Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Môi trường

Giảm phát thải khí mê-tan, vấn đề cấp thiết

Trong việc ứng phó biến đổi khí hậu, khí CO2 thường được nhắc đến nhiều nhưng khí mêtan (CH4) mới là tác nhân chính làm tốc độ nóng lên toàn cầu nhanh chóng, gấp khoảng 80 lần khí CO2 trong 20 năm đầu tồn tại trong khí quyển.

Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 áp dụng nhiều biện pháp công nghệ và quản lý môi trường tiên tiến. (Ảnh: PHONG SƠN)
Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 áp dụng nhiều biện pháp công nghệ và quản lý môi trường tiên tiến. (Ảnh: PHONG SƠN)

Do vậy, giảm phát thải khí mê-tan mang tính cấp thiết, không chỉ là cam kết mà còn là cơ hội để đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn.

Tại Hội nghị COP26, Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu khởi xướng Cam kết giảm phát thải khí mê-tan toàn cầu với mục tiêu giảm 30% phát thải khí mê-tan vào năm 2030 so với năm 2020. Đây là cam kết thực hiện một cách tự nguyện, không ràng buộc về mặt pháp lý nhưng đã thu hút hơn 150 quốc gia tham gia, thể hiện sự đồng thuận rộng rãi về tầm quan trọng của việc cắt giảm khí mê-tan trong ngắn hạn.

Việt Nam không chỉ tuyên bố đồng hành với cam kết tại diễn đàn quốc tế, mà còn cụ thể hóa bằng một kế hoạch hành động gắn với an ninh khí hậu, sức khỏe cộng đồng và mô hình phát triển kinh tế trong nước. Khí mê-tan góp phần trực tiếp vào nóng lên toàn cầu, làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Đồng thời, đây là tiền chất tạo ô-zôn tầng đối lưu, gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng tới hệ hô hấp, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Rò rỉ mê-tan trong khai thác nhiên liệu còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, làm ô nhiễm nước mặt, nước ngầm. Nếu quản lý tốt, giảm phát thải mê-tan có thể biến “bài toán môi trường” thành cơ hội để nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí y tế, mở ra không gian cho những ngành kinh tế xanh mới.

Theo kiểm kê khí nhà kính năm 2020, tổng phát thải mêtan của Việt Nam khoảng 111,28 triệu tấn CO2 tương đương ở ba lĩnh vực chính là nông nghiệp, chất thải và năng lượng.

Theo kiểm kê khí nhà kính năm 2020, tổng phát thải mêtan của Việt Nam khoảng 111,28 triệu tấn CO2 tương đương ở ba lĩnh vực chính là nông nghiệp, chất thải và năng lượng. Trong đó, nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất phát thải khoảng 69,55 triệu tấn CO2tđ, chiếm hơn một nửa tổng phát thải mê-tan. Lĩnh vực chất thải khoảng 26,43 triệu tấn CO2tđ, chủ yếu từ bãi chôn lấp chất thải rắn và xử lý, xả nước thải. Năng lượng phát thải khoảng 15,3 triệu tấn CO2tđ, trong đó phát thải phát tán từ khai thác, vận chuyển, xử lý dầu khí và than chiếm phần lớn.

Ngày 5/8/2022, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 942/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch hành động giảm phát thải khí mê-tan, trong đó xác định rõ mục tiêu đến năm 2030, tổng phát thải phải giảm ít nhất 30% so với mức năm 2020. Hướng đi đã rõ, nhưng hành trình giảm không hề dễ dàng.

Trước hết là bài toán nguồn lực. Công nghệ thu hồi, xử lý, tận dụng mê-tan dù ở bãi rác, mỏ than hay nhà máy khí đều đòi hỏi vốn đầu tư lớn. Trong khi đó, cơ chế tài chính xanh, tín dụng ưu đãi, quỹ đầu tư môi trường… mới đang ở giai đoạn hình thành, quy mô còn nhỏ, thủ tục chưa thật sự thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận.

Ở khu vực nông thôn, việc thay đổi tập quán sản xuất của hàng triệu hộ nông dân cũng là thách thức không nhỏ. Thói quen canh tác lúa ngập nước quanh năm, đốt phụ phẩm sau thu hoạch, xử lý chất thải chăn nuôi theo cách truyền thống… nếu không đi kèm các mô hình hiệu quả, hỗ trợ kỹ thuật và lợi ích kinh tế rõ ràng thì rất khó thay đổi bền vững.

Một nút thắt quan trọng khác là dữ liệu và năng lực giám sát. Nhiều hệ số phát thải đặc trưng cho Việt Nam vẫn đang trong quá trình xây dựng; hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định ở cấp cơ sở còn chưa đồng bộ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới việc đánh giá kết quả giảm phát thải, cũng như khả năng tham gia sâu vào thị trường các-bon và huy động nguồn lực quốc tế.

Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng đôi khi chưa thật sự chặt chẽ. Giảm phát thải mê-tan từ một bãi rác hay một vùng lúa không chỉ là việc của một ngành mà liên quan đến quy hoạch đất đai, tài chính công, chính sách hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp, khoa học-công nghệ…

Giảm phát thải mê-tan vừa giúp giảm nhanh tốc độ nóng lên, vừa mang lại những lợi ích tức thời về chất lượng không khí, sức khỏe cộng đồng và hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Tiến sĩ Lương Quang Huy, Cục Biến đổi khí hậu

Theo Tiến sĩ Lương Quang Huy, Cục Biến đổi khí hậu, giảm phát thải mê-tan vừa giúp giảm nhanh tốc độ nóng lên, vừa mang lại những lợi ích tức thời về chất lượng không khí, sức khỏe cộng đồng và hiệu quả sử dụng tài nguyên. Ở lĩnh vực nông nghiệp, đặt trọng tâm vào hai “điểm nóng” là lúa nước và chăn nuôi.

Với lúa, hướng đi chính là thay đổi phương thức canh tác, áp dụng rộng rãi các mô hình tưới ngập khô xen kẽ, canh tác thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, mở rộng các mô hình lúa-tôm, lúa-cá phù hợp từng vùng sinh thái. Với chăn nuôi, mục tiêu là tăng tỷ lệ xử lý chất thải bằng công trình khí sinh học (biogas), cải thiện khẩu phần ăn và phương thức quản lý đàn vật nuôi để giảm phát thải từ quá trình tiêu hóa và phân hủy chất thải.

Trong quản lý chất thải, định hướng là chuyển mạnh từ chôn lấp đơn thuần sang xử lý kết hợp thu hồi năng lượng và tài nguyên, tăng tỷ lệ rác được phân loại, tái chế, tái sử dụng. Đề xuất các dự án công-tư (PPP) trong lĩnh vực xử lý chất thải rắn và nước thải, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng các nhà máy điện từ rác và biogas để giảm phát thải từ bãi chôn lấp. Thiết lập hệ thống giám sát và kiểm kê khí mê-tan tại các cơ sở sản xuất, trang trại chăn nuôi lớn và bãi rác.

Đối với doanh nghiệp cần chủ động đầu tư và ứng dụng các công nghệ giảm phát thải hiệu quả, xây dựng lộ trình, tích hợp mục tiêu giảm phát thải khí mêtan vào chiến lược phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, cần xây dựng và hoàn thiện các cơ chế quản lý tín chỉ các-bon, lồng ghép mục tiêu giảm phát thải khí mêtan vào các quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, để các mục tiêu môi trường trở thành một phần cốt lõi của quá trình phát triển...

ĐỨC TÙNG

Tin liên quan

khí mê-tan biến đổi khí hậu giảm phát thải bảo vệ môi trường phát triển bền vững

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 21/9/2026: Bắc Bộ hửng nắng, Nam Bộ mưa lớn trên diện rộng từ chiều

[Video] Dự báo thời tiết ngày 21/9/2026: Bắc Bộ hửng nắng, Nam Bộ mưa lớn trên diện rộng từ chiều

Hôm nay, Bắc Bộ sáng sớm còn nhiều mây, một số nơi có mưa dông nhưng sau đó trời quang và nắng ráo trở lại. Trung Bộ mưa giảm dần ở phía bắc, trong khi khu vực từ Quảng Trị đến Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn có mưa dông. Đáng chú ý, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ bước vào đợt mưa lớn diện rộng từ chiều nay.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 21/9/2026: Bắc Bộ ngày mai nắng ráo, Trung Bộ còn mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 21/9/2026: Bắc Bộ ngày mai nắng ráo, Trung Bộ còn mưa dông

Đêm nay, Bắc Bộ thời tiết nhìn chung ổn định, mưa dông chỉ xuất hiện ở vùng núi. Sang ngày mai, khu vực này chuyển nắng ráo, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời. Trong khi đó, Trung Bộ còn mưa rải rác, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Đáng chú ý, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ từ chiều mai xuất hiện mưa với cường suất lớn.

Thanh niên lực lượng vũ trang tham gia dọn vệ sinh, khơi thông dòng chảy rạch Nhà Nuôi. (Ảnh: HOÀNG LIÊM)

Thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh chung tay xây dựng nông thôn mới và bảo vệ môi trường

Sáng 20/9, tại phường Thới An, Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Chi cục Bảo vệ môi trường thành phố và phường Thới An tổ chức Lễ ra quân ngày cao điểm “Tình nguyện chung tay xây dựng nông thôn mới”, “Ngày Chủ Nhật xanh” lần thứ 168 năm 2026 và hưởng ứng Chiến dịch “Làm cho thế giới sạch hơn” năm 2026.

Tác động do El Nino gây ra ảnh hưởng không nhỏ lên hoạt động sản xuất nông nghiệp, gây ra nguy cơ về an ninh lương thực. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

El Nino làm gia tăng nguy cơ thời tiết cực đoan

Nhà chức trách Nam Phi kêu gọi người dân đặc biệt lưu ý đến các cảnh báo thời tiết chính thức và khẩn trương có biện pháp dự phòng, trong bối cảnh hiện tượng khí hậu El Nino đang làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, thiếu hụt nguồn nước, mất mùa và cháy rừng trên diện rộng.

Hồ Sông Chò 1 nằm trên địa bàn các xã Trung Khánh Vĩnh, Bắc Khánh Vĩnh và Nam Ninh Hòa, có dung tích 110 triệu m3 (lớn thứ hai toàn tỉnh Khánh Hòa), phát huy hiệu quả vai trò giữ nước cho sản xuất, đời sống, góp phần vào phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa chủ động giữ an toàn hồ đập mùa mưa lũ

Mùa mưa lũ năm 2026 đang đến gần. Khi những trận mưa lớn có thể làm mực nước hồ dâng nhanh, gia tăng áp lực lên công trình và vùng hạ du, Khánh Hòa đang chủ động rà soát, gia cố hồ đập, hoàn thiện phương án vận hành, với mục tiêu kiểm soát rủi ro từ sớm, bảo vệ an toàn công trình và tính mạng, tài sản người dân.

Lực lượng bộ đội hỗ trợ đắp đê bao ngăn nước khu dân cư ven sông Bùi. (Ảnh: TTXVN)

Cảnh báo lũ trên các sông ở Bắc Bộ và Thanh Hóa; mưa lớn từ Nghệ An đến thành phố Huế

Hiện nay, lũ ở hạ lưu sông Hoàng Long, sông Đáy (Ninh Bình), sông Bưởi (Thanh Hóa) xuống chậm và ở trên mức báo động 3, lũ hạ lưu sông Mã (Thanh Hóa) đang biến đổi chậm và ở trên mức báo động 1. Ngoài ra, cơ quan khí tượng cũng dự báo, ngày và đêm nay (19/9) từ Nghệ An đến thành phố Huế sẽ có mưa lớn.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan Anh Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam phát biểu khai mạc. (Ảnh: TTXVN)

Chia sẻ kinh nghiệm bảo vệ đa dạng sinh học biển

Ngày 18/9, Đối thoại Biển lần thứ 15 với chủ đề “Từ thỏa thuận đến hành động: Triển khai Hiệp định BBNJ vì quản trị biển công bằng, hiệu quả” do Học viện Ngoại giao cùng Quỹ Hỗ trợ Nghiên cứu Biển Đông, Quỹ Konrad-Adenauer-Stiftung và Đại sứ quán Australia tại Việt Nam đồng tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội.