Hơn ba năm, kể từ khi bùng nổ cuộc xung đột giữa Phong trào Hồi giáo Hamas và Israel tại Dải Gaza, trẻ em tại vùng lãnh thổ Palestine này đang phải đối mặt những hậu quả nghiêm trọng về thể chất, tâm lý và điều kiện sống. Mặc dù cộng đồng quốc tế tiếp tục đưa nước sạch, lương thực, thuốc men và sự hỗ trợ giáo dục, tâm lý để giúp trẻ em ở Gaza, song quy mô và nhu cầu vẫn vượt xa nguồn lực hiện có.
Ba năm qua, thời gian đối với hàng trăm nghìn trẻ em ở Gaza không còn được đo bằng những năm học, những dịp sinh nhật hay những kỳ nghỉ hè mà bằng những lần hoảng sợ chạy khỏi nơi trú ẩn, những hoang mang đau đớn khi người thân không trở về và cuộc sống thiếu nước, thiếu thực phẩm và một ngôi nhà an toàn.
Theo Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), ít nhất 21.700 trẻ em đã thiệt mạng trong cuộc xung đột tại Gaza và khoảng 45.000 trẻ bị thương, trong đó hơn 11.000 em chịu những thương tích có thể làm thay đổi cuộc đời. Tổ chức Bác sĩ Không Biên giới (MSF) cho biết, nhiều trẻ em được đưa tới các cơ sở y tế trong tình trạng bị thương nghiêm trọng, trong đó có cụt chi, dập nát tay chân và bỏng nặng, đòi hỏi quá trình điều trị và phục hồi kéo dài.
Khi con số thống kê cho thấy khoảng 1,9 triệu người tại Gaza đã phải di dời, hơn 1,2 triệu người mất nhà ở, thì đối với trẻ em, tình trạng này đồng nghĩa với việc chúng phải lớn lên trong điều kiện vật chất thiếu thốn, trường học bị hư hại, dịch vụ y tế gián đoạn và mất người thân.
Chiến tranh cũng lấy đi một phần quan trọng khác của tuổi thơ là quyền được học tập đối với trẻ em ở Gaza. Gần 495.000 trẻ mầm non và trẻ trong độ tuổi đi học đang phải theo học tại các không gian học tập do Liên hợp quốc và các đối tác hỗ trợ. Tuy nhiên, khoảng 200.000 trẻ vẫn chưa tiếp cận được bất kỳ hình thức học tập có tổ chức nào.
Trong khi đó, xung đột kéo dài làm cho hệ thống y tế bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khiến việc điều trị và chăm sóc phục hồi cho trẻ em gặp nhiều khó khăn. Theo Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA), tháng 9/2026, 91% số hộ gia đình tại Gaza rơi vào tình trạng thiếu nước từ mức trung bình đến nghiêm trọng. Phần lớn người dân vẫn phải sống trong cảnh di dời, trong khi cơ sở hạ tầng, nguồn nước, vệ sinh, nơi ở và dịch vụ y tế đều bị hạn chế.
Đối với nhiều trẻ em Gaza, khái niệm “nhà” đã trở nên mong manh. Những ngôi nhà bị phá hủy hoặc hư hại buộc các gia đình phải sống trong lều, nơi trú tạm hoặc những công trình không bảo đảm an toàn.
Khi mùa mưa và mùa đông đến, nguy cơ ngập lụt, giá rét và bệnh tật càng trở nên đáng lo ngại. Những công trình dã chiến vốn chỉ được thiết kế để sử dụng ngắn hạn đang xuống cấp nhanh chóng dưới tác động của thời tiết khắc nghiệt. Đáng chú ý, mùa đông đang đến gần và tình trạng ngày càng tồi tệ khi hơn 70% gia đình tại Gaza đã phải chịu cảnh ngập lụt nghiêm trọng.
Những tổn thương thể chất chỉ là một phần trong những hậu quả mà trẻ em Gaza phải đối mặt. Các tổ chức nhân đạo cảnh báo, tình trạng bạo lực, mất mát và di dời kéo dài đang gây ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe tâm lý của trẻ. Sức khỏe tinh thần của trẻ em Gaza suy giảm đáng kể từ khi xung đột bùng nổ. Một số trẻ tái hiện những gì chứng kiến trong chiến tranh thông qua trò chơi, như giả lập đấu súng, phóng tên lửa hoặc tổ chức tang lễ cho búp bê. Theo các chuyên gia, việc điều trị sang chấn tâm lý cho trẻ em không chỉ cần tư vấn tâm lý mà còn đòi hỏi môi trường sống ổn định, trường học hoạt động trở lại, sự chăm sóc của người lớn và điều kiện an toàn để trẻ có thể vui chơi.
Nhằm làm dịu tác động của cuộc khủng hoảng quy mô lớn ở Gaza đối với trẻ em, các hoạt động cứu trợ quốc tế đã được tiến hành. Các cơ quan nhân đạo của Liên hợp quốc và các tổ chức đối tác đã duy trì các bếp ăn, phân phối thực phẩm, nước, vật dụng vệ sinh, lều, đồ dùng học tập và hỗ trợ y tế.
Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất đối với hoạt động cứu trợ hiện nay là sự thiếu hụt nghiêm trọng về nguồn kinh phí, khi Liên hợp quốc ước tính cần ít nhất 562 triệu USD để cải thiện điều kiện sống tối thiểu cho người dân nơi đây. Trẻ em Gaza cần được bảo đảm quyền được sống, lớn lên, học tập và được bảo vệ.
Trong tình trạng trẻ em bị tổn thương nặng nề về sức khỏe tinh thần, sự thiếu hụt nghiêm trọng về cơ sở vật chất hiện nay, sự hỗ trợ phục hồi không chỉ là chữa lành những vết thương thể chất mà còn cần tạo dựng môi trường đủ an toàn cho trẻ em nơi đây.
