Hai mẫu đá sao Hỏa của NASA tiết lộ từng tiếp xúc với nước thời gian dài

Tàu thám hiểm sao Hỏa Perseverance của NASA hiện đã thu thập được hai mẫu đá. Các dấu hiệu cho thấy chúng đã tiếp xúc với nước trong một thời gian dài, ủng hộ giả thuyết từng có sự sống cổ đại trên hành tinh Đỏ.

Hình ảnh do tàu thăm dò Perseverance chụp ngày 8/9 cho thấy mẫu đá thứ hai được tàu khoan thủng. Ảnh: NASA/JPL.
Hình ảnh do tàu thăm dò Perseverance chụp ngày 8/9 cho thấy mẫu đá thứ hai được tàu khoan thủng. Ảnh: NASA/JPL.

Giáo sư Ken Farley, nhà khoa học của sứ mệnh Perseverance cho biết: “Có vẻ như những tảng đá đầu tiên chúng tôi thu thập được tiết lộ một môi trường có thể duy trì sự sống. Một vấn đề quan trọng là nước đã tồn tại ở đó trong một thời gian dài".

Perseverance thu thập thành công hai mẫu đá đầu tiên

Robot sáu bánh đã thu thập mẫu đầu tiên, được đặt tên là "Montdenier" vào ngày 6/9 và mẫu thứ hai mang tên "Montagnac" từ cùng một tảng đá vào ngày 8/9.

Cả hai mẫu, đường kính rộng hơn một chút so với chiếc bút chì và dài khoảng 6 cm, hiện được lưu trữ trong các ống kín ở bên trong của tàu thăm dò.

Nỗ lực thu thập mẫu đầu tiên vào đầu tháng 8 đã thất bại sau khi tảng đá bị vỡ vụn vì không thể chịu được mũi khoan của tàu Perseverance.

Hai mẫu đá sao Hỏa của NASA tiết lộ từng tiếp xúc với nước thời gian dài -0
Mẫu đá thứ hai được tàu thám hiểm thu thập từ sao Hỏa. Ảnh: NASA/JPL.

Tàu thám hiểm đã hoạt động trong khu vực miệng núi lửa Jezero, phía bắc đường xích đạo và được xác định từng có hồ cách đây 3,5 tỷ năm, khi điều kiện trên sao Hỏa ấm hơn và ẩm ướt hơn nhiều so với ngày nay.

Các mẫu đá đầu tiên được tìm thấy có thành phần là đá bazan và có khả năng bắt nguồn từ các dòng nham thạch của núi lửa.

Đá núi lửa có chứa các khoáng chất tinh thể hữu ích trong việc xác định niên đại bằng phương pháp phóng xạ.

Điều này có thể giúp các nhà khoa học xây dựng một bức tranh về lịch sử địa chất của khu vực, như thời điểm miệng núi lửa hình thành, khi hồ xuất hiện và biến mất, và khí hậu thay đổi như thế nào theo thời gian.

Những hóa thạch này sẽ đại diện cho bằng chứng thuyết phục đầu tiên rằng sự sống đã từng tồn tại bên ngoài Trái đất.

Nước từng tồn tại khoảng thời gian dài trên sao Hỏa

Hai mẫu đá sao Hỏa của NASA tiết lộ từng tiếp xúc với nước thời gian dài -0
Ảnh ghép do tàu thám hiểm Perseverance của NASA chụp về khu vực lấy mẫu đá. Ảnh: NASA/JPL.

Trong cuộc họp báo ngày 11/9, Tiến sĩ Katie Stack Morgan, nhà địa chất của NASA nói: "Một điều thú vị về những tảng đá này là chúng có dấu hiệu tương tác bền vững với nước ngầm".

Trước đây, các nhà khoa học đã từng cho rằng miệng núi lửa Jezero có sự tồn tại của một hồ nước, nhưng không thể loại trừ khả năng hồ nước này chỉ tồn tại trong vòng 50 năm khi nước lũ lấp đầy miệng núi lửa.

Tuy nhiên, mức độ thay đổi mà các nhà khoa học nhìn thấy trong đá cung cấp các mẫu lõi, cũng như trong đá mà nhóm đã nhắm mục tiêu trong nỗ lực thu thập mẫu đầu tiên, cho thấy rằng nước ngầm đã có từ rất lâu.

Tiến sĩ Stack Morgan nói thêm: “Nếu những tảng đá này tiếp xúc với nước trong thời gian dài, những hốc có thể sinh sống được bên trong những tảng đá này có thể hỗ trợ sự sống của vi sinh vật cổ đại”.

Các khoáng chất muối trong lõi đá có thể đã giữ lại các bong bóng nhỏ của nước trên sao Hỏa cổ đại.

“Muối là khoáng chất tuyệt vời để bảo tồn các dấu hiệu của sự sống cổ xưa trên Trái đất và chúng tôi hy vọng điều tương tự cũng có thể đúng với các loại đá trên sao Hỏa”, bà Stack Morgan cho biết thêm.

Tàu thám hiểm Perseverance tiếp tục thực hiện sứ mệnh thu thập mẫu đá

Hai mẫu đá sao Hỏa của NASA tiết lộ từng tiếp xúc với nước thời gian dài -0
 Mẫu đá đầu tiên của tàu Perseverance được nhìn thấy bên trong ống titan. Ảnh: NASA/JPL.

NASA đang hy vọng sẽ đưa các mẫu trở về Trái đất để phân tích sâu trong phòng thí nghiệm trong một sứ mệnh chung với Cơ quan Vũ trụ châu Âu vào khoảng những năm 2030.

Tiến sĩ Mitch Schulte, nhà khoa học thuộc sứ mệnh sao Hỏa của NASA cho biết: “Những mẫu này có giá trị cao khi được mang trở về Trái đất và đưa vào phân tích trong phòng thí nghiệm trong tương lai. Một ngày nào đó, chúng ta có thể tìm ra trình tự và thời gian của các điều kiện môi trường mà các khoáng chất của mẫu đá này đại diện. Điều này sẽ giúp trả lời câu hỏi khoa học toàn cảnh về lịch sử và sự ổn định của nước lỏng trên sao Hỏa”.

Cơ quan vũ trụ NASA có kế hoạch thu thập 43 mẫu khoáng chất trong vài tháng tới từ tầng của miệng núi lửa Jerezo, một lưu vực rộng nơi các nhà khoa học cho rằng có nước chảy và sự sống của vi sinh vật có thể đã phát triển hàng tỷ năm trước.

Tàu thám hiểm Perseverance là chiếc thứ năm và phức tạp nhất cho đến nay mà NASA đã phóng lên sao Hỏa. Tàu thăm dò đầu tiên là Sojourner đã được phóng lên sao Hỏa vào năm 1997, hạ cánh xuống miệng núi lửa Jerezo sau chuyến bay dài 293 triệu dặm từ Trái đất.

Hệ thống lấy mẫu và bộ nhớ đệm của tàu Perseverance gồm hơn 3.000 bộ phận, được giám đốc tạm thời của Phòng thí nghiệm sức đẩy phản lực (JPL) của NASA, Larry James, mô tả là "cơ chế phức tạp nhất từng được phóng vào không gian".

Chiếc tàu thăm dò 6 bánh cũng sẽ khám phá những bức tường trầm tích lắng đọng dưới chân một vùng châu thổ sông còn sót lại từng được khắc sâu vào một góc của miệng núi lửa, và nơi này được coi là một điểm nghiên cứu chính.

Sưu tập các mẫu đá trên sao Hỏa được NASA xác định là trọng tâm của dự án Perseverance trị giá 2,7 tỷ USD.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Một hội nghị của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) trao đổi về công tác thanh tra xử lý vi phạm bản quyền về sở hữu công nghiệp.

Bước chuyển trong tư duy chính sách về sở hữu trí tuệ

Kết luận 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chính sách, đưa sở hữu trí tuệ từ công cụ bảo hộ quyền thành nguồn lực phát triển quốc gia, gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi đồng bộ.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Trường đại học Phenikaa. (Ảnh: VŨ THƠM)

Mô hình hợp tác “3 nhà” trong phát triển khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị; trong đó, người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và thúc đẩy.

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.

Quang cảnh sự kiện Shopee Brands And Creators Summit 2026.

AI trở thành động lực tăng trưởng mới của thương mại điện tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, mở rộng tiếp cận khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường số.

Nghiên cứu khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Triển khai Nghị quyết 57: Tạo đột phá trong phát triển và trọng dụng nhân tài khoa học

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả quan trọng đã tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để tạo đột phá tăng trưởng, yêu cầu cấp bách hiện nay là xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao đủ năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược.

Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế” diễn ra chiều 2/7 tại Huế.

Huế kích hoạt nền tảng số kết nối “3 nhà”: Biến bài toán thực tiễn thành động lực đổi mới sáng tạo

Từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản đến phát triển kinh tế số, thành phố Huế đang đứng trước nhiều bài toán lớn cần lời giải. Nền tảng số kết nối “3 nhà” vừa được Huế ra mắt kỳ vọng sẽ tạo cơ chế liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển.

Hoạt động nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Chú trọng công tác nghiên cứu khoa học cơ bản

Trong đột phá phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu khoa học cơ bản được xác định là nền móng tri thức, vấn đề chiến lược, liên quan trực tiếp đến mô hình phát triển, năng lực tự chủ và vị thế quốc gia.