Giảm phát thải khí mê-tan, vấn đề cấp thiết

Trong việc ứng phó biến đổi khí hậu, khí CO2 thường được nhắc đến nhiều nhưng khí mêtan (CH4) mới là tác nhân chính làm tốc độ nóng lên toàn cầu nhanh chóng, gấp khoảng 80 lần khí CO2 trong 20 năm đầu tồn tại trong khí quyển.

Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 áp dụng nhiều biện pháp công nghệ và quản lý môi trường tiên tiến. (Ảnh: PHONG SƠN)
Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 áp dụng nhiều biện pháp công nghệ và quản lý môi trường tiên tiến. (Ảnh: PHONG SƠN)

Do vậy, giảm phát thải khí mê-tan mang tính cấp thiết, không chỉ là cam kết mà còn là cơ hội để đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn.

Tại Hội nghị COP26, Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu khởi xướng Cam kết giảm phát thải khí mê-tan toàn cầu với mục tiêu giảm 30% phát thải khí mê-tan vào năm 2030 so với năm 2020. Đây là cam kết thực hiện một cách tự nguyện, không ràng buộc về mặt pháp lý nhưng đã thu hút hơn 150 quốc gia tham gia, thể hiện sự đồng thuận rộng rãi về tầm quan trọng của việc cắt giảm khí mê-tan trong ngắn hạn.

Việt Nam không chỉ tuyên bố đồng hành với cam kết tại diễn đàn quốc tế, mà còn cụ thể hóa bằng một kế hoạch hành động gắn với an ninh khí hậu, sức khỏe cộng đồng và mô hình phát triển kinh tế trong nước. Khí mê-tan góp phần trực tiếp vào nóng lên toàn cầu, làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Đồng thời, đây là tiền chất tạo ô-zôn tầng đối lưu, gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng tới hệ hô hấp, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Rò rỉ mê-tan trong khai thác nhiên liệu còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, làm ô nhiễm nước mặt, nước ngầm. Nếu quản lý tốt, giảm phát thải mê-tan có thể biến “bài toán môi trường” thành cơ hội để nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí y tế, mở ra không gian cho những ngành kinh tế xanh mới.

Theo kiểm kê khí nhà kính năm 2020, tổng phát thải mêtan của Việt Nam khoảng 111,28 triệu tấn CO2 tương đương ở ba lĩnh vực chính là nông nghiệp, chất thải và năng lượng.

Theo kiểm kê khí nhà kính năm 2020, tổng phát thải mêtan của Việt Nam khoảng 111,28 triệu tấn CO2 tương đương ở ba lĩnh vực chính là nông nghiệp, chất thải và năng lượng. Trong đó, nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất phát thải khoảng 69,55 triệu tấn CO2tđ, chiếm hơn một nửa tổng phát thải mê-tan. Lĩnh vực chất thải khoảng 26,43 triệu tấn CO2tđ, chủ yếu từ bãi chôn lấp chất thải rắn và xử lý, xả nước thải. Năng lượng phát thải khoảng 15,3 triệu tấn CO2tđ, trong đó phát thải phát tán từ khai thác, vận chuyển, xử lý dầu khí và than chiếm phần lớn.

Ngày 5/8/2022, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 942/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch hành động giảm phát thải khí mê-tan, trong đó xác định rõ mục tiêu đến năm 2030, tổng phát thải phải giảm ít nhất 30% so với mức năm 2020. Hướng đi đã rõ, nhưng hành trình giảm không hề dễ dàng.

Trước hết là bài toán nguồn lực. Công nghệ thu hồi, xử lý, tận dụng mê-tan dù ở bãi rác, mỏ than hay nhà máy khí đều đòi hỏi vốn đầu tư lớn. Trong khi đó, cơ chế tài chính xanh, tín dụng ưu đãi, quỹ đầu tư môi trường… mới đang ở giai đoạn hình thành, quy mô còn nhỏ, thủ tục chưa thật sự thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận.

Ở khu vực nông thôn, việc thay đổi tập quán sản xuất của hàng triệu hộ nông dân cũng là thách thức không nhỏ. Thói quen canh tác lúa ngập nước quanh năm, đốt phụ phẩm sau thu hoạch, xử lý chất thải chăn nuôi theo cách truyền thống… nếu không đi kèm các mô hình hiệu quả, hỗ trợ kỹ thuật và lợi ích kinh tế rõ ràng thì rất khó thay đổi bền vững.

Một nút thắt quan trọng khác là dữ liệu và năng lực giám sát. Nhiều hệ số phát thải đặc trưng cho Việt Nam vẫn đang trong quá trình xây dựng; hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định ở cấp cơ sở còn chưa đồng bộ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới việc đánh giá kết quả giảm phát thải, cũng như khả năng tham gia sâu vào thị trường các-bon và huy động nguồn lực quốc tế.

Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng đôi khi chưa thật sự chặt chẽ. Giảm phát thải mê-tan từ một bãi rác hay một vùng lúa không chỉ là việc của một ngành mà liên quan đến quy hoạch đất đai, tài chính công, chính sách hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp, khoa học-công nghệ…

Giảm phát thải mê-tan vừa giúp giảm nhanh tốc độ nóng lên, vừa mang lại những lợi ích tức thời về chất lượng không khí, sức khỏe cộng đồng và hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Tiến sĩ Lương Quang Huy, Cục Biến đổi khí hậu

Theo Tiến sĩ Lương Quang Huy, Cục Biến đổi khí hậu, giảm phát thải mê-tan vừa giúp giảm nhanh tốc độ nóng lên, vừa mang lại những lợi ích tức thời về chất lượng không khí, sức khỏe cộng đồng và hiệu quả sử dụng tài nguyên. Ở lĩnh vực nông nghiệp, đặt trọng tâm vào hai “điểm nóng” là lúa nước và chăn nuôi.

Với lúa, hướng đi chính là thay đổi phương thức canh tác, áp dụng rộng rãi các mô hình tưới ngập khô xen kẽ, canh tác thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, mở rộng các mô hình lúa-tôm, lúa-cá phù hợp từng vùng sinh thái. Với chăn nuôi, mục tiêu là tăng tỷ lệ xử lý chất thải bằng công trình khí sinh học (biogas), cải thiện khẩu phần ăn và phương thức quản lý đàn vật nuôi để giảm phát thải từ quá trình tiêu hóa và phân hủy chất thải.

Trong quản lý chất thải, định hướng là chuyển mạnh từ chôn lấp đơn thuần sang xử lý kết hợp thu hồi năng lượng và tài nguyên, tăng tỷ lệ rác được phân loại, tái chế, tái sử dụng. Đề xuất các dự án công-tư (PPP) trong lĩnh vực xử lý chất thải rắn và nước thải, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng các nhà máy điện từ rác và biogas để giảm phát thải từ bãi chôn lấp. Thiết lập hệ thống giám sát và kiểm kê khí mê-tan tại các cơ sở sản xuất, trang trại chăn nuôi lớn và bãi rác.

Đối với doanh nghiệp cần chủ động đầu tư và ứng dụng các công nghệ giảm phát thải hiệu quả, xây dựng lộ trình, tích hợp mục tiêu giảm phát thải khí mêtan vào chiến lược phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, cần xây dựng và hoàn thiện các cơ chế quản lý tín chỉ các-bon, lồng ghép mục tiêu giảm phát thải khí mêtan vào các quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, để các mục tiêu môi trường trở thành một phần cốt lõi của quá trình phát triển...

Có thể bạn quan tâm

Phế liệu xây dựng từ các ngôi nhà phá dỡ để giải tỏa cho các dự án giao thông đang khiến cho lượng rác thải trở thành quá tải tại các bãi rác Hà Nội. (Ảnh: Trịnh Xuân Giang)

Áp lực ô nhiễm từ phế thải xây dựng và vấn đề tái sinh tài nguyên tại Hà Nội

Quá trình đô thị hóa nhanh tại Hà Nội đang kéo theo lượng lớn phế thải xây dựng phát sinh, gây áp lực nặng nề lên môi trường và hạ tầng xử lý. Trước thực trạng đổ trộm, quá tải bãi thải, việc chuyển đổi từ “thải bỏ” sang “tái chế” theo mô hình kinh tế tuần hoàn là yêu cầu tất yếu nhằm hướng tới phát triển đô thị bền vững.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

Đêm nay và ngày mai, mưa dông tại Bắc Bộ có xu hướng giảm dần nhưng vẫn xuất hiện tại nhiều nơi, đặc biệt ở khu vực vùng núi và trung du. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng trên diện rộng, nhiều nơi xảy ra nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông trở lại.

Ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029.

Việt Nam-Hàn Quốc hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã

Vừa qua, tại Vườn Quốc gia Cúc Phương, đại diện các tổ chức môi trường của Việt Nam và Hàn Quốc ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029, hướng tới tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu và phát huy vai trò của thanh niên trong các sáng kiến môi trường.

Một góc đô thị phường Phan Rang (tỉnh Khánh Hòa). (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Đầu tư hạ tầng môi trường, kiến tạo nền tảng phát triển bền vững vùng nam Khánh Hòa

Giữa vùng đất vốn được xem là “chảo lửa” của Nam Trung Bộ, bài toán nước sạch, thoát lũ và bảo vệ môi trường đã trở thành thách thức thường trực đối với khu vực phía nam tỉnh Khánh Hòa. Áp lực về tài nguyên nước, hạ tầng kỹ thuật, môi trường đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp thiết với chiến lược phát triển lâu dài của địa phương.

(Ảnh minh họa)

Nắng nóng tại Trung Bộ còn kéo dài trong nhiều ngày tới

Hôm nay (18/6), nhiều khu vực tại Trung Bộ có nắng nóng gay gắt, có nơi trên 38 độ C. Dự báo, nắng nóng ở khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới. Từ ngày 21/6, nắng nóng mở rộng ra khu vực trung du Bắc Bộ.

Hội nghị tập huấn “Nâng cao năng lực cộng đồng trong thực hành đánh giá rủi ro thiên tai và bảo đảm dinh dưỡng khẩn cấp” tại tỉnh Đắk Lắk.

Nâng cao năng lực đánh giá rủi ro thiên tai

Chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức, năng lực của cấp xã có sự tham gia của người dân để xây dựng kế hoạch, phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai bao gồm ứng phó dinh dưỡng khẩn cấp và bảo đảm theo phương châm “bốn tại chỗ” là một trong những nhiệm vụ cần thiết, góp phần giảm thiểu rủi ro do thiên tai.

(Ảnh minh họa: KHÁNH TOÀN)

Cảnh báo mưa lớn gây lốc sét, lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và trung du Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ

Dự báo, ngày và đêm nay (18/6), khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa dông với lượng mưa 20-40mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm. Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cục bộ có nơi mưa to trên 80mm. Người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Khu vực Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông tại vùng núi và trung du do ảnh hưởng của hội tụ gió trên cao, trong khi đồng bằng chỉ có mưa rải rác. Tại miền Trung, nắng nóng vẫn là hình thái thời tiết chủ đạo. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác. 

Trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Trồng mới 1,5 triệu cây xanh giai đoạn 2026-2030 hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán

Ngày 16/6, tại tỉnh Lạng Sơn, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn, Trường cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Đông Bắc và Công ty C.P. Việt Nam tổ chức Lễ mít-tinh và phát động trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026.

Rừng Amazon đóng vai trò quan trọng trong điều tiết khí hậu.

Cam kết mạnh mẽ của Brazil chống biến đổi khí hậu

Báo cáo môi trường của Brazil cho biết, trong năm 2025, nạn phá rừng ở ven bờ Đại Tây Dương thuộc địa bàn nước này đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 40 năm qua, đánh dấu bước tiến đáng kể trong nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái của quốc gia Nam Mỹ.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/6/2026: Mưa lớn tại trung du và miền núi Bắc Bộ, Trung Bộ nắng giảm cường độ

[Video] Dự báo thời tiết ngày 16/6/2026: Mưa lớn tại trung du và miền núi Bắc Bộ, Trung Bộ nắng giảm cường độ

Hôm nay, thời tiết trên cả nước tiếp tục phân hóa rõ rệt. Miền Bắc xuất hiện mưa dông diện rộng, cục bộ có nơi mưa lớn. Miền Trung vẫn còn nắng nóng ở nhiều khu vực nhưng đã bắt đầu xuất hiện mưa dông vào chiều tối. Trong khi đó, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng ban ngày, chiều tối tiếp tục có mưa dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/6/2026: Mưa dông diện rộng tiếp diễn tại Bắc Bộ, nhiều nơi mưa to

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 16/6/2026: Mưa dông diện rộng tiếp diễn tại Bắc Bộ, nhiều nơi mưa to

Không khí lạnh kết hợp rãnh áp thấp khiến thời tiết miền Bắc chuyển biến rõ rệt với mưa dông diện rộng. Trong khi đó, nắng nóng tại miền Trung bắt đầu suy giảm nhưng khu vực từ Quảng Trị đến Đắk Lắk vẫn còn oi bức, khô nóng. Ở phía Nam, mưa dông chiều tối tiếp tục xuất hiện rải rác do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam.

Quang cảnh Kỳ họp thứ 4 Hội đồng nhân dân thành phố khóa XVII.

Hà Nội triển khai Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 từ ngày 1/7

Ngày 15/6, tại kỳ họp thứ 4, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, thành phố Hà Nội. Theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố, việc triển khai Đề án được thực hiện từ ngày 1/7/2026, nhưng không triển khai đồng loạt trên toàn bộ khu vực trong Vành đai 1.

[Video] Đẩy mạnh giải pháp giảm phát thải khí nhà kính

[Video] Đẩy mạnh giải pháp giảm phát thải khí nhà kính

Hiện nhiều địa phương đang đẩy mạnh các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính trong nông nghiệp, quản lý chất thải, năng lượng và giao thông, nhằm thực hiện các cam kết của Việt Nam tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26).