Chiều 13/8, tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Việt Nam (NIC) cơ sở Láng-Hòa Lạc, Hà Nội, Diễn đàn đổi mới sáng tạo Việt Nam-Nhật Bản chính thức diễn ra thu hút đông đảo đại biểu tham gia.
Với chủ đề “Kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo địa phương: Từ nền tảng công nghệ chiến lược đến hợp tác thực chất giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học”, diễn đàn là cơ hội để hai bên chia sẻ kinh nghiệm, kết nối nguồn lực và thúc đẩy những mô hình hợp tác mới.
Phát biểu khai mạc, ông Hoàng Trung Hiếu, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) khẳng định, thời gian qua, NIC đã phối hợp chặt chẽ với các đối tác Nhật Bản như Đại sứ quán Nhật Bản, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), JETRO, JICA cùng các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học hai nước triển khai nhiều hoạt động trong các lĩnh vực bán dẫn, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và kết nối đầu tư. Đặc biệt, hợp tác về bán dẫn đang được hai bên thúc đẩy theo hướng ngày càng cụ thể và thực chất. Phía Nhật Bản gồm Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), Ủy ban Hợp tác Kinh tế và Công nghiệp Nhật Bản-ASEAN (AMEICC), Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và đại diện một số doanh nghiệp Nhật Bản.
Theo Phó Giám đốc Hoàng Trung Hiếu, thời gian tới, NIC sẽ tiếp tục mở rộng các mạng lưới trong những lĩnh vực như: năng lượng, tài chính, robot và các công nghệ chiến lược khác, trong đó tăng cường sự tham gia và kết nối với các đối tác Nhật Bản. Trên nền tảng đó, NIC đang từng bước hình thành những không gian hợp tác cụ thể giữa hai nước. Trong khuôn khổ Dự án do Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ và UNDP phối hợp triển khai, Không gian đổi mới sáng tạo Việt Nam-Nhật Bản (Viet Nam-Japan Innovation Hub) sẽ được khai trương tại NIC Hòa Lạc.
“Chúng tôi kỳ vọng đây sẽ trở thành nền tảng hợp tác công nghệ thực chất Việt Nam-Nhật Bản, nơi doanh nghiệp, viện nghiên cứu, Trường đại học và chuyên gia hai nước cùng nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo, ươm tạo và kết nối đầu tư; từ đó hình thành các chương trình R&D và dự án công nghệ cụ thể”, ông Hiếu chia sẻ.
Cũng theo ông Hiếu, với sứ mệnh được giao, NIC cam kết tiếp tục đồng hành cùng các đối tác Nhật Bản, từ cơ quan Chính phủ, tổ chức, viện nghiên cứu, trường đại học đến cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, để kết nối nguồn lực, thúc đẩy hợp tác và tạo ra những giá trị mới.
"NIC còn mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ và đồng hành của Chính phủ Nhật Bản, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, để ngày càng có nhiều chương trình, dự án hợp tác thiết thực, có ý nghĩa giữa Việt Nam và Nhật Bản được triển khai tại NIC, qua đó góp phần đưa những cam kết hợp tác thành những kết quả cụ thể, lâu dài và có sức lan tỏa", Vị Phó Giám đốc bày tỏ.
Đồng quan điểm này, ngài Ishikawa Isamu, Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam thông tin, Chính phủ Nhật Bản đã và đang đồng hành, hỗ trợ các hoạt động của NIC trong việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp, bao gồm chương trình Scale X, thông qua Dự án "Thúc đẩy năng lực của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia Việt Nam" phối hợp cùng UNDP.
Theo ngài đại sứ, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã trở thành một trong những trụ cột hợp tác quan trọng giữa Nhật Bản và Việt Nam. Chính phủ Nhật Bản sẽ tiếp tục sát cánh cùng Chính phủ Việt Nam để hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp và xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo, qua đó đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam.
Trong khi đó, theo bà Ramla Khalidi, Trưởng đại diện Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam, Việt Nam đã thông qua Nghị quyết 57-NQ/TW lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm trung tâm chiến lược tăng trưởng đòi hỏi Việt Nam cần phải duy trì mức độ tăng trưởng cao, trong đó ưu tiên đổi mới sáng tạo. Các biên bản ghi nhớ hợp tác tại diễn đàn này chính là minh chứng thúc đẩy hợp tác đối tác về đổi mới sáng tạo cũng như khích lệ các cam kết, chuyển tham vọng thành hành động cụ thể.
Là một đơn vị của Liên hợp quốc, bà Ramla Khalidi đánh giá cao hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ, trong đó khẳng định con người và hạ tầng là hai nhân tố quan trọng.
Nhân dịp này, Trưởng đại diện UNDP tại Việt Nam kêu gọi các startup, các nhà nghiên cứu, các nhà đầu tư và doanh nghiệp cùng nhau sử dụng các cơ sở hạ tầng và tập trung phát triển nhân lực chất lượng cao, từng bước thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam cũng như làm sâu sắc hơn mối quan hệ về đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Như chia sẻ của nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi quốc gia. AI, bán dẫn, lượng tử, robot, an ninh mạng và các công nghệ chiến lược đang mở ra những cơ hội phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu phải nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ và thương mại hóa công nghệ.
Theo ông Nguyễn Chí Dũng, hiện nay, Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từng bước đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng. Nhật Bản là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam, với nền tảng mạnh về khoa học công nghệ, công nghiệp, nhân lực và hệ thống doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học.
Ông Nguyễn Chí Dũng cho biết, tháng 8/2026 đánh dấu một năm hình thành và hoạt động của các Mạng lưới đổi mới sáng tạo và chuyên gia Việt Nam trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược như: UAV, công nghệ lượng tử, an ninh mạng. Các mạng lưới đã quy tụ chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp trong và ngoài nước, trở thành nền tảng kết nối tri thức, nguồn lực và thúc đẩy hợp tác phát triển công nghệ.
Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam-Nhật Bản và Ngày hội kết nối đầu tư "NIC Scale X DEMO Day" diễn ra trọn vẹn cả ngày 13/8 tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) cơ sở Láng-Hòa Lạc. Sự kiện do NIC, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, Viện Nghiên cứu Mitsubishi, Tổ chức Plug and Play cùng tất cả các doanh nghiệp hai bên phối hợp tổ chức.
Định hướng hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong phát triển các ngành công nghệ chiến lược và xây dựng mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng bày tỏ tin tưởng vào hiệu quả hoạt động của nhóm công tác đổi mới sáng tạo Việt Nam-Nhật Bản và dự án Nhật Bản đang hỗ trợ NIC đồng thời, thể hiện mong muốn NIC tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc trở thành điểm hội tụ của công nghệ, trí tuệ và nguồn lực Việt Nam-Nhật Bản, trên nền tảng một hệ sinh thái đã có nhiều kết nối hợp tác với Nhật Bản. NIC sẽ tiếp tục phát huy những nền tảng này, kết nối các nguồn lực, thúc đẩy nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và triển khai các dự án công nghệ cụ thể, để Hòa Lạc trở thành một điểm đến hợp tác đổi mới sáng tạo Việt Nam-Nhật Bản có tính kết nối và lan tỏa.
10 doanh nghiệp tham gia trình diễn tại sự kiện đều là những đơn vị sở hữu các công nghệ tiềm năng trong các lĩnh vực: công nghệ nông nghiệp (agritech), ESG, nhà máy thông minh, chăm sóc sức khỏe, hạ tầng số và Internet kết nối mọi vật (IoT). Bản thân tôi rất trông chờ được nghe phần trình bày về công nghệ cũng như mô hình kinh doanh của 10 doanh nghiệp này.
Trong khuôn khổ diễn đàn, Ban tổ chức đã công bố các định hướng hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác nhằm phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ chiến lược tại Việt Nam, trong đó, thông tin về việc thành lập Nhóm công tác về phát triển nguồn nhân lực bán dẫn Việt Nam-Nhật Bản với NIC là đầu mối quốc gia, cùng với sự tham gia của 4 Trường đại học hàng đầu về công nghệ, gồm Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và Trường đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng. Bên cạnh đó là tiến hành ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa các đơn vị của hai bên.
Tại diễn đàn, các đại biểu đã cùng nhau lắng nghe chia sẻ của ông Takeo Nakajima, Phụ trách các chương trình tăng trưởng startup và thúc đẩy hợp tác giữa Trường đại học và doanh nghiệp, Đại học Tokyo; Cựu Trưởng Đại diện Văn phòng JETRO Hà Nội về việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có năng lực cạnh tranh từ nghiên cứu đột phá đến các doanh nghiệp khởi nghiệp vươn tầm thế giới: Kinh nghiệm của Nhật Bản và bài học cho Việt Nam.
Đồng thời, các đại biểu cũng lắng nghe trao đổi của ông Vũ Quốc Huy, Phó Trưởng Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Hà Nội về phát triển Khu Công nghệ cao Hòa Lạc trở thành mô hình hợp tác tiêu biểu Việt Nam-Nhật Bản. Song song là chia sẻ của ông Mike Maceda, Giám đốc Quan hệ Đối tác Doanh nghiệp và Đổi mới sáng tạo mở khu vực châu Á-Thái Bình Dương (APAC), Plug and Play về kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đẳng cấp quốc tế: Kinh nghiệm toàn cầu và khuyến nghị phát triển Không gian đổi mới sáng tạo Việt Nam-Nhật Bản (Viet Nam-Japan Innovation Hub) cũng như chia sẻ của ông Teppei Katatani, Quản lý cấp cao Viện nghiên cứu Mitsubishi Nhật Bản (MRI) về mô hình hợp tác phát triển ngành công nghệ chiến lược Việt Nam-Nhật Bản và thí dụ về hợp tác phát triển Không gian đổi mới sáng tạo Việt Nam-Nhật Bản (Viet Nam-Japan Innovation Hub) và UAV Lab tại Hòa Lạc.
Trong khuôn khổ diễn đàn, còn có hai phiên tọa đàm với các chủ đề “Đồng kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: Hội tụ kết nối hạ tầng, con người và chính sách, qua góc nhìn kinh nghiệm Việt Nam-Nhật Bản” cùng “Thúc đẩy hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược”.
