Độc đáo lễ hội Cơm mới của người Tày

Lễ hội Cơm mới mang ý nghĩa tổng kết một năm lao động, tạ ơn trời đất, Thánh Mẫu Thượng ngàn và tổ tiên. Đây cũng là dịp để bà con gặp mặt, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm sản xuất, đồng thời giáo dục con cháu gìn giữ và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Tày Khao.

Lễ dâng trong lễ hội Cơm mới, một màn múa cầu mùa trước đền.
Lễ dâng trong lễ hội Cơm mới, một màn múa cầu mùa trước đền.

Theo phong tục, vào ngày Mão, tháng 9 hằng năm (năm nay tổ chức vào ngày 24 và 25/10), người Tày Khao xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới. Lễ hội được tổ chức tại ngôi đền Đông Cuông, nơi linh thiêng thờ Mẫu Đệ nhị Thượng ngàn và các anh hùng dân tộc thời Trần từng chiến đấu chống quân Nguyên Mông.

Lễ hội là dịp dâng Mẫu, Ngọc Hoàng và các đấng thần linh những sản vật đầu mùa, thể hiện lòng biết ơn trời đất, thần linh, tổ tiên đã ban cho mùa màng tươi tốt, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đồng thời, cầu mong các đấng linh thiêng phù hộ cho một năm tới mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, mùa màng bội thu. Trong lễ hội, có nghi lễ mổ trâu đen tế Mẫu và hiến sinh cho trời đất, diễn ra lúc 0 giờ ngày Mão tháng 9.

Trâu đen tượng trưng cho sự tinh khiết, trung thành và mạnh mẽ, biểu trưng cho mối giao hòa giữa con người và vạn vật trong vũ trụ. Đúng 0 giờ, khi trống nghi lễ vang lên giữa không gian đền thiêng Đông Cuông, nghi lễ tế trâu được thực hiện trang nghiêm dưới sự chủ trì của thầy Mo và các bậc cao niên. Sau nghi lễ hiến sinh, thịt trâu được chế biến thành 36 mâm cỗ, những mâm tiệc đầu tiên của mùa Cơm mới, được dâng vào chính điện để tế Mẫu Thượng ngàn, Ngọc Hoàng, Thần Vệ quốc và tưởng nhớ các Anh hùng, tướng lĩnh, binh sĩ đã anh dũng hy sinh.

Trên mâm cỗ Cơm mới, bên cạnh các sản vật quen thuộc, như: ngô, thóc nếp, khoai, sắn, cốm nếp mới, là thức quà tinh túy nhất của mùa vàng, được người dân trân trọng dâng lên Mẫu, như lời tạ ơn Đất Mẹ và các đấng thần linh đã phù hộ cho vụ mùa tốt tươi, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Cùng các sản vật nông nghiệp, thì cốm nếp mới tinh túy của mùa vụ, được xem là lễ vật quan trọng nhất, dâng lên Mẫu Thượng ngàn và Ngọc Hoàng. Trong khuôn khổ lễ hội, ngoài phần lễ chính còn có các hoạt động văn hóa tâm linh, như: diễn xướng hầu đồng, dâng hương, rước kiệu, hầu Thánh… thu hút đông đảo thanh đồng, bản hội và du khách thập phương về thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu.

Đền Đông Cuông là ngôi đền cổ, nằm bên dòng sông Hồng, thuộc xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai, từ lâu nổi danh là linh thiêng. Đền thờ chính Mẫu Đệ nhị Thượng ngàn, Mẫu thứ hai trong Tam Tòa Thánh Mẫu, là nơi thờ các vị anh hùng dân tộc đã có công trong cuộc kháng chiến quân Nguyên Mông, cùng các vị thủ lĩnh người Tày đã anh dũng hy sinh trong cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp năm Giáp Dần 1914.

Đồng chí Hoàng Hóa, Bí thư Đảng ủy xã cho biết: Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông không chỉ là hoạt động tâm linh, mà còn là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, là minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của văn hóa Tày Khao, góp phần bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, phát triển du lịch tâm linh và thúc đẩy kinh tế- xã hội ở vùng bán sơn địa, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Hiện nay, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông tham gia tích cực vào việc duy trì, bảo tồn các giống lúa nếp cái hoa vàng (để làm cốm), chăn nuôi đàn trâu có chất lượng cao phục vụ lễ hội (trâu trắng cúng đầu năm, trâu đen cúng cuối năm). Đồng thời địa phương duy trì các đội văn nghệ quần chúng, truyền dạy các điệu múa cổ, như: múa then, múa quạt, múa cầu mùa... để văn hóa truyền thống của đồng bào Tày Khao không bị mai một.

Có thể bạn quan tâm

Mùa hoa lê ở thôn Khâu Tràng, xã Hồng Thái, Tuyên Quang. Ảnh: Thành Đạt

Chung tay phát triển du lịch cộng đồng ở thôn Khâu Tràng

Từ một homestay nhỏ với sức chứa 20 khách, gia đình ông Bàn Văn Sĩ đã vay vốn cải tạo nhà cửa, xây thêm phòng ở, nâng sức chứa lên 100 khách/ngày vào mùa cao điểm. Du lịch ở thôn Khâu Tràng không phải là những công trình lớn hay dịch vụ hiện đại, mà bắt đầu từ chính cách người dân mở cửa nhà mình đón khách. 

Cổng vào khu di tích được trang hoàng lộng lẫy với biểu tượng rồng rực rỡ, đón chào dòng người hành hương về Đất Tổ.

Dòng người về Đền Hùng trong cơn mưa lớn

Dù thời tiết tại Phú Thọ trong ngày 19/4 (tức mùng 3/3 âm lịch-Tết Hàn thực) xuất hiện mưa rào, hàng nghìn người dân và du khách thập phương vẫn đổ về Khu di tích lịch sử Đền Hùng để dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, hướng lòng mình về cội nguồn dân tộc trong những ngày cận kề chính lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.

(Ảnh minh họa)

Đêm nay và ngày mai, khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và phía tây Nghệ An đề phòng lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh

Dự báo, đêm nay (19/4) và ngày mai, khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và phía tây Nghệ An có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa từ 15-30mm, cục bộ có nơi mưa to trên 70mm. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, lũ quét, sạt lở đất trên sườn dốc và tình trạng ngập úng tại các vùng trũng, thấp.

Khởi tố bị can, bắt tạm giam 3 người về hành vi đưa hối lộ, nhận hối lộ tại Trường mầm non Nam Hòa, xã Nam Hòa, tỉnh Thái Nguyên.

Vụ sử dụng thực phẩm không an toàn tại Thái Nguyên: Tội ác với trẻ thơ

Học sinh mầm non, niềm hạnh phúc lớn lao của các gia đình, tương lai của đất nước, đáng ra phải được bảo vệ, chăm sóc tốt nhất trong điều kiện và khả năng của gia đình, địa phương, nhà trường. Nhưng thật đáng tiếc, hai trường mầm non ở tỉnh Thái Nguyên lại sử dụng thực phẩm không an toàn, bớt xén suất ăn của trẻ thơ.

Cung sạt trượt lớn phía trên thôn Khuổi Luông, xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên.

Bảo đảm an toàn cho người dân vùng thiên tai

Mặc dù đã có quyết định hoặc được cấp vốn đầu tư xây dựng các dự án bố trí dân cư cấp bách vùng thiên tai, nhưng nhiều dự án trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên vẫn triển khai chậm. Người dân có nguy cơ phải sống trong cảnh tạm bợ, bất an khi mùa thiên tai năm 2026 đang đến gần.

Xã Mường Động đã trồng được hơn 85 ha rừng trên tổng diện tích dự kiến là 200 ha.

Phát triển lâm nghiệp theo hướng bền vững

Năm 2026, tỉnh Phú Thọ quyết tâm phát triển lâm nghiệp theo hướng bền vững, chú trọng bảo vệ môi trường sinh thái. Công tác trồng rừng trên địa bàn tỉnh đang được triển khai đồng bộ, hướng tới nâng cao thu nhập cho người dân.

Gia đình chị Nông Thị Ánh ở Tổ 10, phường Nùng Trí Cao nuôi tằm giống.

Đồng hành, hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp

Thiết thực đồng hành cùng hội viên, những năm qua, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Cao Bằng đã đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, phát triển sản xuất, kinh doanh, nâng cao thu nhập để từng bước thoát nghèo, vươn lên làm giàu.

Chiến sĩ Sư đoàn 316 hỗ trợ người dân thu hoạch lúa sau mưa bão.

Điểm tựa vững chắc của người dân

Trải qua 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Sư đoàn 316 thuộc Quân khu 2, đã ghi dấu bằng những chiến công oanh liệt trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.

Công trình kè khẩn cấp chống sạt lở khu dân cư đường 23/9 góp phần bảo đảm an toàn cho nhân dân.

Bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão

Là địa phương có nhiều điểm tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân, phường Cam Đường (Lào Cai) đang tập trung triển khai nhiều giải pháp chống sạt lở tại các khu vực trọng yếu, chủ động ứng phó, bảo đảm an toàn cho người dân khi mùa mưa bão đang đến gần.

Trước khi tổ chức Tết Thanh minh, đồng bào Dao Tiền sẽ có các công đoạn chuẩn bị bài khấn, cắt giấy tiền, may vá quần áo mới...

Tết Thanh minh của đồng bào Dao Tiền

Cùng với các giá trị văn hóa truyền thống như lễ cấp sắc, lễ, Tết..., đồng bào Dao Tiền ở Sơn La còn có phong tục truyền thống về ngày Tết Thanh minh, đây là dịp để con cháu sum vầy, cùng báo hiếu các bậc sinh thành đã khuất, tưởng nhớ công ơn tổ tiên và cội nguồn.