Giải pháp đẩy nhanh tốc độ thẩm định đơn đăng ký sáng chế

Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được ban hành với các mục tiêu, giải pháp cụ thể về phát triển khoa học-công nghệ được kỳ vọng sẽ thúc đẩy ra đời nhiều sáng chế và gia tăng số lượng đơn đăng ký sáng chế. Trong bối cảnh lượng đơn đăng ký sở hữu công nghiệp đang tồn đọng khá lớn, các cơ quan chức năng cần có giải pháp đột phá và quyết tâm lớn thì mới có thể đáp ứng được các nhu cầu của thực tiễn.
Tiếp nhận đơn đăng ký sở hữu công nghiệp tại Cục Sở hữu trí tuệ.
Tiếp nhận đơn đăng ký sở hữu công nghiệp tại Cục Sở hữu trí tuệ.

Nhận thức được tầm quan trọng của sáng chế và bảo hộ sáng chế trong việc thúc đẩy đổi mới công nghệ, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng của doanh nghiệp, kích thích nền kinh tế phát triển dựa trên nền tảng khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị quyết số 57-NQ/TW đã đề cập đến giải pháp khẩn trương sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, rào cản, giải phóng các nguồn lực, khuyến khích phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo… Đồng thời, Nghị quyết đề ra mục tiêu số lượng đơn đăng ký sáng chế, văn bằng bảo hộ sáng chế tăng trung bình 16-18%, tỷ lệ khai thác thương mại đạt 8-10%.

Theo Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), thời gian qua, nhiều tỉnh, thành phố và các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp lớn đã có chính sách hỗ trợ, thúc đẩy đăng ký sáng chế. Điều này giúp cho sự tăng trưởng đơn đăng ký sáng chế của người nộp đơn Việt Nam trong giai đoạn gần đây đã có những tín hiệu đáng mừng. Số lượng đơn đăng ký sáng chế nộp vào Cục Sở hữu trí tuệ và số lượng bằng độc quyền sáng chế hay giải pháp hữu ích do Cục Sở hữu trí tuệ cấp ra trong những năm gần đây đều có xu hướng tăng. Năm 2023, số lượng đơn đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích là 10.295 đơn, năm 2024 tăng lên 10.796 đơn. Số lượng văn bằng bảo hộ sáng chế cấp năm 2023 là 4.136 đơn, năm 2024 tăng lên 4.875 đơn.

Từ năm 2018 đến nay, tốc độ tăng năng suất xử lý đơn đăng ký sáng chế và giải pháp hữu ích tại Việt Nam khoảng 10%/năm. Với mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW, theo lãnh đạo Cục Sở hữu trí tuệ, khối lượng công việc liên quan tiếp nhận và xử lý đơn sẽ rất lớn và là thách thức không nhỏ nếu không có những giải pháp mang tính đột phá. Bài toán phải giải ngay trong năm 2025 là đẩy lùi tình trạng đơn tồn đọng. Theo số liệu của Cục Sở hữu trí tuệ, đến ngày 31/12/2024, lượng đơn tồn đọng, quá thời hạn thẩm định khoảng 97.131 đơn; số lượng đơn đã nộp đến hạn xử lý trong năm 2025 là 113.821 đơn. Do đó, mục tiêu trong năm 2025 phải xử lý hết số lượng đơn đến hạn và một nửa số lượng đơn tồn đọng, với tổng số khoảng hơn 163.000 đơn. Năm 2026, tập trung giải quyết dứt điểm số đơn tồn đọng còn lại, và từ năm 2027, phấn đấu đưa thời gian thẩm định đơn đăng ký sở hữu công nghiệp về đúng thời hạn.

“Trong năm 2024, trong điều kiện đặc biệt khó khăn do có những thay đổi về cơ chế tài chính đặc thù nhưng Cục Sở hữu trí tuệ đã nỗ lực rất lớn để xử lý được hơn 140.000 đơn đăng ký sở hữu công nghiệp, tăng 13,9% so với năm 2023, đó là lượng đơn được thẩm định cao nhất từ trước đến nay. Năm 2025, mục tiêu phải xử lý hơn 163.000 đơn sẽ là một áp lực rất lớn cho Cục Sở hữu trí tuệ”- ông Lê Huy Anh, Phó Cục trưởng Sở hữu trí tuệ chia sẻ.

Tuy nhiên, ông Lê Huy Anh cho biết, ngay sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW được ban hành, Cục đã đề ra các giải pháp để thực hiện được các mục tiêu. Trước đây, Cục xây dựng kế hoạch trên cơ sở năng lực của các đơn vị thẩm định đơn thì năm nay, Cục đề ra chỉ tiêu cụ thể, trong đó nội lực của đơn vị xử lý được bao nhiêu đơn, số lượng còn lại vượt quá năng lực nội tại chính là bài toán phải giải. “Chúng tôi đã tính đến giải pháp đào tạo cấp tốc nhân lực hoặc thuê, ký hợp đồng với chuyên gia bên ngoài, ở các viện nghiên cứu, trường đại học, những nơi có năng lực về khoa học-công nghệ… để thực hiện công tác thẩm định đơn. Chúng tôi cũng dự báo số lượng đơn đăng ký sáng chế của người nộp đơn Việt Nam sẽ tăng, công tác thẩm định đối với loại đơn này sẽ mất nhiều thời gian hơn so với đơn đã đăng ký ở nước ngoài. Do đó, cần phải có đủ máy móc, hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin, chỗ làm việc … và áp dụng chế độ báo cáo định kỳ hằng tháng để phấn đấu đạt được mục tiêu đề ra”- ông Lê Huy Anh nhấn mạnh.

Thời gian qua, số lượng đơn đăng ký sáng chế của người Việt Nam tăng trung bình 10-19%. Trong giai đoạn 2011-2020, Hà Nội dẫn đầu cả nước về lượng đơn đăng ký sáng chế, với 2.639 đơn, tiếp đến là Thành phố Hồ Chí Minh với 1.556 đơn, Bà Rịa-Vũng Tàu 98 đơn, Đồng Nai 96 đơn, Đà Nẵng với 82 đơn và Cần Thơ 82 đơn. Điều này cho thấy, nhận thức của các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, các địa phương đã được nâng lên. Cùng với đó là sự cố gắng, nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành đã tích cực trong việc phổ biến, tuyên truyền, coi sáng chế, tài sản trí tuệ là nguồn lực quan trọng để duy trì, phát triển và nâng cao vị thế cạnh tranh quốc gia.

Tuy nhiên trên thực tế, số lượng sáng chế, giải pháp hữu ích được khai thác, thương mại hóa còn thấp, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển. Để thực hiện mục tiêu tỷ lệ khai thác, thương mại hóa sáng chế đạt 8-10% trong Nghị quyết số 57-NQ/TW, lãnh đạo Cục Sở hữu trí tuệ cho biết, sẽ tiếp tục đẩy nhanh việc thực thi chiến lược phát triển tài sản trí tuệ quốc gia đến năm 2030, trong đó có nội dung về khai thác sáng chế. Chương trình phát triển tài sản trí tuệ sẽ xem xét hình thành nhiệm vụ nghiên cứu thực trạng thương mại hóa sáng chế hiện đang vướng ở đâu, do thể chế hay do chất lượng sáng chế, để thúc đẩy thương mại hóa sáng chế trong thời gian tới.

Các chuyên gia cho rằng, tỷ lệ thương mại hóa sáng chế thành công trên thế giới khoảng 10-15%, nhưng muốn thành công thì số lượng sáng chế phải nhiều. Do đó, cần có chính sách khuyến khích, tạo điều kiện cho mọi cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức tạo ra được các sản phẩm nghiên cứu có chất lượng để có thể đăng ký sáng chế. Vốn đầu tư của Nhà nước mang tính dẫn dắt, còn khối tư nhân đầu tư cho khoa học-công nghệ gắn với động lực cạnh tranh trên thị trường, làm giàu bằng khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là giải pháp để gia tăng tỷ lệ thương mại hóa sáng chế một cách bền vững.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các nhà khoa học Liên bang Nga khảo sát, thu thập dữ liệu nghiên cứu về Biển Đông. (Ảnh: HIẾU LIÊN)

Tạo dữ liệu DNA, thúc đẩy công nghệ sinh học biển

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đầu tư mạnh mẽ vào các cơ sở dữ liệu sinh học biển và nguồn gene bản địa, việc hình thành cơ sở dữ liệu DNA cho sinh vật biển Việt Nam là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cơ bản, đồng thời tạo nền tảng cho hướng nghiên cứu liên ngành.

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai Thông tư 08/2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất trong tháng 4 vừa qua đã phát hiện có gần 900.000 thuê bao không chính chủ, 60 triệu thuê bao đã xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.

Lựa chọn ngành nghề ban đầu với học sinh trung học phổ thông có thể đúng, nhưng không còn đủ để định hình một hành trình nghề nghiệp dài hạn.

Chọn nghề giữa làn sóng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang tạo nên những đổi thay mạnh mẽ ở các ngành nghề, trong khi hệ thống giáo dục, đào tạo nghề ở nước ta cũng đang bước vào một giai đoạn cấu trúc lại. Hai “làn sóng” ấy ảnh hưởng không nhỏ đến cách vận hành của thị trường lao động, đặt người học trước nhiều lựa chọn mới và không ngừng biến đổi.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc VNSC và ông Yasuo Ishii, Phó Chủ tịch cấp cao JAXA trao thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: VNSC)

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản

Ngày 2/5, tại Hà Nội, lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) và lãnh đạo Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đã ký kết, trao đổi “Văn bản Sửa đổi thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh”.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.