Sáng 20/11, tại Hà Nội, Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam(VOV) phối hợp với các cơ quan nghiên cứu, tổ chức chuyên môn và doanh nghiệp đồng tổ chức Diễn đàn kinh tế với chủ đề “Doanh nghiệp nhà nước: Nâng cao năng lực cạnh tranh và vai trò dẫn dắt”. Chương trình có sự đồng hành của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam và Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí-Công ty Cổ phần.
Vai trò nòng cốt và yêu cầu đổi mới
Phát biểu khai mạc tại Diễn đàn, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, ông Đỗ Tiến Sỹ cho biết ba mục tiêu quan trọng của Diễn đàn lần này đặt ra là: Thứ nhất, Diễn đàn nhằm đánh giá khách quan thực trạng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhà nước, xác định rõ những điểm mạnh cần phát huy và những hạn chế sớm cần khắc phục. Đây là cơ sở để doanh nghiệp, cơ quan chủ sở hữu và các cơ quan quản lý nhà nước có tiếng nói chung trong định hướng phát triển.
Thứ hai, tạo cơ hội để phân tích, lý giải các quy định pháp lý đang điều chỉnh hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, bao gồm các quy định về quản trị, đầu tư, sử dụng vốn công khai, minh bạch, cũng như các cơ chế đổi mới, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Việc thảo luận sâu sẽ góp phần nhận diện những bất cập, vướng mắc và kiến nghị hoàn thiện để tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nhà nước hoạt động hiệu quả.
Thứ ba, Diễn đàn có ý nghĩa quan trọng trong việc khẳng định vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước đối với nền kinh tế.
Tổng Giám đốc VOV Đỗ Tiến Sỹ nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và chủ động tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp nhà nước phải thực sự trở thành lực lượng tiên phong trong việc đổi mới công nghệ, đầu tư chiến lược, tạo động lực lan tỏa trong khu vực kinh tế tư nhân và góp phần nâng cao sức cạnh tranh quốc gia.
Tại diễn đàn, các chuyên gia, đều có chung nhận định, doanh nghiệp nhà nước luôn là lực lượng nòng cốt trong nền kinh tế, góp phần quan trọng trong việc bảo đảm các cân đối lớn, ổn định vĩ mô, an ninh năng lượng và an sinh xã hội. Khối doanh nghiệp này giữ vị trí chủ lực trong nhiều ngành, lĩnh vực then chốt như năng lượng, tài chính, hạ tầng, viễn thông, logistic; đồng thời đóng vai trò điều tiết thị trường, góp phần cho mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước không chỉ là yêu cầu nội tại mà còn là nhiệm vụ trọng tâm trong việc cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng. Trong bối cảnh cạnh tranh và chuyển đổi số toàn cầu, khu vực doanh nghiệp nhà nước cần đổi mới mạnh mẽ về quản trị, công nghệ và tư duy phát triển để thực sự giữ vai trò dẫn dắt, lan tỏa và kiến tạo tăng trưởng.
Về mặt quy mô, tính đến cuối năm 2024 (không tính 4 ngân hàng thương mại nhà nước), các doanh nghiệp có vốn nhà nước đang quản lý tổng tài sản có giá trị trên 4,3 triệu tỷ đồng, tổng vốn chủ sở hữu trên 1,9 triệu tỷ đồng, và đóng góp cho ngân sách nhà nước trên 400 nghìn tỷ đồng/năm.
Tập trung nguồn lực cho các doanh nghiệp then chốt
Trong thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều Nghị định, Thông tư chiến lược và Đề án quan trọng liên quan đến hoạt động đổi mới của doanh nghiệp nhà nước, từ quy định sử dụng vốn và tài sản nhà nước, cơ chế quản trị, đánh giá quản lý hiệu quả người đại diện phần vốn cho đến các quy định cổ phần hóa, thoái vốn, và áp dụng chuẩn mực quản trị hiện đại.
Về định hướng phát triển trong thời gian tới, Bà Nguyễn Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước, Bộ Tài chính, cho biết: Chúng ta đang xác định cần phải tập trung nguồn lực và phát triển một số doanh nghiệp nhà nước có vai trò mở đường, dẫn dắt trong những lĩnh vực then chốt. Những doanh nghiệp này sẽ cùng với các thành phần kinh tế khác vươn lên mạnh mẽ trong những ngành, lĩnh vực cần thiết và làm chủ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.
Quá trình sắp xếp tinh gọn doanh nghiệp nhà nước cũng đặt ra yêu cầu phải tập trung nguồn lực để hỗ trợ, tăng cường đầu tư và hỗ trợ về mặt tài chính cho các doanh nghiệp có vai trò then chốt thiết yếu.
Tại Diễn đàn, các chuyên gia của Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng các Viện Nghiên cứu cũng tập trung chia sẻ các góc nhìn và đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước.
Các giải pháp này nhấn mạnh việc cần thiết phải đổi mới quản trị, hoàn thiện cơ chế giám sát, thúc đẩy chuyển đổi số, hoàn thiện cơ chế vốn, huy động nguồn lực tài chính, và hoàn thiện thể chế cho Doanh nghiệp nhà nước. Mục tiêu cuối cùng là để khu vực doanh nghiệp nhà nước thực sự trở thành động lực dẫn dắt tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.
