Giải mã thành công bí ẩn về lõi sao Hỏa

Một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Nature cho thấy sao Hỏa có cấu trúc bên trong tương tự Trái Đất, với lõi trong rắn bao quanh bởi lớp lõi ngoài dạng lỏng. Kết quả này giúp giải mã câu hỏi tồn tại lâu nay về sự tiến hóa của hành tinh đỏ và lý do vì sao nó từng có môi trường thuận lợi hơn hiện nay.

Những phát hiện này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá trình tiến hóa của sao Hỏa như một hành tinh. (Ảnh: theconversation.com)
Những phát hiện này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá trình tiến hóa của sao Hỏa như một hành tinh. (Ảnh: theconversation.com)

Theo nhóm tác giả do Huixing Bi thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (Hợp Phì) dẫn đầu, lõi trong rắn của sao Hỏa có bán kính khoảng 610km. Sự tồn tại của lớp lõi rắn chứng tỏ quá trình kết tinh và đông đặc vẫn đang diễn ra khi hành tinh này tiếp tục nguội đi theo thời gian.

Điều này khiến cấu trúc lõi của sao Hỏa giống Trái Đất hơn nhiều so với suy đoán trước đây và cho thấy nó từng có khả năng tạo ra hiệu ứng “máy phát địa từ” (dynamo). Ở Trái Đất, sự chênh lệch nhiệt giữa lõi trong rắn, lõi ngoài lỏng và lớp phủ tạo ra dòng đối lưu, từ đó hình thành và duy trì từ trường. Từ trường đóng vai trò như lá chắn bảo vệ khí quyển trước gió Mặt Trời, giúp duy trì môi trường sống.

Trước đây, các mô hình từ dữ liệu tàu đổ bộ InSight (NASA) chỉ cho thấy lõi sao Hỏa có dạng lỏng, với kích thước lớn hơn và mật độ thấp hơn dự kiến. Năm 2021, nhóm của Simon Stähler (ETH Zurich, Thụy Sĩ) xác nhận sự tồn tại của lõi lỏng này nhưng chưa đủ bằng chứng khẳng định có lõi rắn.

Lần này, các nhà nghiên cứu đã chọn lọc các trận “động đất sao Hỏa” phù hợp và áp dụng kỹ thuật phân tích tín hiệu mới để phát hiện sóng địa chấn đi qua ranh giới lõi trong.

image-687.jpg
Đồ họa hiển thị các phân tử hữu cơ chuỗi dài gồm decane, undecane và dodecane, được phát hiện trong một mẫu đá có tên là “Cumberland” trên sao Hỏa. (Nguồn: NASA)

Kết quả này cũng giúp lý giải tại sao sao Hỏa từng có từ trường và khí quyển dày, giữ được nước lỏng chảy trên bề mặt. Các dấu vết sông ngòi, hồ cạn và khoáng chất hình thành dưới nước trên bề mặt hành tinh là minh chứng rõ ràng. Khi lõi mất khả năng duy trì dòng đối lưu, từ trường biến mất, khí quyển dần bị gió Mặt Trời thổi bay vào vũ trụ, để lại hành tinh khô cằn, lạnh giá như hiện nay.

Các nhà khoa học nhận định phát hiện về lõi rắn không chỉ mở rộng hiểu biết về lịch sử sao Hỏa mà còn giúp xây dựng các mô hình chung về sự hình thành và tiến hóa của các hành tinh đá trong hệ Mặt Trời.

Đây cũng là minh chứng cho sự tiến bộ trong thu thập và phân tích dữ liệu khoa học, khi các mô hình cạnh tranh trước đây dần được bổ sung và điều chỉnh dựa trên bằng chứng mới.

TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh phiên đối thoại mở trong khuôn khổ chương trình.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ đối thoại với nhà khoa học, giảng viên trẻ và sinh viên

Đại diện lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã trao đổi, lắng nghe, chia sẻ cùng nhà khoa học trẻ, giảng viên trẻ, sinh viên về những "bài toán lớn" của đất nước.

AI for Good Việt Nam - công nghệ không phải là đích đến, mà là công cụ để con người tạo ra những thay đổi tốt đẹp hơn. (Ảnh: PV)

Chương trình AI for Good Việt Nam thúc đẩy đổi mới sáng tạo vì cộng đồng

Triết lý AI for Good Việt Nam theo đuổi là: trí tuệ nhân tạo không chỉ là công nghệ. AI phải bắt đầu từ con người, từ sự thấu cảm, trách nhiệm và mong muốn làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Chương trình không chỉ mong muốn học sinh biết dùng AI, mà quan trọng hơn là biết dùng công nghệ tạo ra những giá trị tích cực cho xã hội.

Tiến sĩ Bùi Thị Thời, tác giả Bằng độc quyền giải pháp hữu ích “Quy trình tổng hợp tinh bột biến tính SOS-Sodium octenyl succinate có độ thế DS có thể chủ động điều chỉnh từ 0,02-0,06 bằng ngay phương pháp đơn giản thân thiện là sử dụng pha nước/etanol, dùng trong thực phẩm hỗ trợ điều trị bệnh béo phì và bệnh tiểu đường”.

Từ củ sắn Việt đến sáng chế hỗ trợ người tiểu đường và béo phì

Từ những hạt tinh bột sắn quen thuộc, Tiến sĩ Bùi Thị Thời đã tạo nên sáng chế “made in Vietnam”, mở ra hướng đi mới trong hỗ trợ điều trị béo phì và tiểu đường. Đằng sau bằng độc quyền giải pháp hữu ích là gần 20 năm chị bền bỉ theo đuổi khoa học với khát vọng đưa nghiên cứu bước ra khỏi phòng thí nghiệm để phục vụ cộng đồng.

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Rút ngắn khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Rút ngắn khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn

Nhân Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam, phóng viên Báo Nhân Dân phỏng vấn GS, TS Trần Hồng Thái, Ủy viên TƯ Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Phó trưởng Ban Chính sách chiến lược TƯ chung quanh những giải pháp đột phá phát triển khoa học-công nghệ trong bối cảnh đổi mới hiện nay.

Đại diện Ban tổ chức tham quan khu vực tranh tài của các thí sinh tại Vòng chung kết Hội thi Tin học trẻ thành phố Hà Nội lần thứ 31.

Robot tuần tra, phần mềm học lịch sử VR xuất hiện ở Hội thi Tin học trẻ thành phố Hà Nội

Là hoạt động thường niên dành cho thanh thiếu nhi Thủ đô do Đoàn Thanh niên, Hội đồng Đội phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức, Hội thi Tin học trẻ thành phố Hà Nội đã bước sang lần tổ chức thứ 31. Năm nay, vòng chung kết Hội thi diễn ra ngày 17/5 theo hình thức tập trung với nhiều sản phẩm đầy sáng tạo.

Mục tiêu của Chiến lược nhằm xây dựng hệ thống tiêu chuẩn Việt Nam hiện đại, mở, hài hòa tiêu chuẩn quốc tế, đóng vai trò là hạ tầng thể chế mềm của quốc gia. (Ảnh minh họa)

Phê duyệt Chiến lược tiêu chuẩn quốc gia giai đoạn 2026-2035

Chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2035, phấn đấu 60% số tiêu chuẩn Việt Nam được xây dựng trên cơ sở nhu cầu thực tiễn của thị trường trọng điểm; 30% tiêu chuẩn Việt Nam mới được xây dựng trong giai đoạn phục vụ các lĩnh vực công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ chiến lược, kinh tế số, kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải cùng các đại biểu tại lễ ra mắt Hiệp hội Kết nối toàn cầu Việt Nam-Pháp. (Ảnh: KHẢI HOÀN)

Kết nối nguồn lực trí thức, doanh nghiệp Việt Nam với mạng lưới toàn cầu

Chiều 16/5, tại Thủ đô Paris (Pháp), Hiệp hội Kết nối toàn cầu Việt Nam-Pháp (GCVF) chính thức ra mắt, đánh dấu thêm một diễn đàn kết nối cộng đồng trí thức, doanh nghiệp và thanh niên Việt Nam tại Pháp với các hoạt động hợp tác đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển kinh tế giữa hai nước cũng như trên toàn cầu.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại sự kiện.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới

Ngày 16/5, Học viện Tài chính tổ chức Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5, cùng Diễn đàn “Hợp tác và Phát triển” lần thứ II năm 2026 với chủ đề "Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới".