Độc đáo lễ hội Cơm mới của người Tày

Lễ hội Cơm mới mang ý nghĩa tổng kết một năm lao động, tạ ơn trời đất, Thánh Mẫu Thượng ngàn và tổ tiên. Đây cũng là dịp để bà con gặp mặt, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm sản xuất, đồng thời giáo dục con cháu gìn giữ và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Tày Khao.

Lễ dâng trong lễ hội Cơm mới, một màn múa cầu mùa trước đền.
Lễ dâng trong lễ hội Cơm mới, một màn múa cầu mùa trước đền.

Theo phong tục, vào ngày Mão, tháng 9 hằng năm (năm nay tổ chức vào ngày 24 và 25/10), người Tày Khao xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới. Lễ hội được tổ chức tại ngôi đền Đông Cuông, nơi linh thiêng thờ Mẫu Đệ nhị Thượng ngàn và các anh hùng dân tộc thời Trần từng chiến đấu chống quân Nguyên Mông.

Lễ hội là dịp dâng Mẫu, Ngọc Hoàng và các đấng thần linh những sản vật đầu mùa, thể hiện lòng biết ơn trời đất, thần linh, tổ tiên đã ban cho mùa màng tươi tốt, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đồng thời, cầu mong các đấng linh thiêng phù hộ cho một năm tới mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, mùa màng bội thu. Trong lễ hội, có nghi lễ mổ trâu đen tế Mẫu và hiến sinh cho trời đất, diễn ra lúc 0 giờ ngày Mão tháng 9.

Trâu đen tượng trưng cho sự tinh khiết, trung thành và mạnh mẽ, biểu trưng cho mối giao hòa giữa con người và vạn vật trong vũ trụ. Đúng 0 giờ, khi trống nghi lễ vang lên giữa không gian đền thiêng Đông Cuông, nghi lễ tế trâu được thực hiện trang nghiêm dưới sự chủ trì của thầy Mo và các bậc cao niên. Sau nghi lễ hiến sinh, thịt trâu được chế biến thành 36 mâm cỗ, những mâm tiệc đầu tiên của mùa Cơm mới, được dâng vào chính điện để tế Mẫu Thượng ngàn, Ngọc Hoàng, Thần Vệ quốc và tưởng nhớ các Anh hùng, tướng lĩnh, binh sĩ đã anh dũng hy sinh.

Trên mâm cỗ Cơm mới, bên cạnh các sản vật quen thuộc, như: ngô, thóc nếp, khoai, sắn, cốm nếp mới, là thức quà tinh túy nhất của mùa vàng, được người dân trân trọng dâng lên Mẫu, như lời tạ ơn Đất Mẹ và các đấng thần linh đã phù hộ cho vụ mùa tốt tươi, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Cùng các sản vật nông nghiệp, thì cốm nếp mới tinh túy của mùa vụ, được xem là lễ vật quan trọng nhất, dâng lên Mẫu Thượng ngàn và Ngọc Hoàng. Trong khuôn khổ lễ hội, ngoài phần lễ chính còn có các hoạt động văn hóa tâm linh, như: diễn xướng hầu đồng, dâng hương, rước kiệu, hầu Thánh… thu hút đông đảo thanh đồng, bản hội và du khách thập phương về thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu.

Đền Đông Cuông là ngôi đền cổ, nằm bên dòng sông Hồng, thuộc xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai, từ lâu nổi danh là linh thiêng. Đền thờ chính Mẫu Đệ nhị Thượng ngàn, Mẫu thứ hai trong Tam Tòa Thánh Mẫu, là nơi thờ các vị anh hùng dân tộc đã có công trong cuộc kháng chiến quân Nguyên Mông, cùng các vị thủ lĩnh người Tày đã anh dũng hy sinh trong cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp năm Giáp Dần 1914.

Đồng chí Hoàng Hóa, Bí thư Đảng ủy xã cho biết: Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông không chỉ là hoạt động tâm linh, mà còn là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, là minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của văn hóa Tày Khao, góp phần bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, phát triển du lịch tâm linh và thúc đẩy kinh tế- xã hội ở vùng bán sơn địa, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Hiện nay, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông tham gia tích cực vào việc duy trì, bảo tồn các giống lúa nếp cái hoa vàng (để làm cốm), chăn nuôi đàn trâu có chất lượng cao phục vụ lễ hội (trâu trắng cúng đầu năm, trâu đen cúng cuối năm). Đồng thời địa phương duy trì các đội văn nghệ quần chúng, truyền dạy các điệu múa cổ, như: múa then, múa quạt, múa cầu mùa... để văn hóa truyền thống của đồng bào Tày Khao không bị mai một.

Có thể bạn quan tâm

Với tinh thần chủ động, quyết liệt, ngành đường bộ đang nỗ lực cao nhất, chạy đua với thời gian để khôi phục hệ thống giao thông, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người và phương tiện, góp phần giảm thiểu thiệt hại, sớm ổn định đời sống nhân dân các tỉnh miền núi phía bắc.

Đẩy nhanh khắc phục hậu quả mưa lũ, sớm thông xe tại các tỉnh miền núi phía bắc

Trước tình hình mưa lũ gây thiệt hại nghiêm trọng kết cấu hạ tầng giao thông các tỉnh miền núi phía bắc, Cục Đường bộ Việt Nam chỉ đạo khẩn, yêu cầu các đơn vị liên quan tập trung tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ khắc phục, sớm thông xe các tuyến đường huyết mạch, phục vụ công tác cứu nạn, cứu hộ, ổn định đời sống nhân dân.

Hoạt động thu hút đông đảo các em nhỏ tham gia, mở ra cơ hội tiếp cận môi trường đào tạo bóng đá chuyên nghiệp cho những tài năng trẻ. (Ảnh: Trung tâm N2B Football Cao Bằng)

Từ bóng đá cộng đồng đến cơ hội cho tài năng trẻ vùng cao

Việc thành lập Trung tâm Bóng đá cộng đồng Hà Nội FC không chỉ mở thêm sân chơi miễn phí cho trẻ em mà còn từng bước mở rộng mạng lưới phát hiện tài năng từ cơ sở. Chương trình tuyển trạch tại Cao Bằng vào ngày 20/7 là bước tiếp nối cho thấy định hướng đưa cơ hội tiếp cận bóng đá chuyên nghiệp đến gần hơn với nhiều địa phương.

Tuyến đường tạm chạy qua xã Mường Than được thông xe từ sáng 19/7 phục vụ nhu cầu đi lại cho bà con. (Ảnh: cắt từ clip)

Đa số điểm sạt lở miền núi phía bắc đã thông xe

Đến 15 giờ ngày 20/7, hầu hết các điểm sạt lở trên quốc lộ và đường tỉnh tại các tỉnh miền núi phía bắc đã được khắc phục, bảo đảm lưu thông trở lại. Hiện chỉ còn một số điểm phát sinh mới tại Lào Cai và Lai Châu đang được khẩn trương xử lý, tổ chức phân luồng để sớm thông xe an toàn.

Sau hơn 2 ngày nỗ lực khắc phục hậu quả mưa lũ, các phương tiện có tải trọng dưới 3,5 tấn đã được lưu thông qua đoạn Km354 Quốc lộ 32.

Thông xe trên Quốc lộ 32

Sau hơn 2 ngày nỗ lực khắc phục hậu quả mưa lũ, đến khoảng 14 giờ ngày 19/7, lực lượng chức năng đã cho thông xe tạm thời đối với các phương tiện có tải trọng dưới 3,5 tấn trên Quốc lộ 32, đoạn Km354 qua bản Chít, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu.

Nhu yếu phẩm do Quân khu II hỗ trợ người dân vùng lũ Mường Than.

Hướng về tâm lũ Mường Than

Trước những thiệt hại to lớn của đồng bào xã Mường Than, Lai Châu, các lực lượng cứu hộ vẫn đang gồng mình giúp bà con khắc phục hậu quả, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc Lai Châu, đồng bào khắp mọi miền cũng đang hướng về tâm lũ, những chuyến hàng cứu trợ được mang đến nhằm chia sẻ bớt khó khăn với bà con.

Chủ tịch tỉnh Lai Châu thăm động viên gia đình người dân bị thiệt hại do lũ.

Mường Than - Ghi từ nơi lũ dữ đi qua

Đã hai ngày trôi qua sau khi cơn lũ kinh hoàng quét qua các bản Chít, Nậm Sáng và một số bản lân cận của xã Mường Than (Lai Châu). Hàng trăm cán bộ chiến sĩ của Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lai Châu, Công an Lai Châu, chính quyền địa phương... vẫn đang gồng mình khắc phục sự cố nhằm giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.

Mưa lũ đã gây ảnh hưởng đến vận hành lưới điện ở Lai Châu.

Lai Châu: Hơn 1.000 khách hàng đã được cấp điện trở lại

Tổng Công ty Điện lực miền bắc (EVNNPC) cho biết, trong hai ngày 16-17/7, mưa lớn kéo dài trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã gây lũ quét, ngập lụt và sạt lở tại nhiều khu vực, làm thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và ảnh hưởng đến vận hành lưới điện. 

Do ảnh hưởng mưa lớn trong những ngày đầu tháng 7 đã gây thiệt hại hơn chục tỷ đồng trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

Điện Biên yêu cầu ứng phó thiên tai theo tinh thần “phòng là chính”, bảo đảm an toàn tính mạng nhân dân lên trên hết

Tại Công điện khẩn số 6271/CĐ-UBND ngày 18/7, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên yêu cầu các đơn vị, địa phương trong tỉnh phải theo dõi chặt chẽ các bản tin cảnh báo, dự báo thiên tai để chủ động, kịp thời ứng phó theo tinh thần “phòng là chính”, bảo đảm an toàn tính mạng nhân dân lên trên hết.

Lãnh đạo xã Pú Nhung (tỉnh Điện Biên) trao cây giống cà-phê hỗ trợ các đoàn viên hoàn cảnh khó khăn để trồng, mở rộng diện tích.

Điện Biên tìm giải pháp khoa học hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh

Sáng 18/7, dự tọa đàm “Phát triển nông nghiệp bền vững gắn với chuyển đổi xanh và nâng cao chuỗi giá trị các sản phẩm chủ lực tại Điện Biên”, đồng chí Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, mong muốn lắng nghe ý kiến tư vấn giải pháp khoa học hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, thông minh, bền vững.