Gỡ vướng trong triển khai quy hoạch phát triển điện lực quốc gia

Sau gần 20 năm thi hành và qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung, Luật Điện lực năm 2004 đã bộc lộ nhiều bất cập, vướng mắc, không giải quyết hết các vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn. Đây là nguyên nhân gây khó khăn cho quá trình triển khai thực hiện quy hoạch phát triển điện lực, ảnh hưởng đến an ninh năng lượng quốc gia.
Công nhân Trạm biến áp 500 kV Đông Anh kiểm tra vận hành. Ảnh: TTXVN
Công nhân Trạm biến áp 500 kV Đông Anh kiểm tra vận hành. Ảnh: TTXVN

Vì vậy, nhiệm vụ cấp bách là cần sớm sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực nhằm đáp ứng mục tiêu triển khai các chính sách của Đảng, Nhà nước đối với lĩnh vực năng lượng nói chung và điện lực nói riêng, nhất là việc bảo đảm cung ứng đủ điện cho phát triển kinh tế-xã hội.

Khuyến khích nguồn năng lượng tái tạo

Thời gian qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách lớn liên quan đến lĩnh vực năng lượng nói chung và điện lực nói riêng; nhiều luật mới có liên quan cũng đã được sửa đổi, bổ sung. Thực hiện Nghị quyết số 129/2024/QH15 của Quốc hội, Chính phủ đã giao Bộ Công thương chủ trì, phối hợp các bộ, cơ quan, tổ chức liên quan xây dựng dự án Luật Điện lực (sửa đổi). Hiện nay, hồ sơ Dự án Luật Điện lực (sửa đổi) đã được Chính phủ trình Quốc hội từ cuối tháng 9 vừa qua. Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số, chuyển dịch năng lượng xanh đang diễn ra mạnh mẽ và là xu thế chủ đạo, tác động lớn đến sự phát triển của ngành điện nước ta.

Bộ trưởng Công thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, việc xây dựng Luật Điện lực (sửa đổi) là để kịp thời thể chế hóa đầy đủ, toàn diện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển bền vững lĩnh vực điện lực; bãi bỏ các quy định không còn phù hợp, gây cản trở cũng như bổ sung các quy định mang tính nguyên tắc, nền tảng phù hợp với tình hình mới, hướng tới mục tiêu tăng gấp hai lần công suất đặt toàn hệ thống vào năm 2030 và thay đổi căn bản cơ cấu các nguồn điện để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Cụ thể, hiện tại các nguồn thủy điện lớn của nước ta đã khai thác gần hết; các nhà máy nhiệt điện than mới khó thu xếp, huy động vốn đầu tư; nhà máy điện khí hóa lỏng nhập khẩu phụ thuộc nhiều vào giá dầu thế giới và giá bán điện còn khá cao;... Trong khi đó, nhu cầu điện cho phát triển kinh tế-xã hội vẫn duy trì ở mức khoảng 8-9%/năm tới năm 2030, là một thách thức lớn đối với ngành điện. Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp như xây dựng cơ chế, chính sách đột phá để khuyến khích và thúc đẩy phát triển mạnh mẽ các nguồn năng lượng tái tạo nhằm thay thế tối đa các nguồn năng lượng hóa thạch.

Thực hiện chủ trương nêu trên, dự thảo luật mới đã đưa vào các quy định khung, bao gồm: Chính phủ sẽ ban hành cơ chế ưu đãi, hỗ trợ phát triển hệ thống lưu trữ của dự án điện từ nguồn năng lượng tái tạo; cơ chế khuyến khích, hỗ trợ đối với phát triển điện gió ngoài khơi như bên mua điện và bên bán điện được quyền thỏa thuận trong hợp đồng mua bán điện về tỷ lệ bảo đảm huy động sản lượng điện tối thiểu hằng năm, miễn tiền sử dụng đất trong giai đoạn thực hiện đầu tư xây dựng dự án hoặc các chính sách ưu đãi cho điện năng lượng mới;…

Các cơ chế, chính sách này sau đó sẽ được quy định cụ thể tại các văn bản dưới luật. Trong quá trình quản lý và theo từng thời kỳ, Chính phủ sẽ quy định quy mô các nguồn điện này cho phù hợp; đơn giản hóa các thủ tục nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát phát triển để tránh lãng phí nguồn lực.

Một khó khăn của hầu hết các dự án điện khí hiện nay là có quy mô lớn, vốn đầu tư cao, chi phí sản xuất điện phụ thuộc vào giá và nguồn khí biến động theo thị trường thế giới. Để huy động được vốn đầu tư (chủ yếu từ nguồn FDI), cần có cơ chế về bảo đảm doanh thu và khả năng trả nợ của dự án sau khi đi vào vận hành, trong khi pháp luật về điện lực hiện hành lại chưa quy định cụ thể về vấn đề này. Do đó, dự thảo luật mới đã bổ sung một số quy định nguyên tắc về việc giao Chính phủ ban hành cơ chế cho phát triển điện khí phù hợp với từng thời kỳ về sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn, nguyên tắc giá điện,…

Thúc đẩy thị trường điện cạnh tranh

Để thúc đẩy hơn nữa việc triển khai và hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh, nhất là cấp độ bán lẻ điện cạnh tranh, trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), Bộ Công thương đã bổ sung nhiều nội dung theo hướng tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai thị trường điện thời gian qua, tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện các cơ chế mua bán điện mới, xu hướng tiêu thụ điện “sạch” của khách hàng.

Dự thảo luật mới đã bổ sung, điều chỉnh các quy định liên quan đến cơ chế giá điện để thúc đẩy hình thành thị trường bán lẻ điện cạnh tranh; bổ sung quy định về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện và khách hàng sử dụng điện lớn, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết về nguyên tắc, hoạt động, trình tự tham gia của cơ chế này, đáp ứng nhu cầu của các khách hàng sử dụng điện lớn có mong muốn mua điện xanh, sạch.

Một vấn đề đáng chú ý khác trong dự thảo luật mới là điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân theo cơ chế thị trường. Theo đó, dự thảo đề xuất Chính phủ sẽ đảm nhận vai trò quy định cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện, tạo điều kiện cho giá điện phản ánh kịp thời biến động thị trường, chi phí đầu vào và lợi nhuận hợp lý. Điều này giúp bảo toàn và phát triển vốn của doanh nghiệp điện lực, đồng thời bảo đảm giá điện bình quân được điều chỉnh ít nhất ba tháng một lần.

Việc thay đổi thẩm quyền quyết định giá điện cũng nhằm nâng cao tính linh hoạt trong việc phản ánh chi phí, tăng cường tính minh bạch, bảo đảm nguyên tắc chung là Chính phủ đóng vai trò ban hành thể chế pháp luật, cơ chế, chính sách về điều chỉnh giá điện phù hợp với định hướng tại Nghị quyết số 55-NQ/TW, phù hợp với thực tiễn điều chỉnh giá điện thời gian qua.

Nhìn chung, các chuyên gia đánh giá dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) lần này không chỉ là công cụ pháp lý để điều tiết thị trường điện, mà còn là bước tiến quan trọng trong việc phát triển năng lượng bền vững. Việc hoàn thiện chính sách giá điện giúp tạo ra thị trường điện minh bạch, công bằng và cạnh tranh, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về năng lượng của Việt Nam.

Theo Tiến sĩ Thái Doãn Hoàng Cầu, chuyên gia về lĩnh vực năng lượng, điểm nổi bật của dự thảo lần này là phân quyền nhiều hơn cho Chính phủ, các cấp có thẩm quyền trong việc ban hành các quyết định, quy trình, quy định liên quan đặc thù của ngành điện. Nhờ vậy, các văn bản pháp lý có tính bổ trợ cho Luật Điện lực mới sẽ được cập nhật, thay đổi linh hoạt, thường xuyên hơn nhằm đáp ứng các thay đổi nhanh về công nghệ, nhu cầu điện năng, phát triển kinh tế cũng như thiết kế, vận hành các cơ chế thị trường điện; từ đó, tăng tính khả thi và ổn định của dự luật trước những thay đổi của thực tiễn. Các chuyên gia năng lượng cũng kỳ vọng dự luật sớm được Quốc hội thông qua và ban hành để thúc đẩy phát triển ngành điện lực Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.