Nghệ sĩ Nhân dân Hồ Ngọc Trinh - Trưởng Đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ cho biết, trước đây, vốn tồn tại hai đoàn cải lương Long An và cải lương Tây Ninh cùng song song hoạt động. Nhưng từ năm 2018, đoàn Tây Ninh giải thể, sáp nhập vào trung tâm văn hóa tỉnh, lực lượng dần thu hẹp lại. Sau khi hợp nhất tỉnh Tây Ninh và Long An thành tỉnh Tây Ninh, trên cơ sở lực lượng nòng cốt là Đoàn nghệ thuật cải lương Long An, đã thống nhất đổi tên thành Đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ.
Đây là tên con sông gắn liền với cả Long An và Tây Ninh, không chỉ bồi đắp phù sa cho cây trái ngọt lành mà còn góp phần hình thành nên những nét văn hóa đặc sắc của vùng đất nơi đây. Theo Nghệ sĩ Nhân dân Hồ Ngọc Trinh, tên gọi mới của đoàn vì thế còn mang ý nghĩa về dòng chảy kết nối văn hóa, chở theo mong muốn tạo dựng một mái nhà nghệ thuật chung - nơi nghệ sĩ cùng làm nghề trên tinh thần đoàn kết, chia sẻ và hướng về tương lai.
Tuy nhiên, thay đổi tên gọi cũng đồng nghĩa với việc phải gây dựng lại chỗ đứng cho thương hiệu mới. Vì thế, ngay sau khi mang tên Vàm Cỏ, với đội ngũ gồm 40 viên chức và 15 lao động hợp đồng, đoàn đã nhanh chóng bắt tay ngay vào dàn dựng vở diễn, chương trình mới để phục vụ công chúng, khẳng định vị thế của một đơn vị nghệ thuật mạnh đã có bề dày hoạt động lâu năm.
“Đế đô sóng cả” chính là thành quả nghệ thuật đầu tiên sau khi đoàn chính thức mang tên Vàm Cỏ. Kịch bản vở diễn do Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Triệu Trung Kiên sáng tác, soạn giả Hoàng Song Việt chuyển thể cải lương, Nghệ sĩ Nhân dân Giang Mạnh Hà dàn dựng.
Vở diễn khai thác hình tượng Thái hậu Dương Vân Nga trong một giai đoạn lịch sử đầy biến động ở nước ta thời Đinh, Tiền Lê. Vở diễn chạm đến cảm xúc của người xem khi khơi lên những câu chuyện đầy sâu sắc về thời cuộc, tình người, những dằng xé, đắn đo của người gánh trên vai trọng trách lịch sử.
Đặc biệt, so với phiên bản của Nhà hát Cải lương Việt Nam trước đây từng đoạt Huy chương Bạc tại Liên hoan Sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc năm 2009, “Đế đô sóng cả” của Đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ mang đến nhiều sắc thái thú vị khi thể hiện đậm nét màu sắc, dấu ấn thẩm mỹ phương nam.
Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Triệu Trung Kiên cho biết, trước đây, từng có không ít tác phẩm thành công về Thái hậu Dương Vân Nga, đặc biệt trên sân khấu cải lương miền nam với dấu ấn lớn của các thế hệ nghệ sĩ đi trước. Tuy nhiên, với “Đế đô sóng cả”, ông đã cố gắng lật lại những tư liệu lịch sử, chú ý tới những điểm từng gây tranh luận trong giới sử học, trong đó có cách nhìn về nhân vật Nguyễn Bặc và cách lý giải vụ án liên quan đến cái chết của cha con vua Đinh để xây dựng kịch bản với những kiến giải mới bằng nhãn quan thận trọng, từ đó đặt lại câu hỏi, mở thêm chiều suy ngẫm cho khán giả.
Là người từng dàn dựng nhiều vở diễn lớn của sân khấu cải lương, Nghệ sĩ Nhân dân Triệu Trung Kiên đánh giá “Đế đô sóng cả” đã được Đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ đầu tư dàn dựng rất công phu, hoành tráng, thể hiện khát vọng của lãnh đạo đoàn trong việc thực hiện một tác phẩm lịch sử xứng tầm.
“Với tư cách là tác giả vở diễn và cộng tác viên của đoàn, tôi tin rằng đoàn sẽ còn phát triển mạnh trong thời gian tới. Đoàn có nội lực, có lực lượng trẻ tài năng và có định hướng nghệ thuật rõ ràng. Trong bối cảnh nhiều đoàn nghệ thuật gặp khó khăn, thậm chí mai một, việc một đoàn ở địa phương vẫn giữ được tiềm năng và cho thấy đà phát triển mạnh mẽ là điều đáng mừng, không chỉ với Tây Ninh mà với cả nghệ thuật cải lương nói chung” - Nghệ sĩ Nhân dân Triệu Trung Kiên nhận định.
Ngay từ suất diễn mở màn diễn ra tối 27/2, tại thôn Vân Điềm, xã Thư Lâm, Hà Nội, vở diễn “Đế đô sóng cả” đã đón nhận sự hưởng ứng nồng nhiệt của công chúng. Chọn một vở diễn khai thác đề tài lịch sử để lưu diễn tại miền bắc, Đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ không chỉ muốn tạo ra một điểm nhấn nghệ thuật đánh dấu sự thay đổi về nhận diện thương hiệu của đoàn, mà còn gửi gắm định hướng bền bỉ với dòng cải lương sử Việt được làm mới trên tinh thần trân trọng lịch sử.
Bên cạnh những gương mặt nghệ sĩ nổi tiếng như Nghệ sĩ Ưu tú Ngọc Đợi, Nghệ sĩ Ưu tú Vương Tuấn, Nghệ sĩ Ưu tú Đông Dương, vở diễn còn có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ trẻ thực lực như Chuông vàng vọng cổ Lê Hoàng Nghi, Thu Mỹ, Võ Hoàng Dư… Với lần “ra quân” này, Đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ vừa muốn “khoe” đội ngũ biểu diễn hùng hậu, tài năng, vừa khẳng định hướng đi trẻ hóa nguồn nhân lực để mang đến những hơi thở nghệ thuật mới cho khán giả.
Nghệ sĩ Nhân dân Hồ Ngọc Trinh cho hay, lợi thế của đoàn là gần Thành phố Hồ Chí Minh nên có điều kiện thu hút nghệ sĩ trẻ. Hiện lực lượng nghệ sĩ trẻ của đoàn chiếm tới hơn 50%, trong đó có một số bạn từng đạt giải tại các cuộc thi cải lương và phần lớn được đào tạo bài bản tại Trường Sân khấu - Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh. Dù thu nhập tại đơn vị không thể bằng cát-sê biểu diễn tự do nhưng các bạn vẫn quyết định gắn bó với đoàn vì môi trường nghề nghiệp và cơ hội được làm nghề nghiêm túc, đúng nghĩa. Đây chính là động lực để đoàn càng kiên định với định hướng nghệ thuật mình đã chọn.
Theo lịch trình, từ ngày 27/2 đến 8/3, Đoàn nghệ thuật cải lương Vàm Cỏ sẽ biểu diễn tại các điểm ở Hà Nội, Ninh Bình và có đêm diễn bán vé tại Trung tâm Biểu diễn nghệ thuật - Rạp Xiếc Trung ương vào ngày 9/3.
