Giành giật sự sống giữa “biển nước”

Hình ảnh cảm động nơi tuyến đầu chống lũ đã minh chứng tinh thần “vì dân quên mình” của lực lượng vũ trang, quân đội, công an, chính quyền các địa phương.

Mưa lịch sử và nguy cơ lũ chồng lũ

Từ ngày 16 đến ngày 19/11, nhiều địa phương khu vực phía đông tỉnh Gia Lai ghi nhận lượng mưa lịch sử, trong đó huyện Vân Canh đạt 724mm, thành phố Quy Nhơn ghi nhận 732mm… Theo báo cáo nhanh của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Gia Lai, mưa lớn kéo dài đã gây ngập lụt nghiêm trọng, sạt lở đất, chia cắt giao thông, cô lập dân cư tại nhiều xã, phường.

Đặc biệt, tại phường Quy Nhơn Đông, mực nước sông Hà Thanh vượt mức báo động 3; hơn 2.500 hộ với khoảng 7.000 nhân khẩu bị ngập. Nhiều tuyến đường bị chia cắt, nước chảy xiết. Tại xã Tuy Phước Đông, nước lũ dâng cao trên nhiều tuyến đường tràn từ 0,7m đến 1,4m khiến giao thông tê liệt.

Theo Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Gia Lai, đến sáng sớm 19/11 có tổng cộng 8.355 hộ với hơn 35.900 nhân khẩu trên toàn tỉnh bị ngập hoặc cô lập. Công tác cứu hộ, sơ tán người dân được thực hiện khẩn cấp ngay trong đêm 18 rạng sáng 19/11. Giải pháp cấp bách được đề ra là “Kích hoạt kịch bản phòng chống thiên tai cấp độ 3.1” đối với toàn bộ 58 xã, phường khu vực phía đông tỉnh với mục tiêu là tuyệt đối không để xảy ra thiệt hại về người, giảm tối đa thiệt hại về tài sản.

Toàn tỉnh Gia Lai hiện có 283 hồ chứa, trong đó, hơn 112 hồ đã đầy, 132 hồ đang xả tràn, nhiều hồ như Đồng Mít, Núi Một, Ayun Hạ... đang điều tiết với lưu lượng lớn để giảm lũ nhưng vẫn trong tầm kiểm soát nhờ vận hành đúng quy trình. Các tuyến đường sạt lở, hư hỏng nghiêm trọng tập trung tại tuyến đường ĐH33 (xã Vĩnh Thạnh), tuyến đường ĐT640 (xã Tuy Phước Đông), đường tỉnh lộ 667, đoạn qua làng Kruối Chai (xã Đak Pơ), tuyến đường làng Krông Hra… Nhiều nơi đã dựng barie, treo bảng cấm giao thông để bảo đảm an toàn. Mực nước sông lớn như sông Ba, sông Hà Thanh vẫn cao hơn mức cảnh báo 3, trong đó mực nước tại Diêu Trì vào rạng sáng 19/11 đạt 6,62m, cao hơn đỉnh báo động 3 hơn 1m và chỉ thấp hơn đỉnh lũ lịch sử 0,55m. Một số hồ chứa lớn như: Ka Nak, Định Bình, An Khê đang điều tiết lưu lượng đầu ra thấp hơn lưu lượng vào nhằm giảm ngập vùng hạ du.

Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị

Ngay từ khi mưa lũ có dấu hiệu phức tạp, Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai đã liên tục ban hành 3 công điện hỏa tốc, yêu cầu các đơn vị chức năng, chính quyền địa phương chủ động triển khai ứng phó, sơ tán dân, thiết lập vùng cấm giao thông tại các điểm tràn nước xiết, bố trí nơi ăn ngủ cho dân bị ảnh hưởng, bảo đảm an ninh trật tự, cấp phát kịp thời lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm cho người dân vùng ngập.

Trong sáng 19/11, đồng chí Thái Đại Ngọc, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai trực tiếp đến các điểm ngập nặng chỉ đạo ứng phó khẩn cấp: “Chính quyền cơ sở phải quyết liệt, kiên quyết sơ tán người dân khỏi vùng trũng”.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn đã có mặt tại “tâm lũ” là khu vực Long Vân (phường Quy Nhơn Bắc) và nhiều điểm nóng khác trên địa bàn để thị sát tình hình, kiểm tra công tác cứu hộ, chỉ đạo các đơn vị quản lý hồ chứa thượng nguồn phải ngừng xả nước xuống hạ du và kích hoạt hệ thống ứng phó thiên tai đến từng xã, phường để kiểm soát toàn diện.

Tại nhiều địa phương như xã Tuy Phước Đông, xã Ia Tul, xã Uar… công tác sơ tán được thực hiện thần tốc. Xã Tuy Phước Đông di dời 1.125 hộ, 3.508 khẩu ra khỏi vùng nguy hiểm. Tại xã Ia Tul, chính quyền di dời 207 hộ về nơi an toàn.

Tại các xã, phường phía đông tỉnh, 11 Trung đội xung kích với 534 cán bộ, chiến sĩ được Công an tỉnh điều động để hỗ trợ sơ tán dân khỏi vùng nguy hiểm xuyên đêm. Tính đến trưa 19/11, hơn 2.200 hộ với 9.000 người dân đã được đưa đến nơi an toàn.

Bà Trần Thị Hòa (phường Quy Nhơn Đông) xúc động kể: “Khi cán bộ vào ứng cứu, cả nhà tôi mừng rơi nước mắt. Nước lũ dâng cao lại trúng ổ rắn bò vào nhà, quá nguy hiểm… May là cả nhà tôi giờ đã bình an”.

Chị Nguyễn Thị Ái Liên, một sản phụ mới sinh con chia sẻ: “Đêm nước ngập nhà, mẹ con tôi chỉ còn biết ôm nhau ngồi khóc… Đến lúc thấy đèn pin và giọng của các anh công an, tôi mới dám thở phào… Biết ơn các anh lắm!”.

Tại xã Tuy Phước, lực lượng công an đã phát hàng trăm suất mì tôm, nước uống cho người dân đang lánh nạn ở các trường học, cơ sở công cộng. Trung tá Cao Trọng Thông, Trưởng Công an xã Tuy Phước chia sẻ: “Thời gian gấp, phải chia lực lượng vừa gia cố bờ kè vừa phối hợp sơ tán, vừa tiếp tế tại chỗ cho bà con đang ở điểm tránh trú…”.

Thượng tá Lương Thị Thu Quỳnh, Trưởng Phòng Cảnh sát Giao thông tỉnh Gia Lai, trực tiếp chỉ huy cứu hộ tại phường Quy Nhơn Bắc khẳng định: “Hiện chúng tôi tăng cường toàn bộ lực lượng cứu dân và đưa về trụ sở, nỗ lực cao nhất không để dân đói rét trong những ngày này, đặc biệt là các khu vực ngập sâu tại địa bàn Quy Nhơn Bắc…”.

Khu vực phía đông tỉnh Gia Lai, tính đến 15 giờ ngày 19/11, lực lượng chức năng đã sơ tán, di dời hơn 100 người dân tại vùng bị cô lập đến nơi an toàn. Đại diện Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 6 cho biết: "Nhiệm vụ hàng đầu lúc này là bảo đảm tuyệt đối an toàn về tính mạng cho người dân. Công tác cứu trợ và hỗ trợ nhân dân sẽ tiếp tục được triển khai xuyên suốt, song song với việc theo dõi diễn biến mực nước lũ để có các biện pháp ứng phó linh hoạt, hiệu quả nhất”.

Anh Nguyễn Văn Thành (phường Quy Nhơn Đông) chia sẻ: “Chỉ khi sống sót qua cơn nước dữ này, tôi mới hiểu không ai đơn độc nếu mình tin tưởng và phối hợp tốt với chính quyền, đừng tiếc cái tủ lạnh, nồi cơm hay giường chiếu... Cứ nghe cán bộ, giữ mạng sống mới là quý nhất”.

Ngày 19/11, Phó Thủ tướng Hồ Đức Dũng đã dẫn đầu đoàn công tác kiểm tra những vùng ngập sâu, xung yếu của tỉnh và công tác ứng phó mưa lũ tại xã Diên Điền, tỉnh Khánh Hòa.

Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa, mưa lũ nhiều ngày qua khiến 10 người chết, 2 người mất tích, 19 người bị thương. Gần 9.000 ngôi nhà tại 14 xã, phường bị ngập, sạt lở xuất hiện trên diện rộng, đặc biệt tại các khu vực đèo dốc và vùng núi, gây chia cắt giao thông và uy hiếp an toàn dân cư. Thiệt hại về nông nghiệp và hạ tầng rất lớn, hàng nghìn héc-ta lúa, hoa màu bị ngập, hàng chục nghìn gia súc, gia cầm bị cuốn trôi, nhiều tuyến đường bị hư hại. Tổng thiệt hại sơ bộ ước khoảng 286 tỷ đồng.

Tại khu vực ngập nặng ở Km1452+212 Quốc lộ 1, Phó Thủ tướng yêu cầu lực lượng chức năng khẩn trương di dời toàn bộ người dân ở các thôn 1, 2, 3 đến nơi an toàn, đồng thời chuẩn bị phương án ứng phó trong trường hợp mưa lớn tiếp tục kéo dài.

Phó Thủ tướng chỉ đạo việc di dời phải hoàn thành trong ban ngày, huy động tối đa phương tiện như ca-nô, tàu thuyền cứu hộ. Liên quan phương án điều tiết nước tại các hồ chứa trên địa bàn, Phó Thủ tướng chỉ đạo việc vận hành thực hiện theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các đơn vị đang theo dõi chặt chẽ để bảo đảm an toàn hạ du.

Trước đó, chiều 18/11, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đến kiểm tra công tác khắc phục sự cố sạt lở trên đèo Khánh Lê khiến đất đá tràn xuống đè trúng xe khách làm 6 người chết và 19 người bị thương. Phó Thủ tướng đã đến Bệnh viện đa khoa tỉnh Khánh Hòa thăm hỏi các nạn nhân, sau đó làm việc với lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa về công tác ứng phó với mưa lũ.

Di dời hàng trăm hộ dân đến nơi an toàn

Tại tỉnh Đắk Lắk, theo báo cáo nhanh từ các địa phương, mưa lớn làm một người chết; tám nhà bị sập đổ và cuốn trôi tại buôn Tơng Rang A và thôn Ra Hăn, xã Yang Mao; có 22.938 nhà bị ngập; 1.123 hộ bị cô lập; 7.765 hộ phải di dời khẩn cấp và đã sơ tán, di dời đến nơi an toàn, do nước đang tiếp tục dâng cao. Bên cạnh đó, 43 nhà có nguy cơ sạt lở, trong đó xã Cư Pui có 33 nhà, xã Krông Bông 10 nhà, đã được chính quyền địa phương sơ tán đến nơi an toàn.

Trên địa bàn tỉnh có tổng số 39 điểm bị sạt lở và 36 vị trí ngập nước, gây tắc đường do sạt lở, đứt đường trên tuyến Quốc lộ 19C; tuyến ĐT.646; tuyến ĐT.643; tuyến Quốc lộ 25. Tuyến đường sắt bắc-nam có một số đoạn qua địa bàn tỉnh bị nước ngập, nền đường sắt bị xói lở… Hiện tại, nước còn đang chảy mạnh, ngành đường sắt đang tiếp tục kiểm tra các vị trí ngập lụt.

Do ảnh hưởng của mưa, lũ, Công ty Điện lực Đắk Lắk buộc phải cắt điện khẩn cấp một số khu vực để bảo đảm an toàn cho người và thiết bị. Đến chiều 19/11, toàn tỉnh cắt điện 1.230 trạm biến áp, với 118.823 khách hàng bị mất điện… Trong ngày 19/11, chính quyền các xã Yang Mao, Hòa Thịnh, Hòa Mỹ, Tây Hòa, Phú Hòa 1, Đồng Xuân, Xuân Phước, Phú Mỡ, Xuân Lãnh… cũng di dời hàng trăm hộ dân ở vùng ngập lụt sâu đến nơi an toàn.

Trước tình hình mưa, lũ diễn biến phức tạp, ngày 19/11, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk có Công điện số 008/CĐ-UBND về việc tập trung ứng phó và kịp thời khắc phục hậu quả mưa, lũ, ngập lụt, sạt lở đất, lũ quét trên địa bàn với phương châm “chủ động từ sớm, từ xa”, với tinh thần quyết liệt nhất, lường trước kịch bản xấu nhất, triển khai các biện pháp phòng, tránh, ứng phó ở mức cao nhất để bảo đảm tuyệt đối an toàn tính mạng cho người dân, hạn chế thiệt hại về tài sản của nhân dân và Nhà nước, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Trưa 19/11, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng có buổi làm việc khẩn với Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk về công tác ứng phó trận lũ đặc biệt lớn đang gây thiệt hại nghiêm trọng tại khu vực phía đông của tỉnh.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Tạ Anh Tuấn cho biết, đợt mưa lũ lần này đã vượt mức đỉnh lịch sử năm 1993, khiến nhiều vùng bị cô lập hoàn toàn. Nhiều nơi nước chảy xiết, ngập sâu, cho nên các phương tiện cứu hộ rất khó tiếp cận. Hiện tại, lực lượng công an và chính quyền cơ sở đã triển khai di dời dân đến các nhà tránh lũ, đồng thời kích hoạt tối đa phương châm “4 tại chỗ”. Công an các xã, phường dùng ca-nô, ghe, thúng để cứu hộ. Đặc biệt, tỉnh đã huy động hai ca-nô cỡ lớn hạ thủy tại sông Ba và sông Kỳ Lộ hỗ trợ các điểm ngập sâu.

Tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh huy động toàn bộ lực lượng, phối hợp chặt chẽ với Quân khu 5 tìm mọi cách tiếp cận, bằng mọi giá bảo đảm an toàn tính mạng người dân. Đồng thời, tăng cường tối đa phương tiện cứu hộ, điều chuyển ngay cho các địa phương đang bị ngập sâu và chia cắt; bảo đảm đầy đủ lương thực, nước uống, đặc biệt là lương khô cho người dân khu vực sơ tán; duy trì thông tin liên lạc thông suốt trong mọi tình huống.

Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ tiếp tục điều lực lượng từ phía nam chi viện; nếu thời tiết cho phép sẽ huy động máy bay trực thăng của Quân khu 5 để tìm kiếm và cứu dân tại các điểm bị cô lập. Các lực lượng của Quân khu 5 sẽ trực chiến tại khu vực phía đông cho đến khi lũ rút hẳn.