Bước đột phá trong cải cách thể chế
Ngày 13/1/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 14/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của 26 Nghị định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng. Đây được xem là một bước đi quyết liệt trong nỗ lực cắt giảm các rào cản hành chính không còn phù hợp.
Theo đó, Nghị định mới tập trung vào việc rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, chuyển đổi từ hồ sơ giấy sang bản điện tử và đa dạng hóa phương thức nộp hồ sơ. Điểm đáng chú ý là sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy quản lý khi bãi bỏ nhiều điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết.
Đơn cử, trong lĩnh vực vận tải biển quốc tế, các điều kiện về tàu thuyền, tổ chức bộ máy và nhân lực đã được cắt bỏ, chỉ yêu cầu doanh nghiệp đáp ứng các quy định chung về thành lập và có bảo lãnh tài chính hoặc bảo hiểm trách nhiệm chủ tàu.
Công tác phân cấp, phân quyền cũng được đẩy mạnh nhằm phát huy tính chủ động của địa phương. Nhiều thủ tục vốn thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng hoặc Cục Hàng hải Việt Nam, như cấp giấy phép nhập khẩu pháo hiệu hàng hải hay quyết định đưa cơ sở phá dỡ tàu biển vào hoạt động, nay đã được phân cấp về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện. Thời gian giải quyết đối với một số thủ tục cũng được rút ngắn đáng kể, như thủ tục cấp phép nhập khẩu pháo hiệu hàng hải giảm từ 12 ngày xuống còn 9 ngày làm việc.
Tối ưu hóa quản lý trong lĩnh vực đăng kiểm và hàng không
Cùng với lộ trình cải cách của Chính phủ, ngày 31/12/2025, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 71/2025/TT-BXD, tập trung sửa đổi các quy định trong lĩnh vực đăng kiểm, hàng không dân dụng và thanh tra chuyên ngành.
Trong lĩnh vực hàng không, Thông tư mới quy định rõ yêu cầu về trình độ và năng định đối với nhân viên bảo đảm hoạt động bay. Đặc biệt, thời hạn thẩm định và cấp giấy phép khai thác cơ sở bảo đảm hoạt động bay (ANS) được ấn định cụ thể trong vòng 8 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch vận hành.
Đối với lĩnh vực đăng kiểm, các quy định mới đã cập nhật xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ. Giấy tờ về đăng ký xe hiện nay được chấp nhận dưới nhiều hình thức như bản sao điện tử chứng thực từ bản chính hoặc thông tin tích hợp trên tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Quy trình kiểm định xe cơ giới và xe máy chuyên dùng cũng được đơn giản hóa, rút ngắn thời gian trả kết quả xuống còn 4 giờ làm việc đối với các trường hợp cấp lại giấy chứng nhận do sai sót thông tin hoặc cấp lại do mất, hỏng.
Hướng tới sự minh bạch và hiệu quả
Các quy định mới không chỉ đơn thuần là cắt giảm thủ tục mà còn chú trọng nâng cao chất lượng hoạt động chuyên ngành. Đối với tổ chức thí nghiệm chuyên ngành xây dựng, yêu cầu về năng lực được chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC 17025:2017, đồng thời quy định rõ về trình độ chuyên môn của người quản lý trực tiếp và thí nghiệm viên.
Việc ban hành đồng bộ các văn bản này một lần nữa khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, hiện đại và minh bạch. Thông tư 71/2025/TT-BXD chính thức có hiệu lực từ ngày 31/12/2025, hứa hẹn sẽ tạo ra những chuyển biến tích cực, giảm bớt gánh nặng chi phí và thời gian cho cộng đồng doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn mới.
