Đó là nội dung Công sứ Nguyễn Hải Lưu, Phó Trưởng đại diện Phái đoàn Thường trú Việt Nam tại Liên hợp quốc (New York) nhấn mạnh tại phiên thảo luận cấp cao về "Công nghệ mới nổi và an ninh biển: Tác động đối với hòa bình và an ninh” do Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tổ chức ngày 29/10 (theo giờ địa phương).
Tại phiên họp, các nước nhấn mạnh công nghệ mới vừa mở ra nhiều cơ hội nâng cao hiểu biết về không gian biển, phát triển năng lực giám sát và cảnh báo sớm, nhưng cũng đặt ra nhiều nguy cơ và thách thức về an ninh như tấn công mạng vào hạ tầng hàng hải thiết yếu, cáp ngầm gây gián đoạn hàng hải, lưu thông hàng hoá và đứt gãy chuỗi cung ứng với chi phí tấn công ngày càng thấp.
Đa số các nước đề cao tuân thủ luật pháp quốc tế, duy trì sự kiểm soát của con người đối với trí tuệ nhân tạo, bảo vệ cáp ngầm và hạ tầng thiết yếu; đề nghị tăng cường an ninh mạng, hợp tác với ngành hàng hải; kêu gọi bảo đảm an toàn cho tàu thương mại ngay cả trong xung đột, đồng thời, đề nghị tăng cường chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực và hợp tác đa phương để khai thác lợi ích của công nghệ, đồng thời, hạn chế các nguy cơ đối với an ninh biển.
Về phía Việt Nam, Công sứ Nguyễn Hải Lưu nhấn mạnh, các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, công nghệ vệ tinh và hệ thống tự hành mở ra nhiều cơ hội nâng cao an toàn hàng hải, cứu hộ, cứu nạn và bảo vệ môi trường biển. Tuy nhiên, việc lạm dụng những công nghệ này có thể đe dọa đến an toàn của thuyền viên, làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và gia tăng nguy cơ leo thang căng thẳng.
Đại diện Việt Nam kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hợp tác, bảo đảm công nghệ được sử dụng có trách nhiệm, phục vụ hòa bình, an ninh và phát triển bền vững.
Công sứ Nguyễn Hải Lưu khẳng định, việc phát triển và ứng dụng công nghệ trên biển phải tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương Liên hợp quốc và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS); tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của các quốc gia ven biển, bảo đảm tự do hàng hải và hàng không phù hợp với luật pháp quốc tế, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.
Việt Nam cũng nhấn mạnh yêu cầu duy trì sự giám sát hiệu quả của con người và trách nhiệm giải trình khi sử dụng các công nghệ có mức độ tự chủ ngày càng cao.
Về các biện pháp thúc đẩy hợp tác giữa các nước, đại diện Việt Nam đề xuất tăng cường cơ chế cảnh báo sớm, chia sẻ thông tin và liên lạc khẩn cấp để ứng phó với sự cố an ninh mạng, hành vi gây nhiễu hệ thống hàng hải, ngăn ngừa khả năng sự cố kỹ thuật leo thang thành khủng hoảng an ninh. Việt Nam kêu gọi hỗ trợ các nước đang phát triển nâng cao năng lực, tiếp cận công nghệ với chi phí hợp lý, nhất là trong bảo đảm an ninh mạng hàng hải, theo dõi tình hình trên biển và ứng phó khẩn cấp.
Đại diện Việt Nam đề cao vai trò của Liên hiệp quốc, Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) và các cơ chế khu vực, như các khuôn khổ do ASEAN dẫn dắt, trong thúc đẩy hợp tác và phòng ngừa xung đột; khẳng định Việt Nam sẵn sàng cùng các đối tác đóng góp vào duy trì hòa bình, an ninh trên biển trên cơ sở luật pháp quốc tế.
