Giảm rác thải nhựa đại dương

Kết quả nghiên cứu khoa học chuyên sâu về rác thải nhựa trên biển cho thấy: Nhiều độc tố và một số vi khuẩn kháng kháng sinh tồn tại bề mặt vi nhựa có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người và hệ sinh thái.

Các nhà nghiên cứu thu thập mẫu để phân tích, đánh giá tác động của rác thải nhựa với môi trường và sức khỏe con người. (Ảnh: THÚY HƯỜNG)
Các nhà nghiên cứu thu thập mẫu để phân tích, đánh giá tác động của rác thải nhựa với môi trường và sức khỏe con người. (Ảnh: THÚY HƯỜNG)

Nước ta có bờ biển dài khoảng 3.260km, bắt đầu từ tỉnh Quảng Ninh và kết thúc tại Kiên Giang, đi qua 28 tỉnh, thành phố. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế biển, đồng thời bảo đảm sinh kế cho người dân vùng biển. Tuy nhiên, mỗi năm các vùng biển nước ta gánh khoảng 730.000 tấn rác thải nhựa, khiến Việt Nam trở thành một trong 10 quốc gia ô nhiễm rác nhựa nhiều nhất thế giới.

Dự án nghiên cứu “Nguồn phát thải, nơi tích tụ và các giải pháp nhằm giảm thiểu tác động của rác thải nhựa đến cộng đồng ven biển ở Việt Nam” (Dự án 3SIP2C) là dự án hợp tác giữa Đại học Heriot-Watt (Vương quốc Anh) và sáu đối tác tại Việt Nam, gồm: Đại học Phenikaa, Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển, Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội… thực hiện tại một số tỉnh thuộc Đồng bằng sông Hồng, đảo Cát Bà (Hải Phòng) và tỉnh Bến Tre.

Sau hơn ba năm, nhóm nghiên cứu đã thu được một số kết quả khả quan. Nhiều thông tin mới, có giá trị đối với một số lĩnh vực được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín, góp phần khẳng định tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa tại một số địa phương ven biển đang ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Theo kết quả của mô hình vận chuyển chất thải nhựa, gió mùa và bão ảnh hưởng đáng kể đến sự phân bố và đường đi của rác nhựa nổi. Cụ thể, vào mùa gió Đông Bắc thì khoảng 76,1% lượng rác nhựa lớn được trôi dạt về phía nam; khoảng 23% tích tụ ở bờ biển thuộc Đồng bằng sông Hồng. Ngược lại, vào mùa gió Tây Nam có khoảng 42% lượng rác nhựa theo gió dạt ra ngoài khơi vịnh Bắc Bộ…

Hướng di chuyển của các loại rác nhựa cũng thường thay đổi vào trước và sau các cơn bão, đợt thủy triều.

Quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học cũng chỉ ra những khu vực thường là điểm nóng về ô nhiễm vi nhựa gồm đảo Cát Bà và vịnh Cát Bà. Trên sông Hồng, các điểm tích tụ rác tăng dần theo hướng từ thượng nguồn, hạ lưu ra đến cửa biển.

Tiến sĩ Ngô Thị Thúy Hường, Trưởng nhóm Nghiên cứu hóa môi trường và Độc học sinh thái, Khoa Công nghệ sinh học, Hóa học và Kỹ thuật môi trường, Trường đại học Phenikaa, đồng thời là đồng Giám đốc Dự án 3SIP2C tại Việt Nam, cho biết: Nhóm đưa ra nhiều thông tin mới về thực trạng ô nhiễm, phân bố của rác thải nhựa. Rác thải nhựa không tích tụ ở một nơi, một khu vực mà có sự dịch chuyển từ trong đất liền ra bờ biển, cửa sông, các con lạch do tác động của thời tiết; các loại rác nhựa xuất hiện theo mùa, đặc điểm địa lý; ý thức người dân ven biển và khách du lịch cũng góp phần ảnh hưởng số lượng phát thải nhựa.

Bên cạnh đó, ô nhiễm rác thải nhựa đại dương cũng ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động đánh bắt, nuôi trồng và khai thác thủy sản, du lịch biển, nhất là sức khỏe con người. Cụ thể, một số loại vi khuẩn gây bệnh, vi khuẩn kháng kháng sinh (ARBs) và gien kháng kháng sinh (ARGs) được tìm thấy trên bề mặt vi nhựa, tiềm ẩn nguy cơ lây lan các bệnh nguy hiểm và kháng kháng sinh. Đáng chú ý, các gene kháng nhiều loại thuốc kháng sinh (đa kháng) được phát hiện trong màng sinh học trên bề mặt vi nhựa, làm tăng thêm mức độ nghiêm trọng.

“Tổ chức Y tế Thế giới và các chuyên gia nhận định, kháng kháng sinh (AMR) là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với y học hiện đại, làm suy giảm khả năng điều trị các bệnh nhiễm trùng và thực hiện các thủ thuật quan trọng như hóa trị ung thư, ghép tạng, hay phẫu thuật. Dự kiến đến năm 2050, AMR có thể gây ra số ca tử vong vượt qua cả ung thư, đe dọa nghiêm trọng đến hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn cầu. Nếu con người thường xuyên sử dụng thực phẩm nhiễm vi nhựa, nhất là vi nhựa mang theo vi khuẩn kháng kháng sinh, có thể gây tác động tiêu cực đến sức khỏe” - Tiến sĩ Ngô Thị Thúy Hường chia sẻ.

Những kết quả nghiên cứu vừa qua cũng góp phần giúp các nhà khoa học, giảng viên,… có động lực tiếp tục đi sâu, tìm hiểu về tác động của ô nhiễm rác nhựa đến cộng đồng, đồng thời khuyến nghị nhiều giải pháp nhằm giảm rác thải nhựa ra môi trường như: Tập huấn, tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của rác thải nhựa; hướng dẫn ngư dân sau khi đánh cá nên mang rác thải về đất liền; thu gom, xử lý rác theo quy trình công nghệ thay vì chôn lấp; vận động người tiêu dùng sử dụng các sản phẩm thay thế nhựa, đồng thời có chính sách ưu đãi để khuyến khích các nhà sản xuất; bố trí các cơ sở hạ tầng trong việc quản lý, tái chế và xử lý chất thải nhựa và thực hiện tốt chính sách về giảm thải rác thải nhựa; đẩy mạnh hợp tác thực hiện các cam kết quốc tế về rác thải nhựa một cách hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 15/3/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước chuyển trạng thái nắng ráo về chiều

[Video] Dự báo thời tiết ngày 15/3/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước chuyển trạng thái nắng ráo về chiều

Hôm nay, đới gió Đông Nam ẩm gây tình trạng mưa phùn, nồm ẩm và sương mù dày đặc cho khu vực Bắc Bộ vào sáng sớm. Trong khi đó, miền Trung thời tiết cải thiện rõ rệt với nắng hửng về chiều, còn tại Nam Bộ và Cao nguyên Trung Bộ, nắng nóng cục bộ bắt đầu xuất hiện trên diện rộng khi mùa khô bước vào giai đoạn cao điểm.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/3/2026: Không khí ẩm bao phủ Bắc Bộ, Trung Bộ duy trì trạng thái mưa lạnh

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/3/2026: Không khí ẩm bao phủ Bắc Bộ, Trung Bộ duy trì trạng thái mưa lạnh

Hôm nay, không khí ẩm từ biển gây hiện tượng sương mù và mưa nhỏ cho miền Bắc vào sáng sớm. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì trạng thái nhiều mây, mưa rào do tác động của gió Đông Bắc và địa hình. Khu vực phía Nam thời tiết ổn định hơn với nắng gián đoạn, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 14/3/2026: Bắc Bộ sương mù dày, miền Trung mưa dông diện rộng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 14/3/2026: Bắc Bộ sương mù dày, miền Trung mưa dông diện rộng

Các tỉnh Bắc Bộ đón đới gió ẩm gây hiện tượng sương mù dày và mưa nhỏ rải rác; trong khi đó, không khí lạnh kết hợp địa hình tiếp tục gây mưa dông tại miền Trung. Khu vực Nam Bộ và Cao Nguyên duy trì trạng thái nắng ráo ổn định nhưng cần lưu ý các diễn biến gió mạnh trên biển.

(Ảnh: THẾ ĐẠI)

Cập nhật dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước dịp bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Dự báo thời tiết phục vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, từ ngày 13-16/3/2026, nhiều khu vực trên cả nước phổ biến ít mưa, trời rét về đêm và sáng ở miền bắc; Nam Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng. Trên biển có gió đông bắc mạnh, biển động.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/3/2026: Miền Bắc đón mưa dông, cảnh báo xâm nhập mặn tại Nam Bộ diễn biến phức tạp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/3/2026: Miền Bắc đón mưa dông, cảnh báo xâm nhập mặn tại Nam Bộ diễn biến phức tạp

Hôm nay, thời tiết nước ta có sự phân hóa rõ rệt do tác động của không khí lạnh tăng cường yếu. Trong khi miền Bắc và miền Trung đón mưa rào rải rác, thì khu vực Nam Bộ tiếp tục nắng mạnh, đặc biệt là tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long vẫn diễn biến phức tạp.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động theo dõi, ứng phó với các hình thái thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra trong thời gian diễn ra bầu cử. (Ảnh minh họa: Báo Nhân Dân)

Chủ động ứng phó thiên tai trong thời gian diễn ra bầu cử

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia vừa có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động theo dõi, ứng phó với các hình thái thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra trong thời gian diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 12/3/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trước khi đón mưa dông, Nam Bộ bước vào cao điểm nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 12/3/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trước khi đón mưa dông, Nam Bộ bước vào cao điểm nắng ráo

Khối không khí lạnh suy yếu khiến nền nhiệt miền Bắc tăng nhẹ, tuy nhiên khu vực Tây Bắc Bộ cần đề phòng mưa rào và dông vào chiều tối do hội tụ gió. Tại miền Trung, mưa có xu hướng quay trở lại tập trung từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi. Trong khi đó, miền Đông Nam Bộ bắt đầu xuất hiện nắng nóng cục bộ.

Tăng cường kiểm soát khí thải động cơ phương tiện giao thông là một trong những biện pháp hiệu quả hướng đến mục tiêu Net Zero vào năm 2050. (Ảnh KHÁNH AN)

Đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh

Trong lộ trình trung hòa carbon, hướng đến mục tiêu Net Zero vào năm 2050 cũng như hạn chế nguồn ô nhiễm không khí tại đô thị, bên cạnh giải pháp tổng thể, việc kiểm soát khí thải động cơ của phương tiện tham gia giao thông là một trong những biện pháp hiệu quả.