Hai mẫu đá sao Hỏa của NASA tiết lộ từng tiếp xúc với nước thời gian dài

Tàu thám hiểm sao Hỏa Perseverance của NASA hiện đã thu thập được hai mẫu đá. Các dấu hiệu cho thấy chúng đã tiếp xúc với nước trong một thời gian dài, ủng hộ giả thuyết từng có sự sống cổ đại trên hành tinh Đỏ.

Hình ảnh do tàu thăm dò Perseverance chụp ngày 8/9 cho thấy mẫu đá thứ hai được tàu khoan thủng. Ảnh: NASA/JPL.
Hình ảnh do tàu thăm dò Perseverance chụp ngày 8/9 cho thấy mẫu đá thứ hai được tàu khoan thủng. Ảnh: NASA/JPL.

Giáo sư Ken Farley, nhà khoa học của sứ mệnh Perseverance cho biết: “Có vẻ như những tảng đá đầu tiên chúng tôi thu thập được tiết lộ một môi trường có thể duy trì sự sống. Một vấn đề quan trọng là nước đã tồn tại ở đó trong một thời gian dài".

Perseverance thu thập thành công hai mẫu đá đầu tiên

Robot sáu bánh đã thu thập mẫu đầu tiên, được đặt tên là "Montdenier" vào ngày 6/9 và mẫu thứ hai mang tên "Montagnac" từ cùng một tảng đá vào ngày 8/9.

Cả hai mẫu, đường kính rộng hơn một chút so với chiếc bút chì và dài khoảng 6 cm, hiện được lưu trữ trong các ống kín ở bên trong của tàu thăm dò.

Nỗ lực thu thập mẫu đầu tiên vào đầu tháng 8 đã thất bại sau khi tảng đá bị vỡ vụn vì không thể chịu được mũi khoan của tàu Perseverance.

Hai mẫu đá sao Hỏa của NASA tiết lộ từng tiếp xúc với nước thời gian dài -0
Mẫu đá thứ hai được tàu thám hiểm thu thập từ sao Hỏa. Ảnh: NASA/JPL.

Tàu thám hiểm đã hoạt động trong khu vực miệng núi lửa Jezero, phía bắc đường xích đạo và được xác định từng có hồ cách đây 3,5 tỷ năm, khi điều kiện trên sao Hỏa ấm hơn và ẩm ướt hơn nhiều so với ngày nay.

Các mẫu đá đầu tiên được tìm thấy có thành phần là đá bazan và có khả năng bắt nguồn từ các dòng nham thạch của núi lửa.

Đá núi lửa có chứa các khoáng chất tinh thể hữu ích trong việc xác định niên đại bằng phương pháp phóng xạ.

Điều này có thể giúp các nhà khoa học xây dựng một bức tranh về lịch sử địa chất của khu vực, như thời điểm miệng núi lửa hình thành, khi hồ xuất hiện và biến mất, và khí hậu thay đổi như thế nào theo thời gian.

Những hóa thạch này sẽ đại diện cho bằng chứng thuyết phục đầu tiên rằng sự sống đã từng tồn tại bên ngoài Trái đất.

Nước từng tồn tại khoảng thời gian dài trên sao Hỏa

Hai mẫu đá sao Hỏa của NASA tiết lộ từng tiếp xúc với nước thời gian dài -0
Ảnh ghép do tàu thám hiểm Perseverance của NASA chụp về khu vực lấy mẫu đá. Ảnh: NASA/JPL.

Trong cuộc họp báo ngày 11/9, Tiến sĩ Katie Stack Morgan, nhà địa chất của NASA nói: "Một điều thú vị về những tảng đá này là chúng có dấu hiệu tương tác bền vững với nước ngầm".

Trước đây, các nhà khoa học đã từng cho rằng miệng núi lửa Jezero có sự tồn tại của một hồ nước, nhưng không thể loại trừ khả năng hồ nước này chỉ tồn tại trong vòng 50 năm khi nước lũ lấp đầy miệng núi lửa.

Tuy nhiên, mức độ thay đổi mà các nhà khoa học nhìn thấy trong đá cung cấp các mẫu lõi, cũng như trong đá mà nhóm đã nhắm mục tiêu trong nỗ lực thu thập mẫu đầu tiên, cho thấy rằng nước ngầm đã có từ rất lâu.

Tiến sĩ Stack Morgan nói thêm: “Nếu những tảng đá này tiếp xúc với nước trong thời gian dài, những hốc có thể sinh sống được bên trong những tảng đá này có thể hỗ trợ sự sống của vi sinh vật cổ đại”.

Các khoáng chất muối trong lõi đá có thể đã giữ lại các bong bóng nhỏ của nước trên sao Hỏa cổ đại.

“Muối là khoáng chất tuyệt vời để bảo tồn các dấu hiệu của sự sống cổ xưa trên Trái đất và chúng tôi hy vọng điều tương tự cũng có thể đúng với các loại đá trên sao Hỏa”, bà Stack Morgan cho biết thêm.

Tàu thám hiểm Perseverance tiếp tục thực hiện sứ mệnh thu thập mẫu đá

Hai mẫu đá sao Hỏa của NASA tiết lộ từng tiếp xúc với nước thời gian dài -0
 Mẫu đá đầu tiên của tàu Perseverance được nhìn thấy bên trong ống titan. Ảnh: NASA/JPL.

NASA đang hy vọng sẽ đưa các mẫu trở về Trái đất để phân tích sâu trong phòng thí nghiệm trong một sứ mệnh chung với Cơ quan Vũ trụ châu Âu vào khoảng những năm 2030.

Tiến sĩ Mitch Schulte, nhà khoa học thuộc sứ mệnh sao Hỏa của NASA cho biết: “Những mẫu này có giá trị cao khi được mang trở về Trái đất và đưa vào phân tích trong phòng thí nghiệm trong tương lai. Một ngày nào đó, chúng ta có thể tìm ra trình tự và thời gian của các điều kiện môi trường mà các khoáng chất của mẫu đá này đại diện. Điều này sẽ giúp trả lời câu hỏi khoa học toàn cảnh về lịch sử và sự ổn định của nước lỏng trên sao Hỏa”.

Cơ quan vũ trụ NASA có kế hoạch thu thập 43 mẫu khoáng chất trong vài tháng tới từ tầng của miệng núi lửa Jerezo, một lưu vực rộng nơi các nhà khoa học cho rằng có nước chảy và sự sống của vi sinh vật có thể đã phát triển hàng tỷ năm trước.

Tàu thám hiểm Perseverance là chiếc thứ năm và phức tạp nhất cho đến nay mà NASA đã phóng lên sao Hỏa. Tàu thăm dò đầu tiên là Sojourner đã được phóng lên sao Hỏa vào năm 1997, hạ cánh xuống miệng núi lửa Jerezo sau chuyến bay dài 293 triệu dặm từ Trái đất.

Hệ thống lấy mẫu và bộ nhớ đệm của tàu Perseverance gồm hơn 3.000 bộ phận, được giám đốc tạm thời của Phòng thí nghiệm sức đẩy phản lực (JPL) của NASA, Larry James, mô tả là "cơ chế phức tạp nhất từng được phóng vào không gian".

Chiếc tàu thăm dò 6 bánh cũng sẽ khám phá những bức tường trầm tích lắng đọng dưới chân một vùng châu thổ sông còn sót lại từng được khắc sâu vào một góc của miệng núi lửa, và nơi này được coi là một điểm nghiên cứu chính.

Sưu tập các mẫu đá trên sao Hỏa được NASA xác định là trọng tâm của dự án Perseverance trị giá 2,7 tỷ USD.

Có thể bạn quan tâm

Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo ISC kết nối mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, startup, quỹ đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế. (Ảnh QUANG HUY)

Mở rộng không gian kết nối công nghệ và doanh nghiệp

Ngày 5/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã diễn ra Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa trong kỷ nguyên số”. Chương trình do Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo, Cục Đổi mới Sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Hoạt động nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Trường đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam chỉ rõ, về kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) phát biểu tại lễ trao giải. (Ảnh: MH)

Trao giải Better Choice Awards 2026 vinh danh sản phẩm, giải pháp, thương hiệu đổi mới sáng tạo

Tối 4/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, Gala trao giải Better Choice Awards 2026 đã vinh danh 45 hạng mục thuộc 4 trục giải thưởng, từ những giải pháp trí tuệ nhân tạo do người Việt làm chủ, những doanh nghiệp kiến tạo nền tảng quốc gia, tới các sản phẩm công nghệ và mẫu xe thay đổi đời sống người tiêu dùng.

Các diễn giả chia sẻ tại phiên tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Tạo cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

Chiều 4/10, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia 2026 nhằm tăng cường kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Ông Nguyễn Võ Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo chia sẻ tại Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cho Việt Nam

Tại Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo 2026 diễn ra chiều 4/10, một vấn đề được nhiều doanh nghiệp, nhà quản lý quan tâm là phân tích các xu hướng công nghệ mới và cơ hội cho Việt Nam. Các phân tích cho rằng, việc lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cần phù hợp với nguồn lực, nhu cầu và có chính sách hỗ trợ tương ứng.

Trao giải Nhất cho đội Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Cổ vũ khát vọng tiên phong cùng AI và chuyển đổi số vì cộng đồng

Sau hai ngày hoạt động sôi nổi, đầy cảm hứng và tràn đầy nhiệt huyết, sáng 4/10, Trại sáng tạo số cùng Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 đã chính thức khép lại, để lại dấu ấn đẹp trong lòng hàng trăm bạn trẻ, chuyên gia, doanh nghiệp và những người tận tâm với sự nghiệp giáo dục, đổi mới sáng tạo tại Gia Lai.

Thử nghiệm phương tiện bay không người lái (UAV) phát triển kinh tế không gian tầm thấp tại Điện Biên. (Ảnh: MST)

Việt Nam mở không gian tăng trưởng mới từ kinh tế tầm thấp

Ba khu thử nghiệm bay cấp quốc gia, mục tiêu nội địa hóa UAV trên 85% và đóng góp khoảng 1,5% GDP vào năm 2045 là những dấu mốc được đặt ra để phát triển kinh tế không gian tầm thấp, gắn làm chủ công nghệ với hình thành thị trường sản phẩm, dịch vụ mới.

Các thí sinh dự thi vòng chung kết Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026.

Tuổi trẻ Gia Lai tiên phong chuyển đổi số vì cộng đồng

Sáng 3/10, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Gia Lai phối hợp Trường đại học FPT cơ sở Quy Nhơn và Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn khai mạc Trại sáng tạo số và Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 với chủ đề “Thanh niên Gia Lai sáng tạo cùng AI - Chuyển đổi số vì cộng đồng”.

Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 với chủ đề “Cộng hưởng số Việt-Nhật: Đồng sáng tạo tương lai với trí tuệ nhân tạo và công nghệ chuyên sâu”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Mở rộng hợp tác công nghệ Việt Nam-Nhật Bản theo hướng đồng sáng tạo

Từ nền tảng hợp tác phần mềm hơn hai thập kỷ, Việt Nam và Nhật Bản đang mở rộng sang nghiên cứu, phát triển công nghệ chuyên sâu và cùng đưa sản phẩm ra thị trường. Tại Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 ngày 2/10 tại Tokyo, hai bên nhấn mạnh chuyển từ cung ứng dịch vụ sang cùng giải quyết bài toán, tạo sản phẩm.