Đưa khoa học-công nghệ vào sản xuất
Sản xuất cây giống, hoa kiểng là nghề truyền thống của người dân Vĩnh Long, tập trung tại các xã Chợ Lách, Vĩnh Thành, Hưng Khánh Trung, Phú Phụng, phường Long Đức... Theo số liệu thống kê, đến năm 2025, diện tích ươm cây giống và trồng hoa kiểng trên địa bàn tỉnh đạt khoảng 3.497 ha, với khoảng 8.155 hộ dân tham gia sản xuất.
Nhiều hộ dân và doanh nghiệp đã mạnh dạn ứng dụng khoa học-công nghệ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Tiêu biểu là mô hình phát triển kinh tế từ cây tùng của ông Nguyễn Văn Phúc (sinh năm 1984, ngụ xã Vĩnh Thành). Khu sản xuất cây giống được đầu tư hệ thống nhà lưới, tưới nước tự động, áp dụng các kỹ thuật ươm, chiết, ghép cây hiện đại và mở rộng tiêu thụ sản phẩm thông qua các nền tảng thương mại điện tử. Nhờ ứng dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, mỗi năm vườn của ông Phúc cung ứng khoảng 50.000 cây tùng các loại ra thị trường.
Sản phẩm không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn được xuất khẩu sang Campuchia và Ấn Độ. Ông Phúc cho biết: “Việc ứng dụng khoa học-công nghệ đã tạo bước phát triển vượt bậc cho nghề sản xuất cây giống. Các phương pháp nhân giống truyền thống dần được thay thế bằng kỹ thuật chiết, ghép cành hiện đại, giúp nâng cao tỷ lệ thành công và bảo đảm chất lượng cây giống đồng đều. Hệ thống tưới tự động và camera giám sát cũng hỗ trợ người sản xuất quản lý vườn cây từ xa, giảm chi phí lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất”.
Không chỉ các hộ dân, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn cũng đẩy mạnh đầu tư công nghệ sinh học để tạo ra những sản phẩm cây giống chất lượng cao. Công ty TNHH Công nghệ sinh học ViGen (xã Chợ Lách) có bốn cơ sở nghiên cứu và sản xuất hiện đại. Hệ thống phòng thí nghiệm và phòng sinh trưởng vô trùng có khả năng chứa tới 12 triệu bình mô cùng lúc. Nhờ làm chủ công nghệ nuôi cấy mô, công ty đạt công suất hơn 20 triệu cây giống sạch bệnh/năm. Giám đốc điều hành Nguyễn Văn Sinh cho biết: Công nghệ cấy mô giúp giữ nguyên các đặc tính ưu việt của cây mẹ, tạo ra cây giống đồng đều, sạch bệnh và có khả năng sinh trưởng mạnh.
Việc làm chủ công nghệ lõi không chỉ giúp giảm giá thành cây giống mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp tự chủ về nguồn giống, giảm dần sự phụ thuộc vào giống nhập khẩu. Hiện doanh nghiệp tập trung phát triển nhóm cây dừa, trong đó, dòng dừa sáp cấy mô có tỷ lệ cho trái sáp cao hơn so với tự nhiên. Ngoài ra, công ty còn cung cấp các giống dừa lấy nước chất lượng cao cùng nhiều loại hoa kiểng như mai vàng, lan, cúc mâm xôi.
Trong chuyến khảo sát tại Công ty TNHH Công nghệ sinh học ViGen, đồng chí Trần Văn Lâu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long đánh giá cao việc doanh nghiệp đầu tư công nghệ nuôi cấy mô hiện đại, tạo ra nguồn cây giống chất lượng cao phục vụ sản xuất. Đồng thời, đề nghị doanh nghiệp tiếp tục xây dựng thương hiệu, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc sản phẩm, tăng cường liên kết với các hợp tác xã và mở rộng quy mô đầu tư để trở thành trung tâm giống cây trồng công nghệ cao của tỉnh.
Hướng tới trung tâm cây giống, hoa kiểng chất lượng cao
Tại xã Vĩnh Thành, sản lượng bình quân hằng năm đạt khoảng 27,6 triệu sản phẩm cây giống và hoa kiểng, tiếp tục khẳng định vai trò là vùng sản xuất trọng điểm của tỉnh. Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Văn Liêm cho biết: Nhiệm kỳ 2025-2030, địa phương xác định nông nghiệp tiếp tục là trụ cột phát triển kinh tế-xã hội gắn với xây dựng nông thôn mới hiện đại. Xã tập trung phát triển doanh nghiệp, hợp tác xã, đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; phát huy hiệu quả nhãn hiệu tập thể Cái Mơn; xây dựng mô hình nông nghiệp đô thị gắn với du lịch sinh thái. Mục tiêu đến năm 2030, Vĩnh Thành trở thành một trong những địa phương dẫn đầu của tỉnh về sản xuất cây giống, hoa kiểng chất lượng cao.
Xã Chợ Lách đặt mục tiêu tiếp tục phát triển vùng sản xuất cây giống, hoa kiểng chất lượng cao trong giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến năm 2035. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trần Hữu Nghị cho biết: Hiện địa phương có hơn 1.000 ha cây giống, hoa kiểng với sản lượng bình quân hằng năm khoảng bảy triệu cây giống và khoảng năm triệu sản phẩm hoa kiểng, cung ứng cho thị trường trong và ngoài tỉnh. Thời gian tới, xã Chợ Lách sẽ hoàn thiện quy hoạch vùng sản xuất tập trung, tích hợp hạ tầng thiết yếu, hạ tầng số và dịch vụ logistics; xây dựng cơ sở dữ liệu số ngành cây giống, hoa kiểng; tổ chức tập huấn kỹ năng kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, phấn đấu có 30% hộ sản xuất tham gia tiêu thụ qua các kênh trực tuyến; khuyến khích phát triển hợp tác xã chuyên ngành, tăng cường liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp nhằm từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín.
Để tạo nền tảng cho việc xây dựng trung tâm cây giống, hoa kiểng chất lượng cao, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long đã ban hành 30 quyết định tiêu chuẩn cơ sở công nhận cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng và cây mẹ; đồng thời, tăng cường hướng dẫn bảo vệ, khai thác hợp lý nguồn giống gốc nhằm bảo đảm chất lượng cây giống. Đến nay, toàn tỉnh đã công nhận 190 cây đầu dòng các loại, 1.021 vườn cây đầu dòng và 110 vườn dừa mẹ. Đây là nguồn vật liệu giống quan trọng phục vụ sản xuất và phát triển ngành hàng cây giống, hoa kiểng.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lâm Văn Tân cho biết: Tỉnh đã định hướng xây dựng các vùng sản xuất cây giống, hoa kiểng quy mô lớn gắn với tổ chức lại sản xuất, liên kết tiêu thụ và cung ứng ổn định cho thị trường trong nước, từng bước hướng đến xuất khẩu. Việc phát triển ngành hàng cây giống, hoa kiểng không chỉ góp phần nâng cao giá trị sử dụng đất, tăng thu nhập cho người dân mà còn tạo việc làm, bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề truyền thống. Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp đô thị và cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng bền vững.
