"Hiến kế" để Thành phố Hồ Chí Minh phát triển sản xuất thông minh

Dù đã và đang khẳng định vai trò là trung tâm sản xuất quan trọng của khu vực với lợi thế về ổn định chính trị, nguồn nhân lực dồi dào và vị trí địa lý chiến lược, nhưng Thành phố Hồ Chí Minh vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc cải thiện năng lực cạnh tranh trên toàn cầu.

Các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp tham gia phiên thảo luận về sản xuất thông minh tại Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 diễn ra ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp tham gia phiên thảo luận về sản xuất thông minh tại Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 diễn ra ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo các chuyên gia, thế giới hiện đang chứng kiến làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nơi trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) đang tái định hình toàn bộ cách thức sản xuất và quản trị chuỗi cung ứng.

Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, Thành phố Hồ Chí Minh được xem là trung tâm sản xuất công nghiệp hàng đầu của cả nước và là một trung tâm sản xuất công nghiệp năng động của khu vực.

Tuy vậy, sức ép từ cạnh tranh quốc tế đang tác động mạnh lên các mô hình sản xuất công nghiệp truyền thống.

Thực trạng trên đòi hỏi thành phố đang đứng trước thời điểm quan trọng để buộc phải nâng cao năng suất, thúc đẩy sản xuất thông minh, chuyển đổi xanh và số, xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng thích ứng tốt hơn.

Tuy nhiên, thành phố lại đang đối mặt nhiều thách thức lớn như vấn đề hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, chi phí logistics còn cao, năng suất lao động và tỷ lệ nội địa hóa thấp.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Dũng, phần lớn hoạt động sản xuất công nghiệp trong nước nói chung và thành phố nói riêng vẫn còn dựa trên gia công, lắp ráp với giá trị gia tăng thấp; năng suất lao động còn hạn chế; trong khi áp lực tuân thủ các tiêu chuẩn xanh ngày càng gia tăng.

Bối cảnh này đặt ra yêu cầu bắt buộc cấp bách: Doanh nghiệp Việt Nam phải đổi mới; không thể tiếp tục cạnh tranh bằng lợi thế truyền thống, mà cần nâng cao năng suất, làm chủ công nghệ và chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng thông minh.

Sản xuất thông minh thông qua ứng dụng AI, IoT, Big Data và tự động hóa giúp tối ưu công tác vận hành, giảm chi phí, đồng thời “số hóa” chuỗi cung ứng; giúp truy xuất nguồn gốc hàng hóa minh bạch. Không những vậy, sản xuất thông minh còn là công cụ giúp đo lường, kiểm soát và giảm thiểu phát thải carbon, hiện thực hóa mục tiêu “sản xuất xanh” thuận lợi hơn.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của xu hướng này, Thành phố xác định phát triển công nghiệp công nghệ cao, ứng dụng khoa học-công nghệ tiên tiến, thúc đẩy kinh tế xanh và kinh tế số là động lực tăng trưởng chủ đạo trong giai đoạn tới.

"Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố không thể đi một mình mà rất cần sự hợp tác với các đối tác quốc tế hàng đầu để tiếp nhận tri thức, kinh nghiệm và các tiêu chuẩn công nghệ tiên tiến nhất, áp dụng vào thực tiễn sản xuất công nghiệp trong nước”, đồng chí Nguyễn Văn Dũng cho biết.

trai-nghiem-2.jpg
Người dân trải nghiệm một thiết bị thông minh tại triển lãm trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa thu năm 2025 diễn ra ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Chia sẻ kinh nghiệm nâng cấp chuỗi cung ứng và sản xuất thông minh, ông Liu Zongchang, đại diện lãnh đạo Foxconn Industrial Internet (Trung Quốc), cho biết: Tại Việt Nam, Foxconn đã triển khai nhiều giải pháp quản lý và công nghệ mới, qua đó, giúp năng suất lao động tại các nhà máy tăng hơn 50%, lợi nhuận tăng 80%, trong khi số lượng lao động chỉ tăng 20%. Việc đầu tư công nghệ, tự động hóa và xây dựng nhà máy theo mô hình mới đã mang lại hiệu quả vượt trội so với mô hình sản xuất truyền thống, đáp ứng xu hướng sản xuất thông minh.

Theo ông Liu Zongchang, ba thách thức lớn nhất khi mở rộng các dự án sản xuất thông minh là hạn chế về tài chính, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và nền tảng công nghệ còn yếu.

Còn theo ông Andy Yu Shihao, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách Chuỗi cung ứng quốc tế Schneider Electric (Singapore), đầu tư cho phát triển bền vững không hề làm tăng chi phí.

Về dài hạn, phát triển bền vững thực chất giúp nâng cao hiệu quả vận hành của toàn hệ thống và giá trị sản phẩm hàng hóa. Để đi từ mô hình thí điểm sang quy mô lớn, doanh nghiệp cần có nền tảng công nghệ đủ mạnh, lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp, hạ tầng số linh hoạt và có thể tái sử dụng cho nhiều mục tiêu, nguồn nhân lực phù hợp…

Trong khi đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chí, Phó Trưởng Khoa Cơ khí (Trường đại học Bách Khoa Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định, sản xuất thông minh không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc đầu tư những hệ thống lớn và đắt đỏ. Trái lại, việc ứng dụng mô hình mô phỏng vật lý (multiphysics modeling) kết hợp AI và Big Data sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm chi phí, giảm số lượng dữ liệu cần thu thập và tăng tính linh hoạt.

Ứng dụng các công nghệ lõi của Công nghiệp 4.0 trong sản xuất thông minh sẽ giúp doanh nghiệp bước vào kỷ nguyên 4.0 bằng con đường phù hợp với năng lực hiện tại.

Để thúc đẩy ứng dụng công nghệ lõi 4.0 tại Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chí cho rằng: Thứ nhất, Nhà nước cần tiếp tục tạo cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư từng phần, tránh tâm lý “mua trọn gói từ nước ngoài” gây lệ thuộc và tốn kém.

Thứ hai, cần tăng cường đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển trong nước; đặc biệt là ở các trường đại học, trung tâm đổi mới sáng tạo.

Thứ ba, hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, có thể là một công cụ kiểm soát, một hệ thống cảm biến, hay một nền tảng mô phỏng để dần xây dựng được một hệ sinh thái công nghiệp thông minh cho ngành sản xuất công nghiệp thành phố nói riêng và Việt Nam nói chung.

Có thể bạn quan tâm

Cơ quan thuế tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ đề nghị hoàn thuế. (Ảnh: Minh Phương)

Ngành thuế tăng tốc hoàn thuế, khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp

Ngành thuế đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, xử lý hồ sơ tồn đọng và đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo nhằm rút ngắn thời gian hoàn thuế giá trị gia tăng. Theo lộ trình, chương trình hoàn thuế nhanh sẽ được áp dụng từ tháng 9/2026, tiến tới triển khai hoàn thuế tự động vào tháng 12/2026.

Ra mắt mô hình "Xã thương mại điện tử-Chợ Lách vươn mình". (Ảnh: BÁ DŨNG)

Vĩnh Long: Khởi động mô hình “Xã thương mại điện tử-Chợ Lách vươn mình"

Chiều 17/8, tại xã Chợ Lách, Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long phối hợp TikTok Shop và Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam triển khai mô hình “Xã thương mại điện tử-Chợ Lách vươn mình”. Đây là xã điểm thực hiện mô hình hướng tới chuyển đổi số khu vực nông thôn, đánh thức tiềm năng kinh tế số tại địa phương.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 17/8: Thanh khoản sụt giảm mạnh, VN-Index tiếp tục mất điểm

Phiên giao dịch ngày 17/8, áp lực bán nhanh chóng gia tăng và lan rộng ngay từ đầu phiên, đặc biệt tại nhóm bất động sản và tài chính, khiến sắc đỏ áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dù dòng tiền bắt đáy nhập cuộc cuối phiên giúp chỉ số thu hẹp đà giảm, VN-Index vẫn mất 1,62 điểm, xuống mức 1.727,46 điểm.

Bài 2: Kích hoạt động lực đột phá từ công nghệ chiến lược

Bài 2: Kích hoạt động lực đột phá từ công nghệ chiến lược

Nghị quyết 19-NQ/TW đề ra nhiệm vụ phát triển mạnh các động lực tăng trưởng mới từ công nghiệp công nghệ cao. Song song với đó, Việt Nam cần ưu tiên phát triển một số ngành mũi nhọn như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), vật liệu mới, lượng tử, công nghiệp xanh và công nghiệp năng lượng,…

Kinh tế số đang mở ra dư địa tăng trưởng mới nhưng từ tiềm năng đến giá trị vẫn còn một khoảng cách không nhỏ. (Ảnh: AN NGUYÊN)

Để kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng

Kinh tế số đang mở ra dư địa tăng trưởng mới nhưng từ tiềm năng đến giá trị vẫn còn một khoảng cách không nhỏ. Theo các chuyên gia, điểm nghẽn nằm ở công nghệ, thể chế, dữ liệu, năng lực doanh nghiệp, nhân lực và khả năng tổ chức lại phương thức sản xuất, kinh doanh.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Đẩy nhanh giải ngân các dự án khu vực Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ

Ngày 17/8, Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ tổ chức hội nghị thực hiện, giải ngân các dự án thuộc Đề án ổn định dân cư phát triển kinh tế-xã hội vùng chuyển dân sông Đà; Dự án cấp bách đê ngăn lũ chống ngập úng Pheo-Chẹ hạ du sông Đà và Dự án khắc phục cấp bách sạt lở khu vực tổ 15, phường Hòa Bình.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến và các Phó Chủ tịch Quốc hội tại phiên họp sáng 17/8. (Ảnh: Media Quốc hội)

Khắc phục các khoảng trống pháp lý về tài sản mã hóa và các loại giao dịch mới

Sáng 17/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Nhân viên bơm xăng cho khách hàng tại một cửa hàng kinh doanh xăng dầu. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Tinh gọn, tăng hiệu quả, minh bạch hệ thống phân phối xăng dầu

Bộ Công thương đang lấy ý kiến dự thảo nghị định thay thế Nghị định 83/2014/NĐ-CP (gọi tắt là NĐ83) về kinh doanh xăng dầu, hướng trọng tâm vào tinh gọn hệ thống phân phối và số hóa toàn diện khâu quản lý, đồng thời giảm điều kiện kinh doanh, tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp nhưng gắn với trách nhiệm bảo đảm nguồn cung.

Quyền Tổng Giám đốc Điều hành ACIAR, Tiến sĩ Nick Austin và Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trao đổi bản Chiến lược Hợp tác Nghiên cứu Nông nghiệp 2026 - 2035 giữa ACIAR và MAE tại Canberra ngày 11/8/2026. (Ảnh: ACIAR)

Việt Nam-Australia tăng cường hợp tác nghiên cứu nông nghiệp hỗ trợ chuyển đổi xanh, bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu

Trung tâm Nghiên cứu nông nghiệp quốc tế Australia (ACIAR) cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam vừa công bố Chiến lược hợp tác nghiên cứu giai đoạn 2026-2035 và thống nhất về nguyên tắc khoản đầu tư trị giá 3,3 triệu AUD cùng các khoản đóng góp hiện vật bổ sung cho hai dự án nghiên cứu mới.

Quang cảnh Hội nghị. (Ảnh: KHÔI MINH)

Hà Nội tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện quy định mới về hải quan

Ngày 15/8, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp (Sở Tài chính Hà Nội) tổ chức Hội nghị đối thoại “Những điểm mới và giải đáp vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị định số 169/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan”, với sự tham dự của 150 đại biểu.

[Video] Ngân hàng Nhà nước triển khai 618 cuộc thanh tra, cảnh báo nguy cơ né quy định cấp tín dụng

[Video] Ngân hàng Nhà nước triển khai 618 cuộc thanh tra, cảnh báo nguy cơ né quy định cấp tín dụng

Trong báo cáo tình hình hoạt động ngân hàng 7 tháng đầu năm, định hướng điều hành những tháng cuối năm 2026, Ngân hàng Nhà nước cho biết có một số dấu hiệu lợi dụng kẽ hở, né tránh quy định về giới hạn sở hữu cổ phần và né quy định về giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng và người có liên quan.