Hàng loạt dự án PPP, BT chuyển tiếp sắp thông đường

Nhiều dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), hình thức xây dựng chuyển giao (BT) chuyển tiếp đang đứng trước cơ hội được tháo gỡ khó khăn vướng mắc, khi Chính phủ thống nhất đề xuất nâng tỷ lệ vốn nhà nước tham gia tới 70% tổng mức đầu tư.
Các dự án PPP, BT giúp hệ thống giao thông giảm ùn tắc. Ảnh: HẢI NAM
Các dự án PPP, BT giúp hệ thống giao thông giảm ùn tắc. Ảnh: HẢI NAM

Đặc biệt, dự luật sửa đổi 4 luật liên quan trực tiếp sẽ được trình Quốc hội xem xét, phê duyệt trong tháng 10 tới. Cụ thể, tại Nghị quyết 126/NQ-CP phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 8 vừa diễn ra, Chính phủ đã thống nhất đề xuất của Bộ Kế hoạch và Đầu tư liên quan đến bãi bỏ quy định về quy mô vốn tối thiểu để thực hiện dự án PPP, nâng tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án lên cao hơn 50% nhưng không quá 70% với một số điều kiện cụ thể.

Sẵn sàng trình sửa đổi 4 luật

Chính phủ giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến thành viên Chính phủ, hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (Luật PPP) và Luật Đấu thầu, bảo đảm các yêu cầu liên quan. .

Đáng chú ý, Chính phủ thống nhất đề xuất về mở rộng, đa dạng hóa tối đa các lĩnh vực đầu tư, bãi bỏ quy định về quy mô vốn tối thiểu để thực hiện dự án PPP và nâng tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án lên mức cao hơn 50% nhưng không quá 70% với một số điều kiện cụ thể, theo quyết định của Thủ tướng (với dự án sử dụng vốn ngân sách T.Ư) hoặc theo quyết định của HĐND (với dự án sử dụng vốn ngân sách địa phương).

Liên quan đến xử lý đối với các dự án BT chuyển tiếp, Chính phủ thống nhất cần sửa đổi, bổ sung để quy định rõ nội dung chuyển tiếp nhằm tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất cho việc giải quyết những vướng mắc đang tồn tại.

Theo kế hoạch, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật PPP và Luật Đấu thầu sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 8, diễn ra vào tháng 10/2024 theo quy trình một kỳ họp.

Giữa tháng 8 vừa qua, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã gửi dự thảo hồ sơ đề nghị xây dựng dự án luật nêu trên để xin ý kiến các bộ, UBND tỉnh, thành phố, hiệp hội liên quan. Trong đó, đã ghi nhận một số bất cập, vướng mắc trong triển khai dự án theo Luật PPP.

Cụ thể, từ ngày 1/1/2021, Luật PPP đã dừng thực hiện dự án theo hợp đồng BT xuất phát từ những bất cập như: Một số dự án không có mục tiêu đầu tư phù hợp, không cần thiết; giá trị công trình BT được xác định không chính xác; phần lớn các dự án có suất đầu tư cao hơn dự án sử dụng vốn đầu tư công; việc lựa chọn nhà đầu tư chủ yếu theo hình thức chỉ định thầu không cạnh tranh.

Đặc biệt, theo Luật PPP, tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án PPP không quá 50% tổng mức đầu tư. Nguồn vốn này được dùng để hỗ trợ xây dựng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng thuộc dự án PPP và chi trả kinh phí bồi thường, giải phóng mặt bằng…

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, hiện một số dự án tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho một số vùng, miền có khó khăn đang có nhu cầu vận tải giai đoạn đầu chưa cao nên cần tham gia vốn nhà nước nhiều hơn để bảo đảm tính khả thi thu hút đầu tư theo phương thức PPP.

Trong đó, một số dự án chỉ riêng chi phí giải phóng mặt bằng, tái định cư đã vượt 50% tổng mức đầu tư. Nhằm tháo gỡ vướng mắc cho ngành giao thông, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 106/2023 thí điểm một số chính sách đặc thù về đầu tư xây dựng công trình đường bộ, trong đó cho phép tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án được vượt quá 50% tổng mức đầu tư.

Tuy nhiên, quy định này chỉ áp dụng với dự án tuyến đường bộ ven biển tỉnh Thái Bình (không quá 80%) và tuyến đường cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (Cao Bằng) theo hình thức đối tác công tư (không quá 70%).

Từ đây, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đánh giá, cần xem xét sửa đổi, bổ sung Điều 69 Luật PPP quy định về tỷ lệ vốn tối đa của Nhà nước tham gia dự án PPP theo hướng áp dụng hạn mức khác nhau tùy thuộc tính chất từng dự án.

Dự án tuyến đường bộ ven biển tỉnh Thái Bình. Ảnh: VĂN BAN

Dự án tuyến đường bộ ven biển tỉnh Thái Bình. Ảnh: VĂN BAN

162 dự án BT chuyển tiếp đón tin vui

Tháng 7/2024, theo số liệu từ các địa phương, cho thấy còn 162 dự án BT chuyển tiếp - tức đã tổ chức lựa chọn nhà đầu tư/đã ký kết hợp đồng trước ngày 1/1/2021, thời điểm Luật PPP có hiệu lực thi hành. Các dự án này, suốt thời gian qua đều ghi nhận một số trở ngại trong quá trình triển khai, thực hiện.

Các vướng mắc điển hình phát sinh do quy định của luật về thanh toán cho nhà đầu tư liên quan đến giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán vượt quá giá trị công trình BT; chưa có quy định về trình tự, thủ tục, thẩm quyền, nguồn vốn để bố trí ngân sách nhà nước thanh toán/bồi thường chấm dứt hợp đồng cho nhà đầu tư.

Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, vướng mắc về giá trị quỹ đất thanh toán vượt giá trị công trình xuất phát từ quy định về “nguyên tắc ngang giá” tại Luật Quản lý, sử dụng tài sản công và cách hiểu, áp dụng nguyên tắc nêu trên đối với các dự án BT chuyển tiếp.

“Đây là nội dung vướng mắc phát sinh từ quy định của luật, do vậy cần nghiên cứu báo cáo Quốc hội phương án xử lý các vướng mắc về thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT chuyển tiếp”, Bộ Kế hoạch và Đầu tư xác định.

Được biết, nhằm xử lý tháo gỡ cũng như khơi thông nguồn lực đầu tư theo phương thức đối tác công tư, trong đó có các dự án BT, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo trình Quốc hội sửa đổi Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư ngay trong tháng 10/2024.

Đầu năm 2024, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã xác định những vướng mắc nổi cộm của 140 dự án BT chuyển tiếp và đưa ra phương án giải quyết. Trong đó, hơn 60% trong danh sách dự án BT chuyển tiếp đều tập trung ở lĩnh vực giao thông.

Các nhóm vấn đề vướng mắc tập trung ở: Giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán vượt quá giá trị công trình BT, thể hiện ở 3 trường hợp: Hợp đồng BT ký kết chưa đúng quy định pháp luật, hợp đồng BT ký kết đúng quy định nhưng chưa rõ vị trí, mục đích sử dụng quỹ đất dự kiến thanh toán hoặc chưa đúng chủ trương thực hiện dự án mà bộ, ngành, địa phương chưa xin lại ý kiến.

Đây là tình trạng diễn ra tại các dự án BT chuyển tiếp ở nhiều địa phương như Bắc Giang, Hà Nội, Hải Phòng, Điện Biên, Thái Bình, Nghệ An, Khánh Hòa, Lào Cai. Trong số này, ghi nhận không ít tên tuổi lớn trong ngành xây dựng và bất động sản còn “mắc” tại các dự án BT chuyển tiếp.

Điển hình như liên danh Công ty CP Đầu tư Hải Phát Thủ Đô - Công ty CP Đầu tư ADEL - Công ty CP Bất động sản Hải Phát với dự án khu di tích Đền Đô và sông Tiêu Tương trị giá 667 tỷ đồng, Bitexco với dự án xây dựng đường giao thông quanh khu tưởng niệm Chu Văn An, Công ty CP thương mại Ngôi nhà mới với dự án cải tạo, xây dựng hệ thống cống nối thông hồ Vục, hồ Đầu Băng và hồ Tư Đình, Tập đoàn Phúc Sơn góp mặt tại ba dự án ở Khánh Hòa.

Ngoài ra, danh sách các chủ đầu tư những dự án BT chuyển tiếp gặp khó khăn, vướng mắc còn nhắc tên Tập đoàn Hoàng Huy, Cienco 5, Công ty CP Tập đoàn Hanaka, Công ty CP Tập đoàn Dabaco, Công ty CP Tập đoàn Đất Quảng, Viglacera.

Có thể bạn quan tâm

Lỗ hổng trong giám sát quan trắc

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Lạng Sơn mới công bố thông tin khởi tố bị can đối với Hứa Văn Chinh (46 tuổi, Phó Giám đốc Trung tâm Tài nguyên môi trường) cùng cấp dưới Hứa Thị Ngân, 39 tuổi, Phó trưởng Phòng Kỹ thuật môi trường, để điều tra tội Giả mạo trong công tác, theo điều 359 Bộ luật Hình sự.

Bên trong buồng lái một máy bay của hãng Flydubai. Ảnh: GETTY IMAGES

An ninh hàng không sau âm mưu tấn công khủng bố mới

Ngày 3/10, giới chức Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết, kết quả điều tra vụ việc xảy ra trên chuyến bay FZ1073 của Hãng hàng không Flydubai cho thấy cơ phó có âm mưu thực hiện hành vi khủng bố. Ngay sau sự cố, các hãng hàng không đã xem xét lại biện pháp an ninh đối với quy trình xét duyệt phi công.

Giá năng lượng cao ảnh hưởng sức tiêu dùng tại châu Âu. Ảnh: INDEPENDENT

Châu Âu đối mặt lạm phát gia tăng

Chi phí năng lượng tăng cao do xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu thô và nhiên liệu từ Vùng Vịnh khiến lạm phát tại Đức, Pháp và Italy tăng mạnh hơn dự kiến trong tháng 9.

Tổng thống Pháp E.Macron (giữa) chủ trì cuộc họp trực tuyến của G7. Ảnh: GETTY IMAGES

G7 mở kho hạ nhiệt giá dầu

Thị trường năng lượng toàn cầu hạ nhiệt sau khi Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đạt được thỏa thuận lịch sử, theo đó xả 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ kho dự trữ trong vòng bốn tháng tới. Quyết định mở kho của G7 được ví như “liều thuốc hạ sốt” kịp thời cho nền kinh tế thế giới.

Mở rộng nguồn hiến, bảo vệ sự nhân văn trong ghép tạng

Sau gần 20 năm thực hiện, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006 đang được sửa đổi để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Dự án Luật sửa đổi dự kiến được trình, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, với nhiều chính sách mới nhằm mở rộng nguồn hiến, tháo gỡ những điểm nghẽn trong tổ chức, tài chính và điều phối hoạt động ghép tạng.

Dự kiến, từ năm 2027, tuyển sinh đào tạo ngành sư phạm sẽ theo hướng mới.

Chọn đúng người, đào tạo đúng nhu cầu

Đổi mới cơ chế tuyển sinh đào tạo sư phạm theo hướng bổ sung đánh giá năng lực nghề nghiệp, yếu tố tâm lý sư phạm ngay từ đầu vào, đồng thời gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng và siết chặt đánh giá đầu ra là những yêu cầu mới được đặt ra. Đây là bước điều chỉnh quan trọng nhằm nâng chất lượng đội ngũ giáo viên, khắc phục tình trạng đào tạo chưa sát nhu cầu thực tế.

Tiêu dùng cuối của hộ gia đình có xu hướng cải thiện, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Ảnh: NAM HẢI

Gom lực cho nhịp tăng trưởng cuối năm

Kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho chặng đường cuối năm. Việc phát huy các động lực hiện hữu, thúc đẩy động lực mới và khơi thông nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.

Ngành y tế đang tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các bệnh viện.

Bài toán nguồn nhân lực y tế chất lượng cao (kỳ 1)

Nghị quyết 72-NQ/TW đặt phát triển nguồn nhân lực y tế là một trong những yêu cầu quan trọng để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Trong một hệ thống y tế đang chuyển mình theo hướng chuyên sâu, từ câu chuyện bác sĩ nội trú, bài toán lớn hơn đặt ra là đào tạo, thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực y tế chất lượng cao.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Thực hành nghề cơ khí tại Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội.

Mở quyền tự chủ, nâng chất lượng nguồn tuyển

Quy chế tuyển sinh trong giáo dục nghề nghiệp vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ ngày 3/11/2026, tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo chủ động hơn trong xác định quy mô, phương thức tuyển sinh, đồng thời giảm thủ tục cho người học. Quyền tự chủ được mở rộng cũng đặt ra yêu cầu các trường nâng chất lượng đào tạo, để tuyển sinh không chỉ đủ về số lượng mà còn đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của thị trường lao động.

Theo dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), quản lý an toàn thực phẩm phải gắn với một đầu mối rõ ràng.

Quản lý sát hơn từ cơ sở

Sau hơn 15 năm thực hiện, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đang được sửa đổi theo hướng chuyển từ kiểm soát từng khâu sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm, dựa trên nguy cơ và tăng hậu kiểm. Cùng với phân cấp, dự thảo đặt ra yêu cầu rõ hơn đối với chính quyền cơ sở, bếp ăn tập thể và hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường số.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Một trạm xăng tại Pháp phải đóng cửa do thiếu nhiên liệu. Ảnh: SKYNEWS

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu

Nguồn cung nhiên liệu tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài và các cơ sở năng lượng tại Trung Đông tiếp tục bị tấn công.

Giá nhiên liệu tại châu Âu tăng cao do xung đột tại Trung Đông và Ukraine. Ảnh: MARKET WATCH

Châu Âu ứng phó giá năng lượng leo thang

Châu Âu đang triển khai hàng loạt biện pháp như trợ cấp, giảm thuế nhiên liệu và điều chỉnh chính sách năng lượng nhằm hạn chế tác động của giá xăng, dầu diesel tăng cao trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu chịu ảnh hưởng từ các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Chảo lửa” Trung Đông chưa yên bình

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa tấn công và bắt giữ một tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz, trong khi Eo biển Bab al-Mandab của Yemen cũng chứng kiến các cuộc giao tranh đẫm máu giữa lực lượng Houthi và quân đội Chính phủ Yemen. Những động thái trên thực địa cho thấy triển vọng hòa bình ở chảo lửa Trung Đông vẫn còn xa vời.

Ảnh: NBC News

Moscow sẵn sàng đàm phán với Ukraine

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov (trong ảnh) tuyên bố Moscow sẵn sàng tìm kiếm các thỏa hiệp về vấn đề Ukraine, song không thay đổi lập trường về việc ngăn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hiện diện sát biên giới Nga.

Cử tri Nga đi bỏ phiếu trong Ngày Bầu cử thống nhất. Ảnh: THE MOSCOW TIMES

Nga bầu cử Duma Quốc gia khoá mới

Từ ngày 18 đến 20/9, cử tri Nga bỏ phiếu bầu Duma Quốc gia (Hạ viện) khóa 9, đồng thời bầu Hội đồng lập pháp và các thống đốc khu vực. Với quy mô lớn và phạm vi rộng, kỳ bầu cử lần này là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, tác động tới cả cơ quan lập pháp liên bang và các cơ quan quyền lực ở địa phương trên khắp nước Nga.

Chụp chẩn đoán hình ảnh tại Bệnh viện K. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng BHYT, tăng cơ hội phát hiện sớm ung thư

Bộ Y tế đang đề xuất mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT), trong đó đưa khám sàng lọc, chẩn đoán sớm 7 bệnh ung thư vào lộ trình được quỹ thanh toán. Chính sách nếu được ban hành sẽ mở thêm cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh, đồng thời đặt ra yêu cầu tính toán chặt chẽ để vừa mở rộng quyền lợi, vừa bảo đảm cân đối Quỹ BHYT.

Du khách thích thú với tour du lịch miền tây. Ảnh: NAM HẢI

Khách đông chưa đủ

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt yêu cầu chuyển du lịch từ tăng trưởng về lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Đây cũng là dư địa để Việt Nam thu hút khách chi tiêu cao, phát triển sản phẩm đặc sắc và nâng hiệu quả kinh tế từ du lịch.

Việt Nam vẫn đang thiếu nhân lực chất lượng cao làm việc trong ngành hàng không. Ảnh: KHIẾU MINH

Nghị quyết 71 mở đường cho nhân lực công nghệ

Sau một năm thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, một trong những chuyển động rõ nét là giáo dục đại học đang được đặt gần hơn với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ chiến lược.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Tài sản trí tuệ - Một trong những nguồn lực quan trọng nhất của doanh nghiệp. Ảnh: NAM NGUYỄN

Định giá để tạo lập thị trường tài sản trí tuệ

Việt Nam đã có hàng chục nghìn văn bằng sở hữu trí tuệ, nhưng phần lớn vẫn nằm trên giá hồ sơ hoặc trong sổ sách của các viện, trường. Khi Chính phủ đặt mục tiêu thí điểm định giá 100 quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), thách thức nằm ở việc tạo ra cơ chế để tài sản vô hình thật sự bước vào thị trường.

Người lao động kê khai hưởng chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội.

Siết trách nhiệm với nợ bảo hiểm

Từ việc cơ quan kiểm sát khởi kiện, Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 12 (Hà Nội) vừa xét xử vụ án yêu cầu một doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm cho thấy, công tác xử lý tình trạng chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) đang có thêm một công cụ pháp lý mới.

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.