Giám sát và quản lý trí tuệ nhân tạo

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành “cơn sốt” trong giới công nghệ, nhất là sau khi công ty OpenAI (Mỹ) tung ra các công cụ ChatGPT và GPT-4. Các ứng dụng AI có tiềm năng to lớn giúp thay đổi cuộc sống, song ngày càng xuất hiện nhiều cảnh báo về nguy cơ AI có thể bị lạm dụng vào các mục đích xấu, do đó cần có các quy định quản lý chặt chẽ hơn công nghệ này.
Cần có sự quản lý chặt chẽ trong các bước phát triển của AI. Ảnh: KHALEEJ TIMES
Cần có sự quản lý chặt chẽ trong các bước phát triển của AI. Ảnh: KHALEEJ TIMES

Cảnh báo về nguy cơ

Hiệp hội Thanh toán và Thanh toán bù trừ Trung Quốc (PCAC) cảnh báo, việc sử dụng ứng dụng ChatGPT do công ty OpenAI (Mỹ) phát triển cũng như các công cụ tương tự có thể gây ra những rủi ro như rò rỉ dữ liệu xuyên biên giới. Trong tuyên bố, PCAC nêu rõ: Nhân viên ngành thanh toán phải tuân thủ luật pháp và các quy tắc khi sử dụng những công cụ như ChatGPT và không đăng tải những thông tin mật liên quan tình hình đất nước và ngành tài chính.

Một số ý kiến cho rằng, cuộc chạy đua phát triển chatbot (phần mềm máy tính được kết hợp với AI để tương tác với con người) góp phần thúc đẩy sự phục hồi của cổ phiếu công nghệ, truyền thông và viễn thông. Tuy nhiên, ngày 10/4, tờ Economic Daily của Trung Quốc đăng bài viết kêu gọi các cơ quan quản lý tăng cường giám sát và trấn áp đầu cơ trong lĩnh vực công nghệ AI. Các chuyên gia nhấn mạnh cảnh báo nguy cơ “bong bóng” từ cuộc đua công nghệ này.

Giám đốc điều hành hãng công nghệ Google, Sundar Pichai cảnh báo, xã hội chưa chuẩn bị sẵn sàng cho sự phát triển nhanh chóng của AI. Chia sẻ với Đài Truyền hình CBS (Mỹ), ông Sundar Pichai cho rằng, AI sẽ tác động đến mọi sản phẩm của mọi công ty. Vấn đề thông tin sai lệch, tin tức, hình ảnh giả mạo được tạo bởi AI sẽ trở nên nghiêm trọng hơn và có thể gây hậu quả khôn lường.

Ông Pichai nhận định, một mặt xã hội chưa kịp thích ứng với AI, thể hiện qua thực tế tốc độ tư duy và thích ứng của các tổ chức xã hội hiện chưa bắt kịp tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ. Mặt khác, CEO của Google lạc quan vì hiện nay nhiều người bắt đầu lo lắng về những hệ lụy của AI từ rất sớm, điều khác biệt so khi các công nghệ chatbot trước đây xuất hiện.

Cuối tháng 3/2023, tổ chức phi lợi nhuận Viện Cuộc sống tương lai (Future of Life) đã công bố bức thư ngỏ kêu gọi tạm dừng sáu tháng việc huấn luyện các mô hình AI mạnh hơn GPT-4 mà công ty OpenAI phát triển. Bức thư có chữ ký của hơn 1.000 người, trong đó có tỷ phú Mỹ Elon Musk; CEO của công ty Stability AI, ông Emad Mostaque; các nhà nghiên cứu tại DeepMind của tập đoàn Alphabet, cũng như các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực AI. Nêu rõ nguy cơ tiềm tàng đối với xã hội và nhân loại, các chuyên gia và chủ doanh nghiệp cho rằng cần tạm ngừng phát triển AI tiên tiến cho đến khi các quy định về an toàn dành cho thiết kế AI được phát triển, thực thi và giám sát bởi các chuyên gia độc lập.

Bức thư được công bố trong bối cảnh Lực lượng Cảnh sát châu Âu (Europol) cũng bày tỏ lo ngại về pháp lý và đạo đức liên quan các ứng dụng AI như ChatGPT, cảnh báo về nguy cơ sử dụng hệ thống này vào các âm mưu lừa đảo qua thư, giả mạo thông tin và tội phạm mạng.

Các chuyên gia an ninh mạng Nhật Bản cũng cảnh báo, ChatGPT có thể bị lợi dụng để viết mã độc cho các phần mềm độc hại. Theo nhà phân tích Takashi Yoshikawa tại công ty cung cấp giải pháp an ninh mạng Mitsui Bussan Secure Directions (Nhật Bản), dù ChatGPT được huấn luyện để từ chối thực hiện các hành vi sử dụng phi đạo đức như yêu cầu nêu cách chế tạo bom hoặc tạo virus máy tính, nhưng trên thực tế, các biện pháp an ninh mà nhà phát triển phần mềm áp dụng hoàn toàn có thể bị phá vỡ, khiến ChatGPT dễ dàng bị lợi dụng vào mục đích xấu và trở thành công cụ của tội phạm.

Siết chặt giám sát

Cuối tháng 3/2023, Cơ quan Bảo vệ dữ liệu của Italy (Garante) thông báo đã chặn các hoạt động của ChatGPT tại nước này, với lý do ứng dụng do OpenAI phát triển đã không tôn trọng dữ liệu người dùng và không thể xác minh tuổi của người dùng. Garante đồng thời mở một cuộc điều tra đối với ChatGPT về những cáo buộc trên. Ngày 18/4, người đứng đầu Garante, ông Pasquale Stanzione, cho biết cơ quan này sẵn sàng cho phép ChatGPT hoạt động trở lại nếu OpenAI đáp ứng được các yêu cầu của Garante về bảo vệ dữ liệu.

Theo Garante, ChatGPT đã gặp sự cố, dẫn tới làm rò rỉ dữ liệu liên quan các cuộc trò chuyện và thông tin thanh toán của người dùng. Theo nội dung một email mà OpenAI gửi cho khách hàng, các thông tin bao gồm họ và tên, địa chỉ thanh toán, loại thẻ tín dụng, ngày hết hạn thẻ và bốn chữ số cuối trên số thẻ đã bị lộ. ChatGPT cũng chưa có biện pháp để xác minh độ tuổi của người dùng, nên trẻ vị thành niên có thể nhận được những câu trả lời hoàn toàn không phù hợp với mức độ phát triển thể chất và nhận thức. Ứng dụng này trước đó được cho là chỉ dành riêng cho những người từ 13 tuổi trở lên.

Italy là quốc gia Tây Âu đầu tiên hạn chế ChatGPT, song sự phát triển nhanh chóng của ứng dụng này đã thu hút sự chú ý của các nhà lập pháp và cơ quan quản lý ở một số quốc gia khác. Giới lập pháp Liên minh châu Âu (EU) đã kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới tiến hành một hội nghị cấp cao thảo luận cách thức để kiểm soát sự phát triển của các hệ thống AI tiên tiến như ChatGPT. Theo ông Stanzione, Italy hành động đơn phương chặn ChatGPT vì đây là vấn đề khẩn cấp. Nếu chờ một quyết định ở cấp độ châu Âu sẽ cần tới ít nhất ba hoặc bốn tháng.

Cơ quan Bảo vệ dữ liệu của Tây Ban Nha (AEPD) thông báo về cuộc điều tra sơ bộ về các vi phạm dữ liệu tiềm tàng của ChatGPT, trong bối cảnh toàn cầu tăng cường giám sát hệ thống AI. Mục đích chính của cuộc điều tra là nhằm bảo đảm rằng, ChatGPT tuân thủ các quy định hiện hành về bảo vệ dữ liệu và trong trường hợp phát hiện vi phạm, cần thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền của người dùng. Nếu vi phạm, ChatGPT có thể đối mặt các án phạt kinh tế nghiêm trọng và phải sửa đổi các phương thức xử lý dữ liệu.

Đức có thể nối bước Italy chặn các hoạt động của ChatGPT tại nước này trước những mối lo ngại về mất an ninh dữ liệu. Ngày 19/4, 42 hiệp hội và nghiệp đoàn của Đức, đại diện cho hơn 140.000 tác giả và nghệ sĩ biểu diễn đã kêu gọi EU tăng cường dự thảo các quy định về AI trong bối cảnh ngày càng nhiều mối đe dọa đối với bản quyền của họ từ ChatGPT. Cơ quan giám sát quyền riêng tư ở Pháp và Ireland cho biết, đã liên hệ với cơ quan quản lý dữ liệu của Italy để thảo luận những thông tin liên quan.

Cơ quan Bảo vệ dữ liệu châu Âu (EDPB) hôm 13/4 đã tuyên bố thành lập một lực lượng đặc trách về ChatGPT, nhằm thúc đẩy hợp tác và trao đổi thông tin về các hành động thực thi pháp luật có thể áp dụng. EDPB là cơ quan độc lập, phụ trách việc giám sát các quy định bảo vệ dữ liệu trong EU, gồm các cơ quan bảo vệ dữ liệu quốc gia thành viên.

Theo Kyodo News, các cuộc thảo luận xoay quanh chủ đề giám sát và quản lý AI sẽ được thúc đẩy trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7), dự kiến diễn ra tại thành phố Hiroshima của Nhật Bản vào tháng 5 tới, cũng như tại các diễn đàn quốc tế khác. Trong cuộc họp kéo dài hai ngày ở thành phố Takasaki, tỉnh Gunma vào cuối tháng 4, các bộ trưởng công nghệ thông tin các nước G7 cũng thảo luận thêm nỗ lực đẩy nhanh nghiên cứu và tăng cường quản lý các hệ thống AI.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Cơ sở hạ tầng Italy Matteo Salvini cảnh báo khả năng cạnh tranh của nước này sẽ bị ảnh hưởng, nếu ChatGPT không sớm được kích hoạt lại. Phó Thủ tướng Italy nhấn mạnh rằng, ứng dụng này là công cụ làm việc mà nhiều người trẻ tuổi, nhiều công ty, nhất là các công ty mới thành lập đang sử dụng.

Người đứng đầu Cơ quan bảo vệ dữ liệu của Ireland (DPC), bà Helen Dixon ngày 20/4 cho biết, các loại ứng dụng AI tạo sinh như ChatGPT cần được quản lý, song phải vạch ra cách thức phù hợp trước khi ồ ạt đưa ra các lệnh cấm. Tại một hội nghị của hãng Bloomberg, bà Dixon khẳng định, hiện công nghệ này còn mới mẻ và đây là lúc để thảo luận hơn là cấm đoán.

Có thể bạn quan tâm

Một cửa hàng bán vàng tại Thâm Quyến. Ảnh: GETTYIMAGES

“Cơn sốt” vàng ở đất nước tỷ dân

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt những biến động sâu rộng sau hàng loạt cú sốc địa - chính trị và tài chính kéo dài, vàng đang trở lại vị trí trung tâm của hệ thống tích trữ tài sản toàn cầu. Biến động toàn cầu đang tạo nên một chu kỳ tăng giá mới của vàng thế giới. Trong làn sóng đó, Trung Quốc nổi lên không chỉ với vai trò là một trong những quốc gia tiêu thụ vàng lớn nhất toàn cầu, mà còn là thị trường chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của ngành tái chế vàng - lĩnh vực từng được xem là “phần chìm” của ngành công nghiệp kim hoàn.

Sri Lanka trục xuất nhiều người nước ngoài bị nghi ngờ liên quan tội phạm mạng. Ảnh: AFP

Xu hướng dịch chuyển của tội phạm số

Nhiều năm qua, khi nhắc đến những “điểm nóng” của tội phạm mạng và các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia tại châu Á, giới chuyên gia thường tập trung vào khu vực Tam giác vàng, các đặc khu biên giới Myanmar, Campuchia, Philippines. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, bản đồ an ninh mạng khu vực đang xuất hiện một diễn biến đáng lo ngại: Sri Lanka nổi lên như một điểm đến mới của các tổ chức tội phạm công nghệ cao quốc tế.

Anh hào hội tụ ở VCK World Cup 2026.

World Cup: Guồng quay "tỷ đô" (Kỳ 1)

Khi Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) Gianni Infantino mô tả World Cup 2026 là “sự kiện vĩ đại nhất lịch sử nhân loại”, đó có thể là một cách nói phóng đại. Song, nếu xét riêng các tiêu chí quy mô tổ chức và doanh thu, ngày hội bóng đá tại Bắc Mỹ thật sự mang tầm vóc chưa từng có. Phía sau câu chuyện giải trí, thưởng thức với mặt cỏ xanh mượt, những bàn thắng và vũ điệu trên khán đài, World Cup thực chất là một “dòng thác” kinh tế với những vòng xoáy tài chính khốc liệt. Hãy tạm gác các vấn đề chuyên môn sang một bên, để cùng tìm hiểu guồng quay “tỷ đô” của sự kiện thể thao được mong đợi nhất năm.

Một nhóm Samurai Nhật Bản vào khoảng năm 1890. Ảnh: GETTYIMAGES

Di sản của các samurai Nhật Bản

Hơn 150 năm sau cuộc cải cách toàn diện Duy Tân Minh Trị, hơn 80 năm sau Chiến tranh thế giới thứ hai, samurai không còn là giai cấp thống trị xã hội Nhật Bản. Tuy nhiên, những hậu duệ của họ vẫn sống và đóng vai trò mới trong đời sống xã hội ngày nay tại Nhật Bản. Văn hóa, tư tưởng và di sản của họ vẫn đang được gìn giữ, được ngưỡng mộ và ảnh hưởng sâu sắc tới nước Nhật hiện tại.

Xe phun sương làm mát không khí ở New Delhi. Ảnh: THE INDIAN EXPRESS

Thời tiết cực đoan ở Ấn Độ và Pakistan

Ấn Độ và Pakistan không hề xa lạ với nắng nóng. Tuy nhiên, đợt nắng nóng năm nay là điều hoàn toàn khác. Thời tiết cực đoan đã bắt đầu và kéo dài suốt từ giữa tháng 4. Nhiệt độ ban ngày vượt 46 độ C ở nhiều nơi, hàng chục người đã chết, nhu cầu điện năng cao chưa từng thấy, hạn hán trầm trọng cùng vô số vấn đề dân sinh khác đang đe dọa Ấn Độ và Pakistan.

Mẫu xe điện EA1 Xdream của hãng BYD. Ảnh: AFP

Bí quyết thành công của BYD

Trong chưa đầy ba thập kỷ, một doanh nghiệp khởi nguồn từ lĩnh vực pin tại Trung Quốc đã vươn mình trở thành công ty dẫn dắt ngành công nghiệp xe điện toàn cầu. Câu chuyện của BYD không đơn thuần là thành công của một hãng xe, mà là minh chứng sống động cho sức mạnh của tầm nhìn dài hạn, năng lực làm chủ công nghệ và cách tiếp cận chiến lược khác biệt.

Hoa nhài trở thành biểu tượng của thôn Thạch Tỉnh.

Đánh thức giá trị từ một loài hoa

Từ những cánh đồng hoa nhài, Hoành Châu đã tạo dựng nên ngành kinh tế trị giá hàng chục tỷ nhân dân tệ, mở ra cách làm nông nghiệp hiện đại gắn kết du lịch sinh thái và xây dựng nông thôn mới.

Xuồng vũ trang của Iran hoạt động gần một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: AP

Chiến lược “ngoại giao pháo hạm” tại Hormuz

Eo biển Hormuz - tuyến đường biển hẹp nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, từ lâu đã là “yết hầu” của thương mại năng lượng toàn cầu, với khoảng 20% lượng dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) thế giới đi qua trong thời bình.

Các chiến sĩ Hồng quân Liên Xô vui mừng sau chiến thắng phát-xít Đức. Ảnh: WIKIPEDIA

Biểu tượng bất hủ của tinh thần quật khởi

Ngày Chiến thắng (9/5/1945) là ngày lễ trọng đại đối với nhân dân các nước thuộc Liên Xô (trước đây), đối với người dân ở các nước trong liên minh chiến đấu chống phát-xít, đối với tất cả những người luôn tưởng nhớ và tôn vinh ký ức về những anh hùng đã chiến đấu để tiêu diệt chủ nghĩa phát-xít.

Ảnh ghép do FBI thực hiện về một vụ nhìn thấy UFO. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải mật hồ sơ về UFO

Tháng 5 này, Lầu Năm Góc lần đầu công bố các tài liệu tối mật liên quan những hiện tượng dị thường không xác định, trước đây được biết đến rộng rãi hơn dưới cái tên UFO (vật thể bay không xác định).

Người dân Phần Lan đề cao lối sống cởi mở và hòa đồng xã hội. Ảnh: GETTYIMAGES

Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới

Theo Báo cáo Hạnh phúc Thế giới, năm 2026 chứng kiến lần thứ chín liên tiếp Phần Lan được bầu chọn là “Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới”, một thành tựu đặc biệt ấn tượng trong thế giới đầy biến động hiện nay.

Một khu dân cư Hồ Đồng tại Bắc Kinh. Ảnh: GETTYIMAGES

Xu hướng du lịch dựa vào cộng đồng

Với hơn 5.000 năm lịch sử, nhiều du khách đến Trung Quốc thường không tìm ngay đến các công trình hiện đại, mà họ muốn tìm hiểu văn hóa, di sản, chiêm ngưỡng những công trình lịch sử, trải nghiệm những con ngõ nhỏ, những đô thị cổ - nơi lưu giữ nhịp sống bản địa.

D’Artagnan được dựng tượng ở nhiều nơi trên nước Pháp. Ảnh: GETTY

Huyền thoại ngự lâm quân

Thi hài của D’Artagnan, người lính ngự lâm quả cảm trong bộ ba tiểu thuyết kinh điển của nhà văn lừng danh Alexandre Dumas, có lẽ đã được tìm thấy tại một nhà thờ cổ ở Hà Lan.

Ông John Ternus (bên trái) và Tim Cook tại trụ sở của Apple. Ảnh: CNN

Cuộc cải tổ của Apple

Ngày 20/4/2026, Tập đoàn công nghệ Apple (Mỹ) chính thức thông báo một thay đổi lãnh đạo quan trọng: Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ rời vị trí này vào ngày 1/9, chuyển sang vai trò Chủ tịch điều hành của Hội đồng quản trị.

Thành phố Osaka là một trong những đặc trưng của vùng Kansai. Ảnh: TENKUIJAPAN

Đặc trưng văn hóa Kansai

Vùng Kansai của Nhật Bản nổi bật với sự giao thoa đặc sắc giữa truyền thống cổ kính (Kyoto, Nara) và hiện đại sôi động (Osaka, Kobe). Văn hóa nơi đây đặc trưng bởi tính cách người dân cởi mở, thẳng thắn, hài hước; phương ngữ Kansai-ben độc đáo, ẩm thực đường phố phong phú và là cái nôi của các nghề thủ công truyền thống.

Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News

Chiến dịch “Mạng lưới tài năng” của chính quyền Mỹ

Chính quyền Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát động chiến dịch quy mô mang tên “Mạng lưới tài năng” vào cuối tháng 3/2026 nhằm thu hút thế hệ Gen Z (những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) vào bộ máy liên bang. 

Một trang trại điện gió ngoài khơi nước Anh. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải pháp điện gió của nước Anh

Tăng trưởng ấn tượng từ điện gió đang giúp nước Anh tránh khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến ở Trung Đông, vốn đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu suốt thời gian qua.

Máy quang khắc tiên tiến từ Tập đoàn ASML của Hà Lan. Ảnh: THE ECONOMIST

Chiến lược tự chủ công nghệ của EU

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt và công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức mạnh kinh tế - địa chính trị của các quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược tự chủ công nghệ như một thành tố cốt lõi của khái niệm tự chủ chiến lược.

Tàu vũ trụ được phóng trong sứ mệnh Artemis II. Ảnh: REUTERS

Bước mở đầu cho cuộc đua không gian mới

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ chuyến bay cuối cùng của Chương trình Apollo (1972), nhân loại một lần nữa chứng kiến khoảnh khắc lịch sử khi Mỹ đưa con người trở lại vùng lân cận Mặt trăng.

Tòa án Hà Lan cấm Grok tạo hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng ý. Ảnh: GETTY

EU siết chặt quản lý công nghệ AI

Nghị viện châu Âu (EP) đang siết chặt quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tạo ra hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý của cá nhân. Động thái cho thấy EP đẩy mạnh kiểm soát AI có tính rủi ro cao, trong bối cảnh công nghệ này ngày càng gây nhiều lo ngại về quyền riêng tư và an toàn trực tuyến.

Học sinh tại Ghana sử dụng máy đọc sách điện tử. Ảnh: NEWS GHANA

Chiến dịch “đọc sách kỹ thuật số” ở châu Phi

Trong bối cảnh châu Phi đang đối mặt những thách thức lớn về giáo dục và tiếp cận tri thức, các chiến dịch đọc sách kỹ thuật số nổi lên như một giải pháp sáng tạo, tận dụng công nghệ để vượt qua rào cản địa lý và kinh tế.

Công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt trên sa mạc của Israel. Ảnh: AP

Kỹ thuật phục hồi sa mạc của Israel

Israel là một trong những quốc gia thành công nhất thế giới trong việc phục hồi đất khô hạn và khắc phục tình trạng sa mạc hóa, đặc biệt tại sa mạc Negev Desert - nơi chiếm hơn 60% diện tích lãnh thổ.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: GETTYIMAGES

Vai trò quan trọng của Eo biển Hormuz

Là “cánh cổng” trên biển duy nhất nối vịnh Ba Tư với đại dương, nơi hơn 20% sản lượng dầu mỏ thế giới đi qua mỗi ngày, Eo biển Hormuz sở hữu vị trí địa lý đặc biệt quan trọng. Đây là nơi trung chuyển năng lượng trung tâm của thế giới, những cũng là điểm nghẽn với nguồn cung nhiên liệu cho thế giới khi xung đột xảy ra.

OPEC hiện là thực thể quyền lực nhất thế giới về dầu mỏ. Ảnh: GETTYIMAGES

Thực thể quyền lực trên thị trường dầu mỏ

Ra đời năm 1960, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), hiện nay gồm các đối tác (OPEC+), là thực thể quyền lực số một trên bản đồ dầu mỏ nói riêng và năng lượng thế giới nói chung. Tuy nhiên, nhiều quốc gia đang ngày càng “quay lưng” với loại nhiên liệu hóa thạch này nhằm hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Các quốc gia Trung Đông nỗ lực biến nước biển thành nước ngọt. Ảnh: AP

Bài toán nguồn nước ở Trung Đông

Trong nhiều thế kỷ qua, Trung Đông luôn thiếu nước ngọt. Sự ra đời của hệ thống nhà máy khử mặn ở Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Oman… đã phần nào xử lý điều đó. Cùng với dầu mỏ, nước ngọt là “chìa khóa sự sống” ở khu vực này.