Đưa công nghiệp bán dẫn thành ngành kinh tế chủ lực

Hiện nay, thế giới đang cơ cấu lại ngành công nghiệp bán dẫn theo hướng đa dạng hóa nguồn cung ở tất cả các công đoạn. Việt Nam lại có lợi thế địa chính trị quan trọng khi ở trung tâm toàn cầu của ngành công nghiệp bán dẫn.
Ảnh minh họa. (VĂN TOẢN)
Ảnh minh họa. (VĂN TOẢN)

Cộng thêm mối quan hệ chiến lược tốt đẹp với hầu hết các cường quốc công nghiệp bán dẫn, Việt Nam đang là điểm sáng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực này.

Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2050 vừa được ban hành đã đặt nền móng, định hướng, tầm nhìn cho sự phát triển nhanh và bền vững của ngành công nghiệp này.

Theo lộ trình đề ra trong Chiến lược, Việt Nam phấn đấu đến năm 2040 sẽ trở thành một trong các trung tâm về công nghiệp bán dẫn, điện tử toàn cầu; đến năm 2050 nằm trong nhóm các quốc gia đi đầu thế giới về công nghiệp bán dẫn, điện tử.

CÓ NHIỀU LỢI THẾ

Những năm qua, ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đã ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc với tổng doanh thu năm 2024 ước đạt 600 tỷ USD, dự kiến đạt 1.000 tỷ USD vào năm 2030.

Trong đó, Trung Quốc thống trị sản xuất silicon từ nguyên liệu thô, kiểm soát hơn 60% nguồn cung toàn cầu, đồng thời có vai trò lớn trong các công đoạn lắp ráp, đóng gói và kiểm thử (ATP) nhờ chi phí lao động thấp cũng như quy mô sản xuất lớn. Hoa Kỳ dẫn đầu về chip logic và thiết kế phần mềm tự động hóa thiết kế điện tử (EAD),… chiếm hơn 50% thị phần toàn cầu trong mỗi lĩnh vực.

Hàn Quốc là quốc gia hàng đầu trong sản xuất chip nhớ, kiểm soát hơn 60% sản lượng chip nhớ toàn cầu. Trong khi Đài Loan (Trung Quốc) đóng vai trò trung tâm trong chế tạo wafer (nền tảng để sản xuất vi mạch), nhất là thông qua TSMC - nhà sản xuất gia công hàng đầu thế giới và cũng là cơ sở quan trọng trong ATP.

Chuỗi cung ứng ATP được phân phối ở nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ như Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam, Malaysia và Philippines, tạo nên sự kết nối toàn cầu và đáp ứng nhu cầu sản xuất ngày càng cao của ngành công nghiệp bán dẫn.

Hiện trạng nêu trên dẫn đến những lo ngại về sự phụ thuộc công nghệ, khiến việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng trở thành ưu tiên chiến lược của nhiều nước.

Các quốc gia đứng đầu ngành bán dẫn, như Mỹ, EU và Hàn Quốc đều tìm cách xây dựng thêm cơ sở sản xuất tại nhiều nước để giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất, bảo đảm an toàn cho chuỗi cung ứng bán dẫn. Sự chuyển dịch này tạo ra cơ hội lớn cho Việt Nam tham gia sâu vào ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu, từng bước phát triển ngành công nghiệp bán dẫn của riêng mình.

Bên cạnh đó, nước ta còn có tiềm năng về trữ lượng đất hiếm, ước đạt khoảng 20 triệu tấn. Việt Nam cũng là một trong 16 quốc gia đông dân nhất trên thế giới, quy mô thị trường nội địa tương đối lớn; có lợi thế tỷ lệ dân số trẻ với năng lực tốt về STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học), khả năng đáp ứng nhanh chóng nhu cầu nhân lực để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn.

Ngoài ra, Việt Nam còn có lợi thế quan trọng về địa chính trị, với tầm bao phủ khoảng từ 4-5 giờ bay tới 70% số trung tâm ngành công nghiệp bán dẫn thế giới.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhận định, Việt Nam đang có nhiều lợi thế để sẵn sàng cho ngành công nghiệp bán dẫn. Đó là quyết tâm chính trị cao từ Trung ương đến địa phương; môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi thu hút được nhiều doanh nghiệp FDI lớn trong lĩnh vực điện tử.

Việt Nam cũng đã nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với hầu hết các nước có ngành công nghiệp bán dẫn phát triển. Tuyên bố chung về nâng cấp quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ lên Đối tác chiến lược toàn diện đã nêu rõ hai nội dung hợp tác đột phá là đổi mới sáng tạo và công nghệ cao, trong đó có ngành công nghiệp bán dẫn.

KHÁC BIỆT TRONG TƯ DUY CHIẾN LƯỢC

Tại Việt Nam, nhà máy bán dẫn đầu tiên Z181 đã được thành lập từ năm 1979, sản xuất những linh kiện điện tử bán dẫn trong mạch điện là diode hay transistor phục vụ xuất khẩu.

Tuy nhiên, tới đầu những năm 90 của thế kỷ 20, do biến động chính trị thế giới, nhà máy đã không còn đơn hàng dẫn đến việc sản xuất, đóng gói chip vi mạch phải dừng lại. Cho đến nay, chuỗi cung ứng bán dẫn Việt Nam vẫn ở giai đoạn sơ khởi, tập trung chủ yếu vào hai hoạt động chính: Thiết kế chip bán dẫn (Fabless) và lắp ráp, kiểm thử chip bán dẫn thuê ngoài (OSAT).

Lĩnh vực thiết kế có khoảng 40 doanh nghiệp với phần lớn là các doanh nghiệp nước ngoài như HCL, Hitachi, NVIDIA, Synopsys, Marvell,… và sáu doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có FPT và Viettel. Ở khâu OSAT, Việt Nam đã và đang thu hút được các tập đoàn đóng gói chip tiềm năng như Intel, Amkor, Hana Micron, với số vốn đầu tư đáng kể. Cụ thể, Intel đã đầu tư 1,5 tỷ USD vào Việt Nam; Amkor Technology đã đầu tư 1,6 tỷ USD vào nhà máy tại Bắc Ninh; Hana Micron, một đơn vị OSAT chip nhớ, cũng đã đầu tư 600 triệu USD.

Ngày 21/9/2024, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2050. Điểm nổi bật, khác biệt trong tư duy xây dựng chiến lược này là Việt Nam sẽ tham gia vào tất cả các công đoạn của chuỗi cung ứng bán dẫn, trong khi hầu hết các nước khác đều xây dựng chiến lược dựa trên cách tiếp cận là tập trung vào một vài công đoạn có thế mạnh.

Chiến lược đặt ra mục tiêu đến năm 2030, quy mô doanh thu công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam đạt hơn 25 tỷ USD, đến năm 2040 đạt hơn 50 tỷ USD và đến năm 2050 đạt hơn 100 tỷ USD. Mặt khác, Chiến lược cũng đề ra 38 nhiệm vụ cụ thể được giao cho các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, nghiên cứu liên quan để triển khai đáp ứng các mục tiêu đề ra.

Có thể bạn quan tâm

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên phát biểu kết luận tại buổi làm việc.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi: Các địa phương ven biển cần khai thác hiệu quả không gian ven biển

Chiều 12/8, tại buổi làm việc với lãnh đạo 12 xã, phường ven biển, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên yêu cầu, cùng với xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, từng địa phương rà soát quy hoạch, xác định rõ động lực phát triển nhằm khai thác hiệu quả không gian ven biển; gắn phát triển kinh tế biển với bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Sự kiện khuyến mại hàng hiệu “Cao Lãnh Mega Sale 2026” tại phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp thu hút nhiều người dân đến mua sắm. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Đồng Tháp: Kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa

Tỉnh Đồng Tháp đang triển khai nhiều chương trình khuyến mại nhằm kích cầu tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường và thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa. Các hoạt động nhằm góp phần tăng sức mua, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026.

Lễ trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong ngành công thương năm 2026. (Ảnh: KIM DUNG)

Lan tỏa tinh thần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ thực tiễn ngành công thương

Chiều 12/8, tại Hà Nội, Đảng ủy Bộ Công thương tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong ngành công thương năm 2026. Cuộc thi tiếp tục khẳng định sức lan tỏa, tạo diễn đàn để cán bộ, đảng viên, người lao động đưa những vấn đề thực tiễn thành các tác phẩm chính luận.

Lực lượng hải quan và các cơ quan chức năng phối hợp kiểm tra, phát hiện số lượng lớn ngà voi vận chuyển trái phép trong lô hàng cập cảng Quy Nhơn. (Ảnh: Cục Hải quan)

Hải quan phát hiện hơn 1,2 tấn ngà voi, xương động vật vận chuyển từ châu Phi

Lực lượng hải quan vừa chủ trì, phối hợp các lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ 1.193kg ngà voi và 79,3kg xương động vật trong 3 container từ châu Phi cập cảng Quy Nhơn. Đây là vụ việc có số lượng tang vật đặc biệt lớn tại khu vực miền trung trong những năm gần đây và là vụ việc lớn lần đầu được phát hiện tại cảng Quy Nhơn.

Tập đoàn Sun Group ký Hợp đồng tư vấn vận hành, đào tạo và chạy thử tuyến tàu điện LRT với Công ty Đường sắt đô thị số 1 Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: DƯƠNG NA)

Sun Group hợp tác HURC, nhằm chuẩn hóa vận hành tuyến đường sắt đô thị Phú Quốc

Ngày 12/8, tại đặc khu Phú Quốc, Tập đoàn Sun Group đã ký Hợp đồng tư vấn vận hành, đào tạo và chạy thử tuyến tàu điện LRT với Công ty Đường sắt đô thị số 1 Thành phố Hồ Chí Minh (HURC), xác lập quan hệ hợp tác giữa hai bên trong vận hành và bảo trì tuyến đường sắt đô thị (LRT) đầu tiên của Việt Nam tại Phú Quốc.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 12/8: VN-Index tăng gần 20 điểm, khối ngoại mua ròng trở lại

Phiên giao dịch ngày 12/8, sắc xanh chiếm ưu thế trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Đà tăng chủ yếu được dẫn dắt bởi nhóm bất động sản cùng nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn. Khối ngoại đảo chiều mua ròng hơn 334 tỷ đồng, tập trung vào VIC, VIX, SSI và GEX. Chốt phiên, VN-Index tăng 19,77 điểm, lên mức 1.793,18 điểm.

Cắt băng khánh thành công trình trường Tiểu học Vĩnh Quang, xã Lý Bôn, tỉnh Cao Bằng được xây dựng từ nguồn tài trợ của Agribank. (Ảnh: TÔ KHÁNH)

Agribank dành hơn 60 tỷ đồng tiếp sức ngành giáo dục

Hướng tới năm học 2026-2027, Agribank dành 60,7 tỷ đồng triển khai các hoạt động hỗ trợ giáo dục trên cả nước, tập trung vào đầu tư cơ sở vật chất trường học, đồng hành cùng các cơ sở giáo dục trong công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và hỗ trợ học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.

LPBank triển khai chương trình Tiếp sức vốn vay lãi suất trao tay dành riêng cho khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa.

LPBank khơi thông dòng vốn 2.000 tỷ đồng, tiếp sức doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng trưởng

Từ 11/8 đến hết tháng 12/2026, Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam triển khai gói tín dụng quy mô 2.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, ưu đãi giảm lãi suất tối thiểu 1%/năm so với lãi suất cho vay thông thường. Chương trình tập trung vào 3 nhu cầu thiết yếu gồm bổ sung vốn lưu động, phát hành bảo lãnh, tài trợ xuất khẩu.

Uganda - “cửa ngõ” để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường châu Phi

Uganda - “cửa ngõ” để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường châu Phi

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, Uganda không chỉ là một thị trường với hơn 50 triệu người tiêu dùng, mà còn là cửa ngõ chiến lược giúp Việt Nam mở rộng tiếp cận khu vực Đông Phi và rộng hơn là toàn châu Phi. Ngược lại, Việt Nam có thể trở thành điểm đến quan trọng và trung tâm kết nối trong khu vực cho các doanh nghiệp Uganda.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm phát biểu kết luận hội nghị.

Quảng Ngãi bàn giải pháp cải thiện, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI)

Sáng 12/8, phát biểu tại Hội nghị bàn giải pháp cải thiện, nâng cao chỉ số PCI cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm yêu cầu, phải kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, không để doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần, chờ đợi kéo dài hoặc phát sinh những chi phí không chính thức.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng ngày 12/8: Giá vàng nhẫn đắt hơn vàng miếng tới 2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay (12/8) tiếp tục tăng lên trên mức 4.400 USD/ounce do nhu cầu trú ẩn an toàn gia tăng khi căng thẳng tại eo biển Hormuz chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong nước, giá vàng miếng SJC tăng lên mức 143,8 triệu đồng/lượng, giá vàng nhẫn một số thương hiệu bán ra cao hơn vàng miếng lên tới 2 triệu đồng/lượng.

Cán bộ công nhân viên thực hiện kiểm tra, bảo đảm lưới điện vận hành ổn định. (Ảnh: LÊ CHI)

Sản lượng điện toàn hệ thống đạt hơn 203 tỷ kWh trong 7 tháng đầu năm

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, tháng 7 và 7 tháng năm 2026, EVN và các đơn vị đã bảo đảm cung cấp đủ điện phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và nhu cầu sinh hoạt của người dân. Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống tháng 7 đạt 32,03 tỷ kWh; lũy kế 7 tháng, sản lượng toàn hệ thống đạt 203,57 tỷ kWh.

Khu vực Thuận Nam-Cà Ná, tỉnh Khánh Hòa có nhiều lợi thế để phát triển năng lượng tái tạo. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa kiến tạo Trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo

Từ vùng đất giàu tiềm năng nắng, gió và không gian biển, khu vực Thuận Nam-Cà Ná đang được tỉnh Khánh Hòa kỳ vọng trở thành hạt nhân của một hệ sinh thái công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo quy mô lớn. Đây là bước đi mang tính chiến lược, mở ra không gian phát triển mới cho tỉnh trong thời kỳ chuyển dịch xanh.

Sản xuất ống nhựa tại Công ty cổ phần nhựa Hoa Sen, Tập đoàn Hoa Sen. (Ảnh: ĐỨC HUY)

Hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh

Việc giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay sẽ giúp người dân và doanh nghiệp giữ lại nguồn lợi nhuận để tái đầu tư, mở rộng sản xuất, gia tăng thu nhập khả dụng, nâng cao chất lượng cuộc sống, đẩy mạnh tiêu dùng và tích lũy, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Nhiều ngân hàng đã triển khai các giải pháp xác thực sinh trắc học như: khuôn mặt, vân tay, giọng nói... để tăng cường bảo mật.

Xây dựng niềm tin trong môi trường số

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, ngành ngân hàng luôn là lĩnh vực có mức độ số hóa cao nhất nền kinh tế. Sự phát triển nhanh của ngân hàng số, thanh toán điện tử, ví điện tử và các nền tảng tài chính số đã mở ra nhiều cơ hội tiếp cận dịch vụ tài chính thuận tiện hơn cho người dân.