Thỏa thuận tập trung vào hai nội dung chính gồm xây dựng khung pháp lý dành cho nhóm doanh nghiệp vốn hóa trung bình quy mô nhỏ (SMC) và mở rộng áp dụng các quy định số hóa trong hoạt động quản lý thị trường chung của EU.
Phát biểu sau khi đạt được thỏa thuận với tư cách quốc gia Chủ tịch luân phiên Hội đồng Liên minh châu Âu (EU), Thứ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Cộng hòa Cyprus (Síp) Marilena Raouna cho rằng đây là bước tiến cụ thể trong nỗ lực nâng cao năng lực cạnh tranh của châu Âu.
Theo bà Raouna, các biện pháp mới không chỉ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), mà còn mở rộng sang nhóm doanh nghiệp đang trong giai đoạn tăng trưởng và mở rộng quy mô. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đổi mới sáng tạo, tạo việc làm và giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp.
Một trong những điểm đáng chú ý của thỏa thuận là việc thúc đẩy nguyên tắc “mặc định số hóa” trong quá trình thực thi pháp luật và quản lý hành chính. Theo đó, nhiều quy định hiện vẫn dựa trên hồ sơ giấy sẽ được chuyển sang hình thức điện tử.
Khung pháp lý mới dự kiến cho phép số hóa các loại tài liệu như Tuyên bố hợp chuẩn của EU, quy trình trao đổi thông tin giữa cơ quan quản lý các quốc gia thành viên với doanh nghiệp, cũng như mở rộng khả năng cung cấp hướng dẫn sử dụng sản phẩm dưới định dạng số thay cho tài liệu in.
Tuy nhiên, EU vẫn duy trì yêu cầu cung cấp thông tin bằng văn bản giấy trong những trường hợp liên quan trực tiếp đến an toàn người tiêu dùng hoặc có nguy cơ gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe và quyền lợi của người sử dụng.
Bên cạnh chuyển đổi số, thỏa thuận cũng mở rộng phạm vi hỗ trợ đối với nhóm doanh nghiệp SMC, nhóm được đánh giá giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế châu Âu.
Theo số liệu của EU, các doanh nghiệp thuộc nhóm này hiện tạo ra khoảng 6% tổng số việc làm trong toàn khối và tập trung tại nhiều lĩnh vực chiến lược như điện tử, hàng không vũ trụ, quốc phòng, năng lượng, công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng và y tế.
Đáng chú ý, các đồng lập pháp đã điều chỉnh tiêu chí xác định doanh nghiệp SMC theo hướng mở rộng hơn so với đề xuất ban đầu của Ủy ban châu Âu (EC).
Cụ thể, ngưỡng mới sẽ áp dụng cho các doanh nghiệp có dưới 1.000 lao động và doanh thu hằng năm không vượt 200 triệu euro (230,81 triệu USD) hoặc tổng tài sản không quá 172 triệu euro. Trước đó, mức đề xuất là dưới 750 lao động và doanh thu tối đa 150 triệu euro.
Việc xây dựng nhóm doanh nghiệp mới này nhằm giảm hiện tượng “bờ vực chính sách”, tức tình trạng doanh nghiệp mất hàng loạt ưu đãi ngay khi vượt ngưỡng SME truyền thống. Qua đó, EU kỳ vọng tạo động lực để các doanh nghiệp mạnh dạn mở rộng hoạt động mà vẫn duy trì được môi trường hỗ trợ phù hợp trong giai đoạn chuyển tiếp.
Theo thỏa thuận, sau 5 năm kể từ khi quy định có hiệu lực, EC sẽ tiến hành đánh giá lại tác động của chính sách đối với việc cắt giảm gánh nặng hành chính và nâng cao năng lực cạnh tranh của nhóm doanh nghiệp này.
Đối với nội dung chuyển đổi số và quy chuẩn kỹ thuật chung, thời hạn để các quốc gia thành viên đưa quy định mới vào luật quốc gia được gia hạn lên 24 tháng nhằm bảo đảm đủ thời gian triển khai.
Thỏa thuận tạm thời hiện vẫn cần được Hội đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu phê chuẩn chính thức trước khi hoàn tất quy trình rà soát pháp lý và chính thức có hiệu lực.
Gói cải cách Omnibus IV được EC công bố vào tháng 5/2025, là một phần trong định hướng của EU nhằm xây dựng môi trường pháp lý đơn giản, linh hoạt và phù hợp hơn với yêu cầu cạnh tranh trong giai đoạn chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
