Đưa di sản vào đời sống đương đại qua sáng tạo của người trẻ

Tiếp nối hành trình di sản xuyên suốt ba miền bắc-trung-nam, ngày 10/4, tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhóm thực hiện dự án “Gõ chầu thiên hội” công bố điểm dừng cuối cùng với triển lãm nghệ thuật “Căn số”. Sự kiện mở ra cách tiếp cận mới trong việc đưa di sản đến gần hơn với công chúng, nhất là giới trẻ.

Ra mắt không gian triển lãm nghệ thuật "Căn số".
Ra mắt không gian triển lãm nghệ thuật "Căn số".

Dự án quảng bá giá trị thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ do nhóm sinh viên ngành Truyền thông, Trường đại học FPT Thành phố Hồ Chí Minh khởi xướng phối hợp Trung tâm Xúc tiến quảng bá di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam (VICH) thực hiện. Chương trình hướng tới mục tiêu số hóa, hệ thống hóa và lan tỏa di sản bằng các hình thức tiếp cận phù hợp môi trường truyền thông hiện đại.

Triển lãm nghệ thuật “Căn số” trưng bày các tác phẩm tiêu biểu từ cuộc thi sáng tác cùng tên với quy mô toàn quốc dành cho người trẻ từ 18 đến 30 tuổi. Qua lăng kính sáng tạo đương đại, các lớp văn hóa dân gian và hệ thống biểu tượng của Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ được diễn giải thành các sản phẩm số, thiết kế và tác phẩm nghệ thuật mang dấu ấn thời đại, góp phần làm mới cách tiếp cận di sản trong bối cảnh hiện nay.

img-7699-6305.jpg
Trưng bày tác phẩm xuất sắc từ cuộc thi sáng tạo "Căn số".

Điểm nhấn của triển lãm là cấu trúc 3 không gian “Trần-Căn-Cõi” tạo nên một hành trình trải nghiệm có chiều sâu. Ở không gian “Trần”, di sản hiện diện như một thực thể trong đời sống thường nhật, được tái hiện thông qua hình ảnh, âm thanh và tư liệu trực quan.

Bước sang “Căn”, người tham dự không chỉ tiếp nhận mà còn trực tiếp tương tác với các lớp biểu tượng và cách diễn giải mới, từ đó hình thành kết nối cá nhân với di sản.

Khép lại tại “Cõi”, không gian tĩnh lặng mở ra chiều sâu chiêm nghiệm, nơi mỗi người tự đối thoại với chính mình sau hành trình trải nghiệm. Ba không gian được thiết kế với sự chuyển dịch từ quan sát đến tương tác rồi chiêm nghiệm, góp phần tạo nên những điểm chạm cảm xúc rõ nét với người xem.

img-7701-3417.jpg
Trang phục trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ trưng bày tại triển lãm.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, khi các giá trị di sản còn phân tán trên không gian mạng và chưa được kết nối hiệu quả, việc người trẻ vẫn còn khoảng cách nhất định tiếp cận với Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ.

Từ thực tiễn đó, dự án “Gõ chầu thiên hội” lựa chọn hướng đi coi di sản như một chất liệu truyền thông, qua đó tái cấu trúc và lan tỏa giá trị văn hóa bằng những hình thức và thông điệp gần gũi, phù hợp công chúng trẻ. Dự án hướng tới gợi mở sự quan tâm, từ đó góp phần lan tỏa hình ảnh và giá trị di sản trong đời sống đương đại.

img-7697-5722.jpg
Bộ pháp khí trưng bày tại triển lãm.

Hành trình của dự án "Gõ chầu thiên hội" trải qua ba điểm chạm tiêu biểu. Ngày 6/3, tại Hà Nội, chương trình ra mắt và tọa đàm chuyên sâu tại Đền Thủy Trung Tiên đã đặt nền tảng học thuật và công nghệ với việc giới thiệu ấn phẩm chuyên khảo và thư viện số hóa Đạo Mẫu Việt Nam.

Ngày 26/3, tại thành phố Huế, hoạt động nghiên cứu thực địa tại Thánh đường Thiên Tiên Thánh giáo góp phần làm rõ đặc trưng vùng miền và tính tiếp biến văn hóa. Những kết quả này đã tạo tiền đề để triển lãm diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, mở rộng độ phủ sóng và khả năng tương tác với công chúng.

img-7703-9375.jpg
Triển lãm thu hút sự quan tâm của nhiều bạn trẻ.

Với cách tiếp cận kết hợp giữa nghiên cứu, trải nghiệm và truyền thông hiện đại, dự án đã thu hút sự tham gia của đông đảo sinh viên, nhà nghiên cứu và những người quan tâm đến văn hóa, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trên các nền tảng số. Là điểm tổng kết của toàn bộ hành trình, triển lãm nghệ thuật “Căn số” không chỉ khép lại chuỗi hoạt động mà còn khẳng định thông điệp xuyên suốt: Di sản không chỉ thuộc về quá khứ mà hoàn toàn có thể được cảm nhận, tái diễn giải và lan tỏa trong đời sống đương đại thông qua những cách tiếp cận sáng tạo.

Triển lãm diễn ra đến hết ngày 12/4, tại Cung Son Cafe Studio.

Có thể bạn quan tâm

Sinh viên Trường đại học Sân khấu-Điện ảnh Hà Nội trong giờ học hóa trang.

Hậu trường sân khấu và nỗi lo thế hệ kế cận

Cùng với nghệ sĩ biểu diễn, những người làm công việc phía sau sân khấu là lực lượng không thể thiếu để tạo nên một tác phẩm hoàn chỉnh. Tuy nhiên, tình trạng thiếu nhân lực kế cận ở các vị trí này đang đặt ra nhiều thách thức cho các đơn vị nghệ thuật.

Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên làm việc với Ban tổ chức chương trình Đại nhạc hội “Việt Nam hòa thanh với năm châu”. (Ảnh: PV)

Mở rộng dư địa phát triển văn hóa và du lịch Điện Biên

Phát huy giá trị văn hóa, lịch sử để tạo động lực phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa và kinh tế đang là định hướng được tỉnh Điện Biên quan tâm trong giai đoạn mới. Đại nhạc hội “Việt Nam hòa thanh với năm châu” được kỳ vọng trở thành điểm nhấn, tạo thêm sức lan tỏa cho hình ảnh Điện Biên.

Robot ứng dụng trí tuệ nhân tạo hướng dẫn tham quan Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh.

Ứng dụng AI vào phát triển công nghiệp văn hóa

Trong phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, AI đang trở thành công nghệ cốt lõi làm thay đổi phương thức sáng tạo, sản xuất và phân phối các sản phẩm, góp phần bảo tồn di sản, quảng bá bản sắc dân tộc, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường quốc tế. 

Một góc lễ hội Khô Già Già 2026 ở Y Tý (Lào Cai).

Lễ hội Khô Già Già nơi lưng trời Y Tý

Lên Y Tý dự lễ hội Khô Già Già lần này, chúng tôi phải lựa chọn một trong ba cung đường Trịnh Tường, Mường Hum và đường tuần biên dọc bờ sông Hồng mà mấy năm rồi do thiên tai đều bị hư hỏng, sạt lở nặng nề.

Chợ Tân Định có kiến trúc độc đáo. (Ảnh: LINH BẢO)

Chợ Tân Định tròn 100 năm tuổi

Sáng 24/7, Ủy ban nhân dân phường Tân Định, Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Lễ kỷ niệm 100 năm hình thành và phát triển chợ Tân Định (1926-2026) với chủ đề: “Chợ Tân Định-Bản sắc và tự hào”.

Các đại biểu trong không gian tương tác kết hợp công nghệ số tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh.

Phát huy giá trị các di sản văn hóa đặc sắc

Việc đổi mới hoạt động được các bảo tàng quan tâm, đẩy mạnh trong thời gian qua, không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn ký ức đô thị, gìn giữ và phát huy giá trị di sản mà còn tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế, thu hút ngày càng nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Các chương trình mang đậm bản sắc văn hóa luôn thu hút đông đảo người xem trên nền tảng số. (Ảnh: KHÁNH AN)

Kiến tạo bản sắc và chủ quyền văn hóa Việt Nam trên không gian số

Vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ một trong bốn khoảng trống lớn sau thời gian thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW đó là “sức hấp dẫn và năng lực lan tỏa của các giá trị văn hóa tích cực trong môi trường số chưa theo kịp tốc độ phát triển của các nền tảng và nội dung số”.

Xúc động chương trình chính luận nghệ thuật “Tổ quốc ghi công - Lời hứa với Mẹ”

Xúc động chương trình chính luận nghệ thuật “Tổ quốc ghi công - Lời hứa với Mẹ”

Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026), tối 23/7, tại Trung tâm Phát thanh-Truyền hình Quân đội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam chỉ đạo, Trung tâm Phát thanh-Truyền hình Quân đội tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật "Tổ quốc ghi công - Lời hứa với Mẹ".

Để một nền âm nhạc có thể phát triển bền vững trên thị trường toàn cầu cần hội đủ ba yếu tố: bản sắc riêng, cộng đồng người hâm mộ đủ mạnh và hạ tầng tổ chức đạt chuẩn quốc tế.

Mang bản sắc Việt lên sân khấu quốc tế

Sự quan tâm ngày càng lớn của truyền thông và các tập đoàn giải trí quốc tế đang mở ra cơ hội để âm nhạc đại chúng Việt Nam (V-Pop) khẳng định vị thế, từng bước chinh phục thị trường toàn cầu.

Đoàn Việt Nam tại Kỳ họp. (Ảnh: NGUYỄN VIẾT CƯỜNG)

Ủy ban Di sản Thế giới thông qua báo cáo về tình trạng bảo tồn của Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long-Hà Nội

Theo thông tin từ Cục Di sản văn hóa, vào lúc 11 giờ 47 phút (giờ địa phương) ngày 23/7 (9 giờ 47 phút, giờ Việt Nam), tại Kỳ họp lần thứ 48 tổ chức ở Busan, Hàn Quốc, Ủy ban Di sản Thế giới đã thông qua Báo cáo về tình trạng bảo tồn của Di sản thế giới Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long-Hà Nội.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cung cấp)

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lấy ý kiến góp ý dự thảo sửa đổi Nghị định về quản lý Internet và thông tin trên mạng

Chiều 23/7, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 147/2024/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phan Tâm chủ trì hội thảo.

Lần đầu tiên, Huế chính thức giới thiệu Lễ hội Di sản và Âm nhạc quốc tế Huế-Huế Wonderverse Music Fest 2026 với định hướng phát triển thành thương hiệu lễ hội thường niên mang tầm quốc tế.

Ra mắt Huế Wonderverse Music Fest 2026: Kiến tạo thương hiệu lễ hội mới từ sức sống di sản

Lần đầu tiên tại Huế, Lễ hội Di sản và Âm nhạc quốc tế Huế-Huế Wonderverse Music Fest 2026 sẽ được tổ chức, mở ra một sự kiện văn hóa quy mô lớn, đánh dấu bước chuyển trong tư duy phát triển công nghiệp văn hóa của Cố đô, góp phần thúc đẩy du lịch, kinh tế sáng tạo và nâng tầm vị thế Thành phố Festival của Việt Nam.

Chương trình mong muốn kết nối giới trẻ với văn hóa truyền thống. (Ảnh: TFS)

Số hóa và câu chuyện kết nối giới trẻ với di sản

Ngày 23/7, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, Hội đồng Lý luận, phê bình Văn học, nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố (HTV-Hãng phim TFS) tổ chức chương trình “Lý luận phê bình văn học nghệ thuật” năm 2026 với chuyên đề: “Số hóa dữ liệu văn hóa, nghệ thuật, du lịch ở Thành phố Hồ Chí Minh”.