Trong giới mộ điệu nghệ thuật cải lương ở Cà Mau, nhắc đến nghệ sĩ Kim Hiền của Đoàn Cải lương Hương Tràm, hầu như ai cũng biết. Chinh phục khán giả bằng tài năng diễn xuất, chị còn quyết tâm lấy bằng “tú tài” khi đã bước sang tuổi 40.
Khó khăn không lùi bước
Nghệ sĩ Kim Hiền tên thật Trần Kim Hiền, sinh ra trong gia đình có 6 anh, chị em tại vùng quê nghèo xã Viên An, huyện Ngọc Hiển (cũ), nay là xã Đất Mũi, tỉnh Cà Mau.
Vùng quê nơi nghệ sĩ Kim Hiền sinh ra có sông rạch chằng chịt, đường đến trường của trẻ em vùng này nhiều gian nan. Không ít em phải bỏ học giữa chừng. Anh chị em trong gia đình Kim Hiền, và cả bản thân chị, cũng không ngoại lệ.
Để nuôi dưỡng giấc mơ con chữ, Kim Hiền khăn gói lên trung tâm Cà Mau, xin làm cộng tác viên rồi chính thức trở thành diễn viên của Đoàn Cải lương Hương Tràm. Với năng khiếu bẩm sinh, niềm đam mê ca hát cháy bỏng từ thuở nhỏ, cùng sự miệt mài tập luyện, cái tên Kim Hiền dần tỏa sáng dưới ánh đèn sân khấu, theo những chuyến lưu diễn phục vụ bà con vùng quê sông nước Cà Mau.
Nghệ sĩ Kim Hiền kể, qua những tháng ngày rong ruổi lưu diễn, chị dần nhận ra rằng, người nghệ sĩ không chỉ cần hát hay, diễn giỏi mà còn phải có vốn kiến thức vững vàng để tiếp thu cái hay, cái mới trong thời đại công nghệ 4.0. Nghệ sĩ hôm nay cần phải vừa hồng, vừa chuyên; năng khiếu nghệ thuật cần song hành với tri thức văn hóa và sự am hiểu xã hội.
Từ suy nghĩ ấy, nghệ sĩ Kim Hiền mạnh dạn đăng ký học bổ túc văn hóa, bắt đầu phổ cập lại từ trung học cơ sở. Hoàn cảnh gia đình và kinh tế eo hẹp khiến việc học của Kim Hiền gián đoạn một thời gian. Khi ổn định hơn, chị tiếp tục học bổ túc và thi đậu tốt nghiệp trung học cơ sở, học lên đến lớp 11 thì lại bị ngắt quãng. Hỏi ra mới biết, nghệ sĩ Kim Hiền cùng con nhỏ và chồng phải về quê chăm sóc mẹ chồng bị bệnh nặng.
Biến cố liên tiếp ập đến, cuối năm 2022, chồng chị, cũng là đồng nghiệp chung đoàn - nghệ sĩ Nhất Phương - đột ngột qua đời. Cú sốc ấy tưởng chừng như đánh gục Kim Hiền, khi gia đình mất đi trụ cột, cuộc sống đảo lộn. Thế nhưng, bằng nghị lực kiên cường, chị đã tự gượng dậy, giữ trọn tình yêu với sân khấu và với khán giả.
Vượt lên nghịch cảnh
Ngay sau khi lo tươm tất nơi yên nghỉ cho chồng, nghệ sĩ Kim Hiền trở lại Đoàn cải lương Hương Tràm, vừa tiếp tục công việc vừa quyết tâm học bổ túc trung học phổ thông. Hành trình đi tìm con chữ không hề dễ dàng. Hồ sơ lớp 11 của chị đã bị thất lạc, buộc Hiền phải chạy đôn chạy đáo khắp nơi. Nhờ sự tận tình của cán bộ chuyên trách Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Cà Mau (cũ), gần nửa tháng mới tìm thấy hồ sơ. Nhớ lại giây phút cầm lại tập hồ sơ, ánh mắt Kim Hiền rạng lên niềm vui xen lẫn xúc động: “Cán bộ phòng giáo dục thấy tôi kiên trì cho nên cố gắng tìm giúp. Hôm đó trời mưa to lắm, tôi sợ trễ cho nên chạy ngay đến trung tâm bổ túc để nộp hồ sơ cho kịp nhập học”.
Kim Hiền học lại lớp 11 để củng cố kiến thức nền, khi cái tuổi đã ngấp nghé gần 40. Một mình lo toan mọi thứ, việc nhà, việc cơ quan, việc học của con và của bản thân cho nên nhiều lúc chị cũng định bỏ cuộc. Ba người bạn đồng trang lứa với Kim Hiền cùng theo học, cũng đã "buông bút" càng khiến chị thiếu tự tin, sợ không qua nổi kỳ thi cuối cấp. Nhưng rồi, sự kiên trì và cố gắng của chị đã được đền đáp xứng đáng, chị là một trong những thí sinh lớn tuổi nhất trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trong năm 2025 tại Cà Mau. Với Kim Hiền, đây là phần thưởng lớn nhất trong đời, bởi thời gian để có tấm bằng trên, chị đã kiên trì đeo bám đến hơn 20 năm.
Trong góc nhỏ của căn nhà cấp bốn, nghệ sĩ Kim Hiền lặng lẽ ngồi cạnh theo dõi việc học của con gái. Hoàn cảnh đơn thân nuôi hai con nhỏ khiến chị phải gác lại ước mơ xa nhà theo học đại học chuyên ngành đạo diễn. Thay vào đó, chị lựa chọn con đường phù hợp hơn: Đăng ký học đại học trực tuyến chuyên ngành Quản lý văn hóa. Với chị, đây không chỉ là cách trang bị thêm kiến thức để bắt kịp yêu cầu của thời đại mới, mà còn là sự tri ân dành cho khán giả đã đồng hành, yêu thương mình suốt quãng đường nhiều gian khó.
Theo Nghệ sĩ Nhân dân Hoa Phượng, Đoàn Cải lương Hương Tràm, bên cạnh nỗ lực trong từng vai diễn trên sân khấu, nghệ sĩ Kim Hiền còn là tấm gương bền bỉ, vượt qua nhiều nghịch cảnh để theo đuổi con đường học tập.
Nghệ sĩ Kim Hiền đã khẳng định tên tuổi qua nhiều giải thưởng chuyên môn: Huy chương bạc tại cuộc thi Nghệ thuật sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc với vai “Hai Tú” trong vở Dòng xoáy; Huy chương bạc tại cuộc thi Tài năng trẻ diễn viên sân khấu cải lương và dân ca kịch chuyên nghiệp toàn quốc năm 2017 với trích đoạn Duyên kiếp; Huy chương bạc tại Liên hoan Cải lương toàn quốc với vai “Ngân” trong vở Bến đợi; Huy chương bạc Liên hoan Cải lương toàn quốc với vai “Bà Sen” trong vở Hào quang và bóng tối.
