 nghìn doanh nghiệp, tăng 32,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Chỉ số giá tiêu dùng tháng tư tăng 3,31% so với tháng 12/2025 và tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước. (Ảnh: minh họa)

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng tư tăng 0,84%

Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng tư tăng 0,84% so với tháng trước chủ yếu do giá gas trong nước tăng theo giá nhiên liệu thế giới, giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào, vận chuyển tăng.

Chế biến cá xuất khẩu. (Ảnh: nhandan.vn)

Bốn tháng đầu năm, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 7,11 tỷ USD

Trong tháng tư, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 94,32 tỷ USD, tăng 0,8% so với tháng trước và tăng 26,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước; cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu.

Nông dân xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh trồng đậu xanh thành công theo mô hình được Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ. (Ảnh: BẢO HÂN)

Hiệu quả từ chương trình, dự án khuyến nông

Những năm qua, nhiều chương trình, dự án khuyến nông thực hiện thành công đã mở ra hướng sản xuất mới, hiệu quả ở các địa phương. Trên thực tế, mô hình sản xuất thí điểm áp dụng công nghệ cao, quy trình canh tác tiên tiến… giúp giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Một gia đình sẵn sàng cho chuyến du lịch trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 lựa chọn tàu hỏa chất lượng cao làm phương tiện di chuyển.

Hành khách “đổi gu” di chuyển: Tàu trải nghiệm lên ngôi dịp lễ

Trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay, ngành đường sắt chứng kiến một sự chuyển dịch rõ rệt trong thói quen đi lại của người dân. Không chỉ đơn thuần là một phương tiện vận tải, những đoàn tàu chất lượng cao như "Hoa Phượng Đỏ" trên tuyến Hà Nội-Hải Phòng trở thành lựa chọn ưu tiên, mang lại hành trình trải nghiệm cho mọi lứa tuổi.

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo mới quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Quản lý thuế. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên.

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.