Đưa công nghiệp bán dẫn thành ngành kinh tế chủ lực

Hiện nay, thế giới đang cơ cấu lại ngành công nghiệp bán dẫn theo hướng đa dạng hóa nguồn cung ở tất cả các công đoạn. Việt Nam lại có lợi thế địa chính trị quan trọng khi ở trung tâm toàn cầu của ngành công nghiệp bán dẫn.
Ảnh minh họa. (VĂN TOẢN)
Ảnh minh họa. (VĂN TOẢN)

Cộng thêm mối quan hệ chiến lược tốt đẹp với hầu hết các cường quốc công nghiệp bán dẫn, Việt Nam đang là điểm sáng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực này.

Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2050 vừa được ban hành đã đặt nền móng, định hướng, tầm nhìn cho sự phát triển nhanh và bền vững của ngành công nghiệp này.

Theo lộ trình đề ra trong Chiến lược, Việt Nam phấn đấu đến năm 2040 sẽ trở thành một trong các trung tâm về công nghiệp bán dẫn, điện tử toàn cầu; đến năm 2050 nằm trong nhóm các quốc gia đi đầu thế giới về công nghiệp bán dẫn, điện tử.

CÓ NHIỀU LỢI THẾ

Những năm qua, ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đã ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc với tổng doanh thu năm 2024 ước đạt 600 tỷ USD, dự kiến đạt 1.000 tỷ USD vào năm 2030.

Trong đó, Trung Quốc thống trị sản xuất silicon từ nguyên liệu thô, kiểm soát hơn 60% nguồn cung toàn cầu, đồng thời có vai trò lớn trong các công đoạn lắp ráp, đóng gói và kiểm thử (ATP) nhờ chi phí lao động thấp cũng như quy mô sản xuất lớn. Hoa Kỳ dẫn đầu về chip logic và thiết kế phần mềm tự động hóa thiết kế điện tử (EAD),… chiếm hơn 50% thị phần toàn cầu trong mỗi lĩnh vực.

Hàn Quốc là quốc gia hàng đầu trong sản xuất chip nhớ, kiểm soát hơn 60% sản lượng chip nhớ toàn cầu. Trong khi Đài Loan (Trung Quốc) đóng vai trò trung tâm trong chế tạo wafer (nền tảng để sản xuất vi mạch), nhất là thông qua TSMC - nhà sản xuất gia công hàng đầu thế giới và cũng là cơ sở quan trọng trong ATP.

Chuỗi cung ứng ATP được phân phối ở nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ như Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam, Malaysia và Philippines, tạo nên sự kết nối toàn cầu và đáp ứng nhu cầu sản xuất ngày càng cao của ngành công nghiệp bán dẫn.

Hiện trạng nêu trên dẫn đến những lo ngại về sự phụ thuộc công nghệ, khiến việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng trở thành ưu tiên chiến lược của nhiều nước.

Các quốc gia đứng đầu ngành bán dẫn, như Mỹ, EU và Hàn Quốc đều tìm cách xây dựng thêm cơ sở sản xuất tại nhiều nước để giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất, bảo đảm an toàn cho chuỗi cung ứng bán dẫn. Sự chuyển dịch này tạo ra cơ hội lớn cho Việt Nam tham gia sâu vào ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu, từng bước phát triển ngành công nghiệp bán dẫn của riêng mình.

Bên cạnh đó, nước ta còn có tiềm năng về trữ lượng đất hiếm, ước đạt khoảng 20 triệu tấn. Việt Nam cũng là một trong 16 quốc gia đông dân nhất trên thế giới, quy mô thị trường nội địa tương đối lớn; có lợi thế tỷ lệ dân số trẻ với năng lực tốt về STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học), khả năng đáp ứng nhanh chóng nhu cầu nhân lực để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn.

Ngoài ra, Việt Nam còn có lợi thế quan trọng về địa chính trị, với tầm bao phủ khoảng từ 4-5 giờ bay tới 70% số trung tâm ngành công nghiệp bán dẫn thế giới.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhận định, Việt Nam đang có nhiều lợi thế để sẵn sàng cho ngành công nghiệp bán dẫn. Đó là quyết tâm chính trị cao từ Trung ương đến địa phương; môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi thu hút được nhiều doanh nghiệp FDI lớn trong lĩnh vực điện tử.

Việt Nam cũng đã nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với hầu hết các nước có ngành công nghiệp bán dẫn phát triển. Tuyên bố chung về nâng cấp quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ lên Đối tác chiến lược toàn diện đã nêu rõ hai nội dung hợp tác đột phá là đổi mới sáng tạo và công nghệ cao, trong đó có ngành công nghiệp bán dẫn.

KHÁC BIỆT TRONG TƯ DUY CHIẾN LƯỢC

Tại Việt Nam, nhà máy bán dẫn đầu tiên Z181 đã được thành lập từ năm 1979, sản xuất những linh kiện điện tử bán dẫn trong mạch điện là diode hay transistor phục vụ xuất khẩu.

Tuy nhiên, tới đầu những năm 90 của thế kỷ 20, do biến động chính trị thế giới, nhà máy đã không còn đơn hàng dẫn đến việc sản xuất, đóng gói chip vi mạch phải dừng lại. Cho đến nay, chuỗi cung ứng bán dẫn Việt Nam vẫn ở giai đoạn sơ khởi, tập trung chủ yếu vào hai hoạt động chính: Thiết kế chip bán dẫn (Fabless) và lắp ráp, kiểm thử chip bán dẫn thuê ngoài (OSAT).

Lĩnh vực thiết kế có khoảng 40 doanh nghiệp với phần lớn là các doanh nghiệp nước ngoài như HCL, Hitachi, NVIDIA, Synopsys, Marvell,… và sáu doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có FPT và Viettel. Ở khâu OSAT, Việt Nam đã và đang thu hút được các tập đoàn đóng gói chip tiềm năng như Intel, Amkor, Hana Micron, với số vốn đầu tư đáng kể. Cụ thể, Intel đã đầu tư 1,5 tỷ USD vào Việt Nam; Amkor Technology đã đầu tư 1,6 tỷ USD vào nhà máy tại Bắc Ninh; Hana Micron, một đơn vị OSAT chip nhớ, cũng đã đầu tư 600 triệu USD.

Ngày 21/9/2024, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2050. Điểm nổi bật, khác biệt trong tư duy xây dựng chiến lược này là Việt Nam sẽ tham gia vào tất cả các công đoạn của chuỗi cung ứng bán dẫn, trong khi hầu hết các nước khác đều xây dựng chiến lược dựa trên cách tiếp cận là tập trung vào một vài công đoạn có thế mạnh.

Chiến lược đặt ra mục tiêu đến năm 2030, quy mô doanh thu công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam đạt hơn 25 tỷ USD, đến năm 2040 đạt hơn 50 tỷ USD và đến năm 2050 đạt hơn 100 tỷ USD. Mặt khác, Chiến lược cũng đề ra 38 nhiệm vụ cụ thể được giao cho các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, nghiên cứu liên quan để triển khai đáp ứng các mục tiêu đề ra.

Có thể bạn quan tâm

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài. 

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Người dân Thủ đô chủ động giữ gìn không gian sống. (Ảnh: Thanh Hậu)

Bảo đảm chất lượng môi trường cho người dân nông thôn Thủ đô

Từ những buổi tổng vệ sinh cuối tuần tạo ra những tuyến đường không rác… thành phố Hà Nội đang biến phong trào bảo vệ môi trường thành việc làm thường xuyên của cộng đồng. Khi người dân tham gia giữ gìn không gian sống, tiêu chí môi trường trong nông thôn mới không còn nằm trên giấy, mà trở thành một phần chất lượng sống.

Mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu. (Ảnh: CHQ)

Giữ thông suốt thủ tục xuất nhập khẩu sau phân cấp

Thẩm quyền giải quyết nhiều thủ tục xuất nhập khẩu đang chuyển về địa phương, kéo theo yêu cầu điều chỉnh cách tiếp nhận hồ sơ và trao đổi dữ liệu. Việc mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia được tính toán theo hiện trạng từng hệ thống, nhằm kết nối đúng cơ quan xử lý, tránh trùng lặp và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 6/10: Thế giới tiếp đà giảm, trong nước đi ngang phiên thứ 3 liên tiếp

Giá vàng thế giới hôm nay (6/10) tiếp tục giảm xuống mức 4.125,9 USD/ounce, trong bối cảnh kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao tiếp tục hỗ trợ lợi suất trái phiếu Mỹ. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đi ngang phiên thứ 3 liên tiếp, niêm yết lần lượt ở mức 143,5 triệu đồng/lượng và 143 triệu đồng/lượng.

Trang sức bạc. (Ảnh: THU LAN)

Sáng 6/10, giá bạc thế giới giảm nhẹ

Sáng 6/10, giá bạc thế giới giảm nhẹ về ngưỡng hơn 60 USD/ounce trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng vọt, lấn át các yếu tố hỗ trợ từ số liệu việc làm Mỹ yếu hơn dự kiến và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất trong tháng 10 trở nên mờ nhạt.

Ảnh minh họa. (Ảnh: nhandan.vn)

Phát huy giá trị và uy tín Thương hiệu quốc gia Việt Nam

Qua 23 năm thực hiện, Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức toàn xã hội, nhất là của cộng đồng doanh nghiệp về vai trò của thương hiệu trong sản xuất, kinh doanh và hội nhập quốc tế. 

Công ty cổ phần Cảng quốc tế Nam Vân Phong (Khu kinh tế Vân Phong) đang chờ những quyết định về quy hoạch để mở rộng kho bãi và nâng khả năng tiếp nhận tàu lên 70.000DWT cập cảng.

Khơi thông động lực kinh tế biển

Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa vừa tổ chức hội nghị gặp mặt doanh nghiệp cảng biển, lắng nghe các kiến nghị để tỉnh tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” nhằm đưa cảng biển và logistics trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế địa phương.