Nhà vườn mở cửa đón khách tham quan, trải nghiệm
Những ngày cuối năm, tại các phường, xã như Phượng Sơn, Chũ, Lục Ngạn, Nam Dương, Lục Sơn của Bắc Ninh không khí trở nên nhộn nhịp khi các vườn cam, bưởi bước vào vụ thu hoạch cao điểm.
Tại tổ dân phố Tân Trường, phường Chũ, vườn bưởi rộng 1,5ha của gia đình ông Trần Đình Én được đánh giá là một trong những vườn bưởi đẹp nhất. Với lợi thế trồng nhiều giống bưởi đặc sản như bưởi Diễn, bưởi Sửu, bưởi hồng da xanh, được canh tác hoàn toàn theo hướng hữu cơ, vườn quả nhà ông Én được cả thương lái và du khách tin chọn.
Chị Hồng Nhung, du khách từ Hà Nội đến với vườn chia sẻ: “Tôi cảm giác như lạc lối giữa vườn bưởi xanh mát quả la đà trước mặt, vàng ươm tỏa hương dịu nhẹ. Khu vườn đẹp, vô số điểm 'check-in' rồi lại được thưởng thức quả ngọt tại vườn, tự tay lựa trái chín mình thích mua về, đối với tôi đây không chỉ là điểm tham quan mà còn là trải nghiệm trực quan về nông nghiệp sạch”.
Ông Trần Đình Én cho biết: “Mùa quả chín, gia đình đã chỉnh trang lối đi, làm cỏ trong vườn sạch sẽ, gắn biển chỉ dẫn, bố trí điểm 'check-in' giữa vườn, đặt bàn ghế để khách thưởng thức sản phẩm tại chỗ. Trung bình, nhà vườn đón khoảng 50 lượt khách vào các ngày cuối tuần với phí tham quan 30.000 đồng/người. Đặc biệt, đợt Lễ hội trái cây 2025 được tỉnh tổ chức đầu tháng 12 đã giúp lượng du khách đến vườn tăng vọt, giúp gia đình có thêm nguồn thu và quảng bá được bưởi sạch địa phương đến nhiều người tiêu dùng”.
Phát huy lợi thế của vườn cam, bưởi rộng hơn 2ha, trước nhu cầu du lịch nhà vườn ngày một tăng, vài năm trở lại đây, anh Trần Văn Hồng ở tổ dân phố Trại 3, phường Phượng Sơn đã mở dịch vụ hướng dẫn tự hái quả, thưởng thức tại vườn và hỗ trợ chụp ảnh.
Anh Hồng cho biết “Khách đến vườn ngày một đông, không chỉ "check-in", chụp ảnh mà còn mua về làm quả nhiều giúp giá trị quả tăng ổn định và nhà vườn cũng chủ động được đầu ra. Làm du lịch nông nghiệp tuy vất vả nhưng hiệu quả cao hơn, tôi nghĩ nên nhân rộng mô hình này. Bên cạnh đó, Bắc Ninh đang đẩy mạnh sản xuất phát triển nông nghiệp theo hướng VietGAP, OCOP và cấp giấy chứng nhận bảo hộ địa lý cho hàng nông sản để có thể tiếp cận vào các thị trường mới cũng là một hướng đi giúp người nông dân có cuộc sống ổn định hơn”.
Hướng đi bền vững cho du lịch nông nghiệp
Sự phát triển của du lịch nông nghiệp tại Bắc Ninh không chỉ mang lại nguồn thu lớn cho nhà vườn mà còn tạo nên một diện mạo mới đầy sức sống cho kinh tế địa phương.
Bắc Ninh sau sáp nhập, không chỉ là thủ phủ của công nghiệp mà còn nổi lên như một vựa trái cây lớn của miền bắc. Không chỉ nổi tiếng với quả vải, với lợi thế về đất đai và khí hậu, tại địa bàn Lục Ngạn cũ đã phát triển mạnh mẽ các loại cây trồng có múi.
Tận dụng lợi thế, Bắc Ninh đang đẩy mạnh chiến lược kết hợp giữa nông nghiệp và du lịch. “Lễ hội trái cây Bắc Ninh năm 2025” (diễn ra từ ngày 5 đến 11/12, tại phường Chũ) là một trong những nỗ lực kích cầu cho mùa quả ngọt.
Giám đốc Sở Công thương tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Minh Hiếu, Phó Trưởng Ban tổ chức Lễ hội cho biết: Lễ hội trái cây 2025 có quy mô lớn nhất từ trước tới nay, quy tụ gần 200 gian hàng, giới thiệu trái cây, đặc sản OCOP và khu trưng bày nông cụ, máy móc sản xuất, chế biến. Một trong những điểm nhấn của sự kiện là Hội nghị xúc tiến điểm đến du lịch, nơi các chuyên gia, doanh nghiệp lữ hành và địa phương trao đổi giải pháp xây dựng sản phẩm du lịch nông nghiệp đặc sắc, kết nối tour tuyến tham quan vườn cây, làng nghề, di tích Kinh Bắc.
Không gian văn hóa-du lịch tại Lễ hội cũng được tổ chức bài bản, quầy thông tin du lịch mở xuyên suốt sự kiện; 25 chuyến xe miễn phí đưa du khách tham quan vườn cây; các tiết mục quan họ và chương trình trải nghiệm giúp sự kiện vừa mang hơi thở hiện đại vừa đậm sắc thái truyền thống. Lễ hội thu hút hơn 200.000 lượt khách, góp phần lan tỏa giá trị nông sản và phát triển du lịch nông nghiệp của tỉnh.
Năm 2025, toàn tỉnh Bắc Ninh có hơn 53.700ha cây ăn quả, riêng nhóm cây có múi đạt 8.602ha, sản lượng ước 80.000 tấn, giá trị hơn 1.800 tỷ đồng. Cam và bưởi là hai loại quả chủ lực được sản xuất trên quy mô lớn, với hàng nghìn hecta đạt tiêu chuẩn VietGAP, tạo ra những vùng đồi rộng lớn, cảnh quan đẹp, mùa vụ kéo dài nhiều tháng, phù hợp để đón khách tham quan, hái quả, phát triển mạnh loại hình du lịch nông nghiệp, trải nghiệm.
Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh Đỗ Tuấn Khoa, lợi thế nông nghiệp kết hợp với không gian văn hóa đặc sắc của 8 dân tộc cùng sinh sống, hệ thống di tích, di sản phong phú và các làng nghề truyền thống đang mở ra hướng đi bền vững cho du lịch sinh thái-nông nghiệp, trải nghiệm, làng nghề. Đây cũng là cơ sở để Bắc Ninh đặt mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, hướng tới đón 7 triệu lượt khách vào giai đoạn 2026-2027 và 10 triệu lượt khách vào năm 2030.
Dù có lợi thế, song tình trạng "nhiều tiềm năng, ít sản phẩm" đang là những rào cản để du lịch nông nghiệp Bắc Ninh phát triển. Thực tế cho thấy, hạ tầng phục vụ du lịch tại các vùng trồng trọng còn hạn chế, liên kết giữa nhà vườn - doanh nghiệp lữ hành chưa chặt chẽ, nên các hoạt động mới chỉ dừng lại ở trải nghiệm thăm vườn, hái quả. Bên cạnh đó, các dịch vụ phụ trợ như, bãi đỗ xe, khu vệ sinh, quầy đặc sản đạt chuẩn hoặc điểm check-in còn thiếu. Dịch vụ lưu trú, các trải nghiệm đủ để níu du khách ở lại qua đêm cũng đang là một hạn chế của du lịch Bắc Ninh…
Khắc phục bất cập, tin rằng, với sự vào cuộc quyết liệt từ tỉnh đến địa phương, sự chủ động của người dân và phát huy lợi thế vùng cây ăn quả, “du lịch mùa quả chín” đang có cơ hội bứt phá, trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng mới trong chiến lược phát triển du lịch của Bắc Ninh.
