Giải mã thành công bí ẩn về lõi sao Hỏa

Một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Nature cho thấy sao Hỏa có cấu trúc bên trong tương tự Trái Đất, với lõi trong rắn bao quanh bởi lớp lõi ngoài dạng lỏng. Kết quả này giúp giải mã câu hỏi tồn tại lâu nay về sự tiến hóa của hành tinh đỏ và lý do vì sao nó từng có môi trường thuận lợi hơn hiện nay.

Những phát hiện này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá trình tiến hóa của sao Hỏa như một hành tinh. (Ảnh: theconversation.com)
Những phát hiện này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá trình tiến hóa của sao Hỏa như một hành tinh. (Ảnh: theconversation.com)

Theo nhóm tác giả do Huixing Bi thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (Hợp Phì) dẫn đầu, lõi trong rắn của sao Hỏa có bán kính khoảng 610km. Sự tồn tại của lớp lõi rắn chứng tỏ quá trình kết tinh và đông đặc vẫn đang diễn ra khi hành tinh này tiếp tục nguội đi theo thời gian.

Điều này khiến cấu trúc lõi của sao Hỏa giống Trái Đất hơn nhiều so với suy đoán trước đây và cho thấy nó từng có khả năng tạo ra hiệu ứng “máy phát địa từ” (dynamo). Ở Trái Đất, sự chênh lệch nhiệt giữa lõi trong rắn, lõi ngoài lỏng và lớp phủ tạo ra dòng đối lưu, từ đó hình thành và duy trì từ trường. Từ trường đóng vai trò như lá chắn bảo vệ khí quyển trước gió Mặt Trời, giúp duy trì môi trường sống.

Trước đây, các mô hình từ dữ liệu tàu đổ bộ InSight (NASA) chỉ cho thấy lõi sao Hỏa có dạng lỏng, với kích thước lớn hơn và mật độ thấp hơn dự kiến. Năm 2021, nhóm của Simon Stähler (ETH Zurich, Thụy Sĩ) xác nhận sự tồn tại của lõi lỏng này nhưng chưa đủ bằng chứng khẳng định có lõi rắn.

Lần này, các nhà nghiên cứu đã chọn lọc các trận “động đất sao Hỏa” phù hợp và áp dụng kỹ thuật phân tích tín hiệu mới để phát hiện sóng địa chấn đi qua ranh giới lõi trong.

image-687.jpg
Đồ họa hiển thị các phân tử hữu cơ chuỗi dài gồm decane, undecane và dodecane, được phát hiện trong một mẫu đá có tên là “Cumberland” trên sao Hỏa. (Nguồn: NASA)

Kết quả này cũng giúp lý giải tại sao sao Hỏa từng có từ trường và khí quyển dày, giữ được nước lỏng chảy trên bề mặt. Các dấu vết sông ngòi, hồ cạn và khoáng chất hình thành dưới nước trên bề mặt hành tinh là minh chứng rõ ràng. Khi lõi mất khả năng duy trì dòng đối lưu, từ trường biến mất, khí quyển dần bị gió Mặt Trời thổi bay vào vũ trụ, để lại hành tinh khô cằn, lạnh giá như hiện nay.

Các nhà khoa học nhận định phát hiện về lõi rắn không chỉ mở rộng hiểu biết về lịch sử sao Hỏa mà còn giúp xây dựng các mô hình chung về sự hình thành và tiến hóa của các hành tinh đá trong hệ Mặt Trời.

Đây cũng là minh chứng cho sự tiến bộ trong thu thập và phân tích dữ liệu khoa học, khi các mô hình cạnh tranh trước đây dần được bổ sung và điều chỉnh dựa trên bằng chứng mới.

TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ cung cấp)

Đưa hợp tác khoa học, công nghệ Việt Nam-Australia từ “chuyển giao” sang “cùng nghiên cứu, cùng phát triển”

Tại Diễn đàn Tech Connect Việt Nam-Australia 2026, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đề xuất hai nước chuyển từ trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ sang cùng nghiên cứu, đồng tài trợ, tạo tài sản trí tuệ và sản phẩm mới, hướng tới xây dựng hệ sinh thái hợp tác lâu dài.

Hướng dẫn thực hành phòng chống các đợt tấn công trên không gian mạng tại Đại học Phenikaa.

Đa dạng hóa các nguồn lực khoa học

Mô hình hợp tác “ba nhà” (Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp) đang mở ra cách tổ chức mới các nguồn lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhưng để tri thức thật sự đi từ phòng thí nghiệm ra thị trường, ba chủ thể cần gắn kết chặt chẽ trong một cơ chế phối hợp thống nhất.

Công an Quảng Ninh vừa triệt phá thành công một đường dây tội phạm công nghệ cao lừa đảo, chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng. (Ảnh Quốc Xã)

Cảnh báo tình trạng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản

Hiện nay, tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản tiếp tục chiếm tỷ lệ lớn, với các phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Đặc biệt, để thực hiện các vụ lừa đảo, “rửa tiền” thành công các đối tượng đã không ngừng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng, ví điện tử…

Toàn cảnh buổi làm việc. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ cung cấp)

Việt Nam-Australia thúc đẩy hợp tác về công nghệ cao, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Australia, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm việc với Thượng nghị sĩ Tim Ayres, Bộ trưởng Công nghiệp, Khoa học và Tài nguyên Australia, trao đổi các định hướng thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo giữa hai nước.

Diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp

Diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian tầm thấp

6 mẫu UAV lưỡng dụng thuộc dòng H-X do các nhà khoa học, kỹ sư và doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, chế tạo được đưa vào diễn tập cùng hệ thống nhận diện, giám sát và tác chiến điện tử là minh chứng sống động cho năng lực làm chủ công nghệ lõi, làm chủ bầu trời tầm thấp của Việt Nam.

Đưa AI vào giáo dục phổ thông, chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai. (Ảnh do AI thiết kế)

Từ sử dụng đến làm chủ AI: Những bước chuẩn bị cho thế hệ công dân số

Mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký Quyết định số 1528/QĐ-TTg ngày 11/8/2026 phê duyệt Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, định hướng đến năm 2035. Theo đó, sẽ hình thành hệ thống giáo dục tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) ở tất cả các cấp học và trình độ đào tạo.

Ông Wichet Chuchaeu, Giám đốc Điều hành Khu vực Việt Nam, ngành xi-măng và vật liệu xây dựng, Tập đoàn SCG, kiêm Phó Chủ tịch SCG Việt Nam phát biểu tại sự kiện ESG Company Tour 2026.

SCG đồng hành cùng SME giải bài toán chuyển đổi xanh

Với gần 35 năm triển khai phát triển bền vững trong hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam, SCG đang từng bước chuyển những kinh nghiệm thực tiễn thành nguồn lực hỗ trợ cộng đồng SME thông qua sáng kiến Go Together.

Các đại biểu cắt băng khánh thành Không gian trình diễn công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Daegu. (Ảnh: Công Vinh)

Đà Nẵng và thành phố Daegu thúc đẩy chuyển giao công nghệ, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Sáng 18/8, trong khuôn khổ Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng-SURF 2026 đã diễn ra Lễ ra mắt Không gian trình diễn công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Daegu (Hàn Quốc) tại Đà Nẵng. Đây là hoạt động hợp tác quốc tế có ý nghĩa quan trọng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo thành phố.

Mô hình kho dữ liệu và trung tâm công nghệ cao tại Hòa Lạc, Hà Nội. (Ảnh: HNV)

Làn sóng đầu tư vào AI và các trung tâm dữ liệu đang mở rộng sang Việt Nam

Thêm 7,1GW vào nguồn cung tương lai và 1,4GW công suất mới đưa vào vận hành khu vực châu Á-Thái Bình Dương (APAC). Đông Nam Á chiếm khoảng 50% tổng công suất đang được xây dựng của khu vực. Làn sóng đầu tư vào AI và các trung tâm dữ liệu quy mô cực lớn đang mở rộng hoạt động sang các thị trường mới nổi, bao gồm Việt Nam.

EU chính thức triển khai dự án IRIS². (Ảnh: TELECOM REVIEW EUROPE)

EU củng cố chủ quyền số

Việc Ủy ban châu Âu (EC) vừa chính thức ký thỏa thuận triển khai chòm sao vệ tinh IRIS² với liên danh SpaceRISE đánh dấu một cột mốc lịch sử đối với không gian số và địa chính trị của Liên minh châu Âu (EU). Dự án là bước đi quan trọng nhất của EU trong thập niên này nhằm thiết lập tự chủ chiến lược và bảo vệ chủ quyền số.

Bên trong Văn phòng phần cứng Google tại Đài Loan (Trung Quốc). (Ảnh: Google)

Trải nghiệm có trách nhiệm với những công nghệ “tỷ đô”

Tháng 8/2026 đánh dấu một cột mốc mang tính biểu tượng trong lịch sử công nghệ thông tin toàn cầu. Trí tuệ nhân tạo (AI) đã chính thức trở thành một phần thiết yếu của đời sống con người với những con số biết nói và những thách thức an ninh chưa từng có.

Giới thiệu thiết bị công nghệ của các startup tại sự kiện Demo Day 2026. (Ảnh: VIỆT LAN)

Tạo không gian thử nghiệm cho đổi mới sáng tạo

Từ phát triển sản phẩm mẫu, thử nghiệm trong môi trường thực tế đến kết nối thị trường, một số chương trình và chính sách hỗ trợ khởi nghiệp đang chú trọng hơn tới khâu kiểm chứng công nghệ. Điều này đặt ra yêu cầu hình thành những không gian giúp ý tưởng được thử nghiệm, hoàn thiện và từng bước đi vào thực tiễn.