Giải mã thành công bí ẩn về lõi sao Hỏa

Một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Nature cho thấy sao Hỏa có cấu trúc bên trong tương tự Trái Đất, với lõi trong rắn bao quanh bởi lớp lõi ngoài dạng lỏng. Kết quả này giúp giải mã câu hỏi tồn tại lâu nay về sự tiến hóa của hành tinh đỏ và lý do vì sao nó từng có môi trường thuận lợi hơn hiện nay.

Những phát hiện này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá trình tiến hóa của sao Hỏa như một hành tinh. (Ảnh: theconversation.com)
Những phát hiện này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá trình tiến hóa của sao Hỏa như một hành tinh. (Ảnh: theconversation.com)

Theo nhóm tác giả do Huixing Bi thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (Hợp Phì) dẫn đầu, lõi trong rắn của sao Hỏa có bán kính khoảng 610km. Sự tồn tại của lớp lõi rắn chứng tỏ quá trình kết tinh và đông đặc vẫn đang diễn ra khi hành tinh này tiếp tục nguội đi theo thời gian.

Điều này khiến cấu trúc lõi của sao Hỏa giống Trái Đất hơn nhiều so với suy đoán trước đây và cho thấy nó từng có khả năng tạo ra hiệu ứng “máy phát địa từ” (dynamo). Ở Trái Đất, sự chênh lệch nhiệt giữa lõi trong rắn, lõi ngoài lỏng và lớp phủ tạo ra dòng đối lưu, từ đó hình thành và duy trì từ trường. Từ trường đóng vai trò như lá chắn bảo vệ khí quyển trước gió Mặt Trời, giúp duy trì môi trường sống.

Trước đây, các mô hình từ dữ liệu tàu đổ bộ InSight (NASA) chỉ cho thấy lõi sao Hỏa có dạng lỏng, với kích thước lớn hơn và mật độ thấp hơn dự kiến. Năm 2021, nhóm của Simon Stähler (ETH Zurich, Thụy Sĩ) xác nhận sự tồn tại của lõi lỏng này nhưng chưa đủ bằng chứng khẳng định có lõi rắn.

Lần này, các nhà nghiên cứu đã chọn lọc các trận “động đất sao Hỏa” phù hợp và áp dụng kỹ thuật phân tích tín hiệu mới để phát hiện sóng địa chấn đi qua ranh giới lõi trong.

image-687.jpg
Đồ họa hiển thị các phân tử hữu cơ chuỗi dài gồm decane, undecane và dodecane, được phát hiện trong một mẫu đá có tên là “Cumberland” trên sao Hỏa. (Nguồn: NASA)

Kết quả này cũng giúp lý giải tại sao sao Hỏa từng có từ trường và khí quyển dày, giữ được nước lỏng chảy trên bề mặt. Các dấu vết sông ngòi, hồ cạn và khoáng chất hình thành dưới nước trên bề mặt hành tinh là minh chứng rõ ràng. Khi lõi mất khả năng duy trì dòng đối lưu, từ trường biến mất, khí quyển dần bị gió Mặt Trời thổi bay vào vũ trụ, để lại hành tinh khô cằn, lạnh giá như hiện nay.

Các nhà khoa học nhận định phát hiện về lõi rắn không chỉ mở rộng hiểu biết về lịch sử sao Hỏa mà còn giúp xây dựng các mô hình chung về sự hình thành và tiến hóa của các hành tinh đá trong hệ Mặt Trời.

Đây cũng là minh chứng cho sự tiến bộ trong thu thập và phân tích dữ liệu khoa học, khi các mô hình cạnh tranh trước đây dần được bổ sung và điều chỉnh dựa trên bằng chứng mới.

TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Người dân cần cảnh giác với hành vi lừa đảo thông qua thu thập thông tin cá nhân tại các phiên livestream.

“Mồi ngon” của các đối tượng lừa đảo tại các phiên livestream

Hiện nay, các phiên livestream bán hàng, tư vấn dịch vụ, tử vi, tướng số trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng việc để lại số điện thoại, ngày tháng năm sinh hay thông tin cá nhân ở phần bình luận lại trở thành “mồi ngon” để tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo.

Sở hữu trí tuệ: Tạo "hạ tầng mềm" cho kinh tế số và thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Sở hữu trí tuệ: Tạo "hạ tầng mềm" cho kinh tế số và thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ chính thức có hiệu lực từ 1/4/2026. Chung quanh những điểm mới và yêu cầu đặt ra trong tổ chức thực thi Luật, phóng viên Báo Nhân Dân có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội.

Nâng cao năng lực hoạt động của lực lượng bảo vệ an ninh mạng quốc gia:. (Ảnh: PV)

Nâng cao năng lực hoạt động của lực lượng bảo vệ an ninh mạng quốc gia

Đề án hướng tới nâng cao năng lực tổng thể, xây dựng lực lượng bảo vệ an ninh mạng tinh nhuệ, hiện đại, chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó hiệu quả với mọi nguy cơ, thách thức trên không gian mạng, bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên không gian mạng.

Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo trao các giải Nhất tặng các thí sinh đạt giải.

Viện Hóa học khẳng định không liên quan dự án đạt giải Nhất Cuộc thi Khoa học, kỹ thuật quốc gia

Ngày 30/3, Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chính thức thông tin và khẳng định không liên quan dự án đạt giải Nhất Cuộc thi Khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh năm học 2025-2026; đồng thời, đề nghị các cơ quan chức năng sớm xác minh, làm rõ vụ việc.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: Mạnh Xuân)

Nghiên cứu hoàn thiện thể chế phát triển hệ thống giáo dục

Chiều 30/3, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam tổ chức hội thảo trao đổi, thảo luận về cơ sở khoa học của đề tài khoa học cấp Nhà nước: Hoàn thiện thể chế phát triển hệ thống giáo dục nhằm góp phần tạo động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước trong điều kiện mới.

Khung cảnh Đại hội đại biểu Hội Triết học Việt Nam lần thứ hai, nhiệm kỳ 2026-2031.

Hội Triết học Việt Nam bước vào nhiệm kỳ mới với tầm nhìn hội nhập và phát triển

Sáng 28/3, tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam (Hà Nội), Đại hội đại biểu Hội Triết học Việt Nam lần thứ hai, nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức trọng thể, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong nhiệm vụ nâng cao chất lượng nghiên cứu, gắn lý luận với thực tiễn và đẩy mạnh hội nhập quốc tế.

Các ấn phẩm của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật trưng bày tại một sự kiện ở Cần Thơ.

Bước chuyển tư duy phát triển ngành xuất bản trong kỷ nguyên số

Chỉ thị số 04-CT/TW năm 2026 được ban hành trong một không gian phát triển hoàn toàn mới. Chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công nghệ đang định hình lại toàn bộ chuỗi sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiếp nhận tri thức, còn văn hóa, dữ liệu, nội dung số ngày càng trở thành nguồn lực phát triển quan trọng của quốc gia.

Mục tiêu đến năm 2030, nghiên cứu, làm chủ công nghệ thiết kế, tích hợp, chế tạo, thử nghiệm và đưa vào ứng dụng 6 sản phẩm công nghệ chiến lược. (Ảnh minh họa)

Tự chủ công nghệ AUV nghiên cứu biển

Khoa học-công nghệ phát triển giúp nhiều quốc gia biển trên thế giới đẩy mạnh nghiên cứu về tiềm năng tài nguyên biển trong vùng lãnh hải của mình, từ đó có những quyết sách chính xác và hiệu quả. 

Nhân lực bán dẫn: Bài học từ Đức và khoảng trống của Việt Nam

Nhân lực bán dẫn: Bài học từ Đức và khoảng trống của Việt Nam

Trong bối cảnh ngành công nghiệp bán dẫn đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế số toàn cầu, câu chuyện nhân lực không còn là vấn đề riêng của các quốc gia phát triển. Đối với Việt Nam, nơi dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn đang tăng nhanh, bài toán nguồn nhân lực ngày càng trở nên cấp thiết.