Khó khăn trong công tác phòng cháy, chữa cháy cứu nạn, cứu hộ nhà trong ngõ hẹp
Các vụ cháy nhà trong ngõ sâu, hẹp tại Hà Nội thường gây ra hậu quả nghiêm trọng và khó khăn lớn cho công tác cứu hộ do xe chữa cháy cỡ lớn không thể tiếp cận trực tiếp.
Ngày 11/10/2025, vụ cháy xảy ra lúc 5 giờ 36 phút sáng tại số 9, hẻm 12 ngách 17 ngõ 180 Kim Hoa (phường Văn Miếu-Quốc Tử Giám). Ngôi nhà 4 tầng 1 tum nằm sâu tới 300m so với đường chính. Hậu quả làm 5 người trong một gia đình tử vong.
Ngày 13/4/2025, ngôi nhà ở ngách 14, ngõ 69 Trung Liệt bùng cháy dữ dội, lửa bao trùm căn nhà trong ngõ sâu khiến 2 người tử vong.
Và chắc hẳn rất nhiều người chưa quên vụ cháy nhà tại phố Trung Kính năm 2024 khiến 15 người tử vong. Ngôi nhà nằm trong ngõ sâu, thậm chí cách mặt đường khoảng 200m, khiến cho công tác chữa cháy vô cùng khó khăn vì khó để tiếp cận nhanh đám cháy.
Các thành phố lớn có mật độ dân cư đông đúc như Hà Nội, đặc thù địa bàn có nhiều ngõ nhỏ, ngõ sâu, giao thông chật hẹp, gây ra nhiều khó khăn cho công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Trung tá Tôn Long Chiến, Phó Đội trưởng Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực số 18, Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an thành phố Hà Nội chia sẻ: “Khó khăn đầu tiên phải kể đến đó là việc tiếp cận hiện trường khi xảy ra cháy, nổ. Do đường giao thông nhỏ hẹp, nhiều ngõ sâu, ngõ cụt, xe chữa cháy không thể tiếp cận trực tiếp khu vực xảy ra sự cố. Lực lượng chữa cháy phải triển khai phương án từ vị trí đỗ xe cách xa đám cháy, kéo dài đường vòi chữa cháy, vận chuyển trang thiết bị bằng sức người, làm tăng thời gian triển khai đội hình chữa cháy và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả xử lý sự cố ngay từ ban đầu".
Bên cạnh đó khi xảy ra cháy tại các nhà ở trong ngõ sâu, ngõ hẹp, khói, khí độc có thể nhanh chóng lan truyền qua cầu thang, hành lang và các lối đi nhỏ, gây nguy hiểm cho người mắc kẹt. “Việc đưa người bị nạn ra ngoài, tiếp cận các tầng cao, tổ chức triển khai thang và các phương tiện cứu hộ gặp nhiều trở ngại, đặc biệt đối với người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật và những người không có khả năng tự thoát nạn”, Trung tá Chiến cho biết.
Nhà trong ngõ hẹp, sâu thường liền kề, sát nhau, có nhiều vật liệu dễ cháy; một số hộ gia đình kết hợp kinh doanh, chứa hàng hóa. Khi xảy ra cháy, việc triển khai các biện pháp chống cháy lan và tạo khoảng cách an toàn gặp nhiều hạn chế.
Mỗi vụ cháy đều để lại những thiệt hại đáng kể, mặc dù vậy, không ít người dân đang sinh sống, kinh doanh buôn bán trên địa đặc thù này vẫn chủ quan đối với công tác phòng cháy, chữa cháy; chưa chủ động trang bị phương tiện chữa cháy, thiết bị cảnh báo cháy sớm; chưa nắm vững kỹ năng thoát nạn hoặc còn để vật dụng, phương tiện cản trở lối đi chung, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn khi xảy ra sự cố. Và “bà hỏa” thì không báo trước. Bất kỳ một sự chủ quan nào đều có thể tiềm ẩn rủi ro cháy nổ.
Để khắc phục được bài toán này, cần sự đồng bộ của các đơn vị liên quan và nhất là sự chấp hành của mỗi người dân.
Nâng cao kinh nghiệm, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy nhà trong ngõ hẹp với người dân
Nhằm tăng cường khả năng ứng phó với các tình huống bất ngờ, Công an thành phố Hà Nội đã phối hợp chính quyền các địa phương tổ chức kiểm tra, rà soát và xây dựng nhiều phương án chữa cháy trong ngõ sâu, ngõ hẹp, tận dụng tối đa khoảng thời gian vàng để cứu người, cứu tài sản.
Trung tá Tôn Long Chiến, Phó Đội trưởng Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực số 18 cho biết, đơn vị thường xuyên tăng cường công tác điều tra cơ bản, rà soát và lập bản đồ các khu vực ngõ sâu, ngõ hẹp có nguy cơ cháy, nổ cao; xây dựng phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ sát với điều kiện thực tế từng khu dân cư trên địa bàn, chủ động khảo sát địa bàn, xác định vị trí triển khai phương tiện, nguồn nước, đường tiếp cận và phương án kéo vòi chữa cháy; nghiên cứu sử dụng các trang thiết bị phù hợp với địa hình ngõ nhỏ, hẹp, nhằm nâng cao khả năng xử lý sự cố ngay từ những phút đầu tiên.
“Ngoài việc kiểm tra, rà soát, chúng tôi chú trọng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tự giác tháo dỡ vật cản, bảo đảm lối đi thông thoáng; trang bị bình chữa cháy, thiết bị cảnh báo cháy sớm và phương tiện phục vụ thoát nạn phù hợp”, Trung tá Tôn Long Chiến nhấn mạnh thêm.
Tuy nhiên, khi phát sinh cháy, lực lượng tiếp cận đám cháy nhanh nhất vẫn là người dân, dân phòng, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và các tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy. Chính vì vậy, việc phát huy kỹ năng phòng cháy, chữa cháy bốn tại chỗ vẫn luôn là phương châm hàng đầu được chú trọng đẩy mạnh.
Xuất phát từ thực tế đó, Ủy ban nhân dân phường Long Biên đã phối hợp Đội Cảnh sát chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, thường xuyên lên các phương án diễn tập với nhiều tình huống giả định.
Trên địa bàn phường Long Biên hiện có 34 ngõ nhỏ, ngõ sâu mà xe chữa cháy chuyên dụng khó tiếp cận, với hàng nghìn cơ sở, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, kho hàng hóa xen kẽ trong khu dân cư. Đây là những khu vực tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ, trong khi điều kiện giao thông và tổ chức chữa cháy còn nhiều khó khăn.
Thông qua những buổi diễn tập được tổ chức với các tình huống giả định sát thực tế, mỗi lực lượng đảm nhiệm một phần việc, từ cứu người, di chuyển tài sản, bảo đảm nguồn nước đến triển khai phương tiện chữa cháy, qua đó tạo thành thế trận ứng phó đồng bộ, hạn chế tình trạng lúng túng, chồng chéo khi có tình huống thực tế.
Ngay khi phát hiện cháy, người dân sẽ nhanh chóng báo động. Tiếp nhận thông tin, lãnh đạo Ủy ban nhân dân phường chỉ đạo, huy động lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, lực lượng dân phòng, Ban Chỉ huy quân sự phường, Công an phường, Trung tâm Y tế phường cùng các lực lượng liên quan khẩn trương có mặt tại hiện trường.
Với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm, các lực lượng tại chỗ nhanh chóng triển khai nhiệm vụ theo phương án. Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và dân phòng tổ chức tìm kiếm, cứu người bị nạn, hướng dẫn di chuyển đến khu vực an toàn, sau đó bàn giao cho lực lượng y tế sơ cứu và chăm sóc ban đầu.
Thông qua diễn tập, các lực lượng có điều kiện kiểm tra khả năng huy động nhân lực, phương tiện, tổ chức chỉ huy, triển khai đội hình và bảo đảm nguồn nước trong điều kiện địa hình phức tạp. Những khó khăn, bất cập trong quá trình thực hiện cũng là cơ sở để các đơn vị rút kinh nghiệm, tiếp tục hoàn thiện phương án, nâng cao năng lực phối hợp, sẵn sàng xử lý các tình huống cháy, nổ có thể xảy ra trên địa bàn.
Đồng chí Vũ Phương Đông, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Long Biên chia sẻ: “Tổ chức diễn tập tại các cơ sở, hộ gia đình nằm trong ngõ nhỏ, ngõ sâu, nơi xe chữa cháy chuyên dụng khó tiếp cận, có ý nghĩa thiết thực đối với công tác phòng ngừa và ứng phó sự cố cháy, nổ, đồng thời trang bị kỹ năng sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu, thoát nạn và xử lý tình huống khi có sự cố".
Từ thực tiễn địa bàn Long Biên, công tác phòng cháy, chữa cháy không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chuyên nghiệp mà cần bắt đầu từ ý thức phòng ngừa của mỗi người dân, mỗi cơ sở.
Có thể khẳng định rằng, đặc điểm ngõ sâu, ngõ hẹp tại Hà Nội không chỉ là trở ngại về giao thông mà còn là yếu tố làm gia tăng nguy cơ cháy lan, kéo dài thời gian tiếp cận và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả cứu người, chữa cháy. Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và phát huy phương châm “bốn tại chỗ” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản khi xảy ra cháy, nổ trên địa bàn Thủ đô.
