Cải lương “bắt tay” xiếc kể chuyện vua Trần Nhân Tông

Kỷ niệm 717 năm Phật Hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn (1308-2025), Liên đoàn Xiếc Việt Nam và Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam vừa phối hợp dàn dựng vở diễn “Trần Nhân Tông”. Vở diễn gây ấn tượng bởi sự kết hợp độc đáo giữa ngôn ngữ cải lương và xiếc.

Thứ Tư, ngày 17/12/2025 - 19:39

Vở diễn "Trần Nhân Tông" gây ấn tượng bởi sự kết hợp độc đáo giữa ngôn ngữ cải lương và xiếc.

Vở diễn “Trần Nhân Tông” được Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam và Nghệ sĩ Ưu tú Trần Quang Khải phối hợp đạo diễn, dựa trên kịch bản của tác giả: Tiến sĩ Bùi Hữu Dược; chuyển thể cải lương: Nghệ sĩ Ưu tú Phan Ngọc Chi; thiết kế sân khấu: Nghệ sĩ Nhân dân Đạt Tăng; sáng tác và dàn dựng âm nhạc: Nghệ sĩ Nhân dân Huỳnh Tú; biên đạo múa: Thạc sĩ Nguyễn Thị Tuyết Minh.

Vở diễn tái hiện trọn vẹn và sinh động cuộc đời Đức Vua - Phật Hoàng Trần Nhân Tông kể từ khi sinh ra, trưởng thành, lên ngôi Hoàng đế, lãnh đạo quân dân Đại Việt chiến thắng giặc Nguyên Mông, đến hành trình nhường ngôi, xuất gia tu hành và trở thành Đệ nhất Tổ sư Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.

Các nghệ sĩ trong ê-kíp sáng tạo vở diễn "Trần Nhân Tông".

Cải lương và xiếc hợp lực khắc họa hình tượng vua Trần Nhân Tông

07/10/2025 21:35

Chia sẻ tại buổi họp báo ra mắt vở diễn vừa diễn ra chiều 17/12 tại Hà Nội, Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết: “Trần Nhân Tông” là thành quả nghệ thuật đánh dấu lần thứ ba Liên đoàn Xiếc Việt Nam phối hợp Nhà hát Cải lương Việt Nam, nay là Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam cùng dàn dựng tác phẩm xiếc kết hợp cải lương.

Ê-kíp sáng tạo chia sẻ thông tin về vở diễn.

Trước đó, 2 đơn vị đã gây dấu ấn với hai vở diễn “Cây gậy thần” và “Thượng Thiên Thánh Mẫu”. Trên cơ sở rút kinh nghiệm từ các dự án trước, ê-kíp sáng tạo đã lồng ghép hai loại hình một cách nhuần nhuyễn, để các tiết mục xiếc không tách rời mà đóng vai trò minh họa, bổ trợ và làm giàu cảm xúc cho mạch tự sự của cải lương.

Nghệ sĩ Ưu tú Trần Quang Khải chia sẻ, “Trần Nhân Tông” là tác phẩm đầu tay của anh trên cương vị đạo diễn, nhưng trước đó, anh từng có cơ duyên hóa thân thành nhân vật lịch sử này trên sân khấu. Năm 2015, Nghệ sĩ Ưu tú Quang Khải từng vào vai Trần Nhân Tông trong vở “Vua Phật”. Đến năm 2022, anh dàn dựng “Vua Phật” dưới hình thức cải lương kết hợp xiếc để làm tác phẩm tốt nghiệp khi theo học đạo diễn sân khấu tại Trường Đại học Sân khấu-Điện ảnh Hà Nội.

Và ở lần thứ 3 này, trong vai trò đồng đạo diễn với Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, anh và ê-kíp sáng tạo muốn mang đến một tác phẩm có khả năng chinh phục nhiều đối tượng khán giả và du khách, nên kịch bản đã được tinh lọc lại với những lát cắt tiêu biểu nhất, nhưng lại được đầu tư nhiều hơn về ngôn ngữ biểu đạt, công nghệ và tính giải trí để vở diễn dễ cảm, dễ tiếp cận nhất khi chuyển tải những thông điệp ý nghĩa của lịch sử.

Vở diễn quy tụ dàn diễn viên tài năng của 2 đơn vị nghệ thuật.

Ngay sau buổi tổng duyệt ngày 8/12/2025, vở diễn đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ giới chuyên môn và khán giả. Thông qua ngôn ngữ tổng hợp của xiếc, cải lương, âm nhạc, múa và mỹ thuật sân khấu, vở diễn không chỉ mang đến một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc mà còn giúp công chúng hôm nay hiểu rõ hơn về nhân cách, tư tưởng và di sản tinh thần của Phật Hoàng Trần Nhân Tông, với những bài học vẫn còn nguyên ý nghĩa trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay.

Thưởng thức vở diễn, người xem vừa được đắm chìm trong những làn điệu cải lương ngọt ngào, sâu lắng, vừa được mãn nhãn với những màn xiếc thể hiện độ khó cao như tung hứng, cầu bật, đu dây, nhào lộn trên không... Sự kết hợp nhuần nhuyễn của ngôn ngữ xiếc và cải lương đã góp phần tăng chiều sâu cho các lớp diễn, đồng thời khắc họa không gian thực cảnh sinh động, giàu tính điện ảnh.

Khác với 2 tác phẩm trước diễn ra ở sân khấu tròn, vở “Trần Nhân Tông” được đưa lên sân khấu vuông của Rạp xiếc Trung ương để tận dụng sức mạnh của các yếu tố công nghệ phụ trợ. Ê-kíp huy động nhiều tiết mục trình diễn trên cao, tạo nên sự đa tầng cho không gian sân khấu. Hoạt cảnh Trần Nhân Tông ra đời kết hợp màn đu dây trên cao; hoạt cảnh đánh giặc kết hợp nhào lộn, cầu bật; hoạt cảnh chợ quê kết hợp các tiết mục thăng bằng trên con lăn… đã mang đến nhiều trải nghiệm thị giác, thính giác đặc sắc cho người xem.

Đại diện Hội đồng họ Trần Việt Nam trao tặng ê-kíp sáng tạo một số tác phẩm tranh, tượng để đấu giá, dành kinh phí quảng bá vở diễn.

Đặc biệt, vở diễn đã mạnh dạn đưa xiếc thú (khỉ, dê, lợn…) vào không gian sân khấu để tái hiện bối cảnh làng quê, xóm chợ, thiên nhiên…, qua đó tạo nên những lớp diễn vừa giàu tính tạo hình, vừa mang tính giải trí.

Hệ thống bục, đế sân khấu di chuyển linh hoạt, kết hợp màn hình LED trình chiếu, cảnh trí và trang trí sân khấu mang đến nhiều hiệu ứng thị giác thú vị cho khán giả. Đây được xem là bước khởi đầu cho định hướng phát triển các vở diễn quy mô với sự ứng dụng sâu hơn các công nghệ như 3D Mapping, Hologram... trong dàn dựng.

Cũng tại buổi họp báo ra mắt vở diễn, đại diện Hội đồng họ Trần Việt Nam đã trao tặng ê-kíp sáng tạo một số tác phẩm tranh, tượng để đấu giá, dành kinh phí quảng bá vở diễn.

Vở xiếc-cải lương “Trần Nhân Tông” chính thức được công diễn vào các tối 20, 21 và 28/12/2025, tại sân khấu vuông, Rạp Xiếc Trung ương, Hà Nội.

TRANG ANH