Giá dừa nguyên liệu giảm mạnh, thu nhập người trồng sụt giảm
Tại xã Giồng Trôm, gia đình ông Lê Văn Tâm vừa thu hoạch hơn 6.000m² dừa khô nguyên liệu. Toàn bộ sản lượng chỉ được thương lái thu mua với giá 25.000 đồng/chục (12 quả), thấp hơn rất nhiều so với cùng kỳ năm trước.
Ông Tâm cho biết: “Nếu như vào khoảng tháng 9/2025, giá dừa từng đạt khoảng 240.000 đồng/chục thì nay chỉ còn khoảng một phần mười. Sau khi trừ chi phí phân bón, nhân công, vận chuyển và chăm sóc vườn, lợi nhuận gần như không còn. Người trồng dừa hiện nay chỉ mong giá ổn định để yên tâm đầu tư lâu dài. Nếu giá thấp kéo dài thì rất ít hộ dám bón phân, chăm sóc đầy đủ, năng suất chắc chắn sẽ giảm trong các vụ tới”.
Không chỉ dừa khô nguyên liệu, giá dừa tươi cũng đang có xu hướng giảm. Ông Nguyễn Văn Dũng, ở xã Phú Túc, cho biết gia đình vừa bán dừa tươi đạt tiêu chuẩn hữu cơ cho doanh nghiệp sơ chế xuất khẩu với giá 85.000 đồng/chục, giảm khoảng 15.000 đồng/chục so với đợt thu hoạch trước.
Theo ông Dũng, thời điểm hiện nay đang mùa mưa, nguồn cung dồi dào hơn nên giá dừa nhiều khả năng còn tiếp tục giảm trong thời gian tới.
Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Sơn Phú (phường An Hội) Nguyễn Văn Hây cho biết, cùng kỳ năm trước, giá dừa nguyên liệu tăng rất cao do nhu cầu thu mua phục vụ xuất khẩu, đặc biệt là thị trường Trung Quốc. Khi đó, nhiều thương lái cạnh tranh quyết liệt, liên tục đẩy giá lên để giành nguồn hàng. Hiện nay, khi thị trường đảo chiều, Hợp tác xã thu mua dừa của thành viên với giá khoảng 35.000 đồng/chục, cao hơn mức giá phổ biến của thương lái bên ngoài. Mặc dù giá vẫn thấp so với năm trước nhưng việc duy trì mức thu mua ổn định đã phần nào giúp thành viên yên tâm sản xuất.
Tỉnh Vĩnh Long hiện có khoảng 122.870ha dừa, chiếm hơn 60% diện tích dừa cả nước, tạo sinh kế cho khoảng 270.000 hộ dân. Không chỉ là cây trồng chủ lực, dừa còn gắn bó mật thiết với đời sống kinh tế-xã hội của người dân nhiều địa phương trong tỉnh.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy ngành dừa vẫn phụ thuộc lớn vào xuất khẩu nguyên liệu và biến động của thị trường thế giới. Mỗi khi cung-cầu thay đổi, giá dừa trong nước lập tức chịu tác động, kéo theo thu nhập của người trồng giảm mạnh.
Phát triển chuỗi liên kết, nâng cao giá trị ngành dừa
Trong bối cảnh thị trường biến động, các mô hình liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đang cho thấy hiệu quả rõ nét trong việc ổn định đầu ra và giá bán.
Tại Hợp tác xã Nông nghiệp Định Thủy (xã Đồng Khởi), mặc dù giá dừa nguyên liệu trên thị trường chỉ khoảng 30.000 đồng/chục, hợp tác xã vẫn thu mua dừa hữu cơ của thành viên với mức giá từ 40.000 đến 45.000 đồng/chục.
Theo Giám đốc Hợp tác xã Trần Văn Đạt, sở dĩ hợp tác xã duy trì được mức giá cao hơn thị trường là nhờ đã ký hợp đồng tiêu thụ dài hạn với doanh nghiệp chuyên chế biến và xuất khẩu dừa. Hiện hợp tác xã có 150 thành viên với khoảng 720ha dừa hữu cơ; mỗi ngày thu mua khoảng 10.000 quả dừa, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 90 lao động địa phương.
Ông Đạt cho biết: “Nhờ tham gia chuỗi liên kết, giá thu mua luôn cao hơn thị trường nên dù giá dừa giảm sâu, bà con vẫn có thể duy trì sản xuất và yên tâm chăm sóc vườn cây”.
Theo ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long, đến nay địa phương có khoảng 31.000ha dừa đạt tiêu chuẩn hữu cơ. Toàn tỉnh đã hình thành chuỗi liên kết với sự tham gia của 36 hợp tác xã và 36 tổ hợp tác, xây dựng vùng nguyên liệu gắn với chuỗi giá trị trên diện tích hơn 10.094ha.
Theo kế hoạch đến cuối năm 2026, Vĩnh Long sẽ phát triển thêm hơn 13.000ha dừa hữu cơ, nâng tổng diện tích lên khoảng 44.000ha, tương đương gần 36% diện tích dừa toàn tỉnh. Việc mở rộng vùng nguyên liệu đạt chuẩn không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo điều kiện đáp ứng các yêu cầu khắt khe của các thị trường xuất khẩu như Hoa Kỳ và châu Âu.
Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dừa Việt Nam Cao Bá Đăng Khoa cho rằng, để ngành dừa phát triển bền vững, cần xây dựng chuỗi giá trị đồng bộ từ khâu sản xuất giống, canh tác, thu hoạch đến chế biến và tiêu thụ. Giống dừa phải có nguồn gốc rõ ràng, được chứng nhận; quy trình sản xuất cần được quản lý chặt chẽ, có nhật ký canh tác và tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn quốc tế. Cùng với đó, các địa phương cần chủ động cập nhật cơ sở dữ liệu về vùng trồng, theo dõi tình hình xâm nhập mặn, sâu bệnh để kịp thời hỗ trợ người dân; đồng thời tăng cường tổ chức các diễn đàn kết nối cung-cầu, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với hợp tác xã và nông dân.
Mới đây, tại cuộc họp về tình hình sản xuất và tiêu thụ dừa trên địa bàn tỉnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa nhận định, cây dừa đang từng bước khẳng định vị thế là cây trồng chủ lực của địa phương. Tuy nhiên, biến động giá thời gian qua cho thấy ngành hàng này vẫn thiếu các cơ chế điều tiết hiệu quả để bảo đảm lợi ích hài hòa giữa người sản xuất và doanh nghiệp.
Theo đồng chí Châu Văn Hòa, thời gian tới tỉnh sẽ tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong liên kết sản xuất, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với các tổ hợp tác, hợp tác xã nhằm xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, nâng cao chất lượng vùng trồng và bảo đảm đầu ra bền vững.
Bên cạnh đó, tỉnh sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm dừa trên thị trường trong và ngoài nước; chú trọng xây dựng thương hiệu dừa Việt Nam phục vụ xuất khẩu, đồng thời phát triển thương hiệu dừa Vĩnh Long tại thị trường nội địa. Cùng với việc mở rộng chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao giá trị gia tăng, đây được xem là hướng đi căn cơ nhằm giảm phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô, nâng cao thu nhập cho người trồng dừa và phát triển ngành dừa theo hướng hiện đại, bền vững.
