Hội Người mù tỉnh Ninh Bình phối hợp Đoàn Thanh niên Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập trực thuộc Hội Người mù tỉnh Ninh Bình tổ chức “Diễn đàn Đổi mới sáng tạo vì mọi người 2026” (Ninh Binh Innovation for All Forum (NB-IAF 2026) vào ngày 18/10 vừa qua. Đây là một trong các hoạt động thiết thực diễn ra nhân dịp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10.
Là mùa đầu tiên của chuỗi diễn đàn hướng tới tổ chức thường niên, NB-IAF 2026 tạo không gian kết nối giữa cộng đồng người khiếm thị với các cơ quan quản lý, tổ chức xã hội, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ.
Diễn đàn có sự đồng hành của Trường đại học Đại Nam cùng các cơ quan, tổ chức và đơn vị liên quan trong việc thúc đẩy các hoạt động kết nối, chia sẻ tri thức và lan tỏa các giải pháp công nghệ hỗ trợ người khiếm thị.
Diễn đàn tập trung vào các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ hỗ trợ và trang bị kỹ năng số nhằm nâng cao khả năng tiếp cận tri thức, hỗ trợ học tập, mở rộng cơ hội việc làm và tăng cường tính độc lập trong cuộc sống của người khiếm thị.
Giá trị cốt lõi của diễn đàn nằm ở việc đặt con người ở trung tâm của đổi mới sáng tạo: công nghệ không chỉ giúp người khiếm thị tiếp cận thông tin thuận lợi hơn, mà còn có thể góp phần tăng tính độc lập, củng cố sự tự tin, phát huy năng lực và mở rộng lựa chọn trong cuộc sống.
Theo tinh thần đó, diễn đàn nhấn mạnh bước chuyển quan trọng từ “được tiếp cận công nghệ” sang “có khả năng sử dụng và ứng dụng thành thạo công nghệ” - một quá trình cần đi cùng đào tạo, hỗ trợ phù hợp, môi trường hòa nhập và sự đồng hành lâu dài của cộng đồng.
Trong bối cảnh AI và công nghệ số đang thay đổi sâu sắc phương thức học tập, lao động và giao tiếp, những công cụ như chuyển văn bản thành giọng nói, nhận diện hình ảnh, hỗ trợ tra cứu thông tin và tiếp cận nội dung số mở ra nhiều khả năng mới cho người khiếm thị. Tuy nhiên, để các tiến bộ này tạo ra tác động bền vững, giải pháp công nghệ cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, dễ tiếp cận, phù hợp với điều kiện sử dụng và gắn với cơ hội học tập, việc làm cũng như khả năng tham gia chủ động của người khuyết tật.
Dịp này, ông Phạm Quang Giang, Chủ tịch Hội Người mù tỉnh Ninh Bình khẳng định: “Đây là Diễn đàn đầu tiên do Hội Người mù tỉnh Ninh Bình phối hợp tổ chức, xuất phát từ sáng kiến của Đoàn Thanh niên Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), với sự đồng hành của các chuyên gia, tổ chức và doanh nghiệp. Chúng tôi trân trọng tinh thần chủ động, sáng tạo của tuổi trẻ NIC trong việc kết nối tri thức, công nghệ và các nguồn lực xã hội để hỗ trợ cộng đồng người khiếm thị. Chúng tôi kỳ vọng Diễn đàn sẽ không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, mà còn mở ra những cơ hội hợp tác thiết thực, lâu dài, giúp người khiếm thị ứng dụng công nghệ, phát huy năng lực, nâng cao chất lượng cuộc sống và tự tin đóng góp cho xã hội”.
Chia sẻ về mục tiêu và định hướng của sáng kiến, chị Bùi Hải Vy, Bí thư Đoàn Thanh niên Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia nhấn mạnh: Diễn đàn Đổi mới sáng tạo vì mọi người là sáng kiến của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), tiếp nối hành trình 5 năm đồng hành cùng các nhóm yếu thế trong xã hội, đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến gần hơn với cộng đồng.
“Thông qua Diễn đàn, chúng tôi mong muốn chuyển hóa những thành tựu công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, thành các giải pháp thiết thực giúp mở rộng cơ hội học tập, lao động và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người khuyết tật nói chung và người khiếm thị nói riêng. Quan trọng hơn, chúng tôi kỳ vọng Diễn đàn sẽ thúc đẩy các chương trình hợp tác lâu dài, để người khiếm thị không chỉ tiếp cận mà còn ứng dụng hiệu quả công nghệ trong học tập, công việc và đời sống, phát huy tiềm năng và chủ động đóng góp cho xã hội. Đó cũng là tinh thần đổi mới sáng tạo vì mọi người, để không ai bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên số”, Bí thư Đoàn Thanh niên Bùi Hải Vy nói.
Từ góc nhìn văn hóa và phát triển con người, Tiến sĩ Nguyễn Thúy Quỳnh, Báo Nhân Dân cho rằng, giá trị của đổi mới sáng tạo không chỉ nằm ở những tiến bộ của công nghệ, mà còn ở khả năng công nghệ giúp mỗi người phát huy năng lực, khẳng định giá trị bản thân và chủ động tham gia vào đời sống xã hội. Với phụ nữ khiếm thị, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ hỗ trợ có thể mở rộng cánh cửa tiếp cận tri thức, giáo dục, việc làm và những cơ hội phát triển mới. Tuy nhiên, từ tiếp cận công nghệ đến thực sự làm chủ công nghệ vẫn là một hành trình cần sự đồng hành của cộng đồng, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.
Trong khuôn khổ diễn đàn, bà Đào Thu Hương, Cán bộ Hòa nhập người khuyết tật của Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) Việt Nam, chia sẻ góc nhìn và kinh nghiệm quốc tế về thúc đẩy cơ hội cho người khuyết tật; đại diện doanh nghiệp đồng hành trao đổi về công nghệ phục vụ cộng đồng; ông Nguyễn Trung Linh, cố vấn tổ chức tổ chức phi chính phủ vì người khiếm thị Việt Nam (NGO VIC) chia sẻ về việc vượt qua rào cản, mở rộng cơ hội học tập và hiện thực hóa ước mơ của người khiếm thị; bà Khương Thị Bích Hằng, Phó Chủ tịch Hội Người mù tỉnh Ninh Bình kiêm Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Ninh Bình trao đổi về vai trò của công nghệ trong mở lối tiếp cận tri thức và nâng cao tính độc lập.
Điểm nhấn của diễn đàn là tọa đàm “Từ tiếp cận đến làm chủ: Phụ nữ khiếm thị trong kỷ nguyên AI”, do Tiến sĩ Nguyễn Thúy Quỳnh, Báo Nhân Dân, điều phối. Tọa đàm tập trung vào nhu cầu thực tế, những rào cản trong tiếp cận và ứng dụng công nghệ, cũng như cơ hội phát triển của phụ nữ khiếm thị trong bối cảnh mới. Việc đặt tiếng nói và trải nghiệm của chính người khiếm thị ở vị trí trung tâm được kỳ vọng giúp các trao đổi đi từ nhận diện khó khăn đến đề xuất giải pháp thiết thực, có khả năng áp dụng trong đời sống.
NB-IAF 2026 gửi đi thông điệp: đổi mới sáng tạo chỉ thực sự có ý nghĩa khi thành quả phát triển được chia sẻ rộng rãi và không ai bị bỏ lại phía sau. Khi công nghệ được phát triển cùng với sự thấu hiểu, trách nhiệm và sự tham gia của cộng đồng, công nghệ có thể trở thành cầu nối để người khiếm thị tiếp cận tri thức, phát huy năng lực, sống độc lập hơn và đóng góp đầy đủ hơn cho xã hội.
