Điện gió ngoài khơi cho kinh tế biển

Nghị quyết số 20-NQ/TW đã xác định phát triển mạnh năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới là một trong những trụ cột để xây dựng quốc gia biển mạnh. Điện gió ngoài khơi đang đứng trước cơ hội chuyển mình từ một nguồn điện sạch thành động lực phát triển của cả một ngành công nghiệp biển.

Cánh đồng điện gió ở Bạc Liêu. Ảnh: VŨ ANH TUẤN
Cánh đồng điện gió ở Bạc Liêu. Ảnh: VŨ ANH TUẤN

Dù được đánh giá là một trong những quốc gia có tiềm năng điện gió ngoài khơi hàng đầu khu vực, song đến nay Việt Nam vẫn chưa có dự án thương mại nào được triển khai. Vì vậy, để biến tiềm năng thành hiện thực, điều quyết định không chỉ là nguồn tài nguyên mà còn là khả năng hoàn thiện thể chế và khơi thông nguồn lực đầu tư.

Từ tiềm năng đến quyết tâm chính sách

Với hơn 3.260km bờ biển, vùng đặc quyền kinh tế rộng hơn một triệu km² và điều kiện gió được đánh giá thuộc nhóm thuận lợi nhất châu Á, Việt Nam sở hữu lợi thế hiếm có để phát triển điện gió ngoài khơi. Nhiều nghiên cứu quốc tế đánh giá tiềm năng kỹ thuật của loại hình năng lượng này có thể lên tới khoảng 600GW, vượt xa nhu cầu phát triển trong nhiều thập niên tới.

Nhận diện rõ dư địa đó, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đặt mục tiêu phát triển từ 6 - 17GW điện gió ngoài khơi trong giai đoạn 2030 - 2035 nhằm phục vụ nhu cầu trong nước. Đáng chú ý hơn, Nghị quyết số 20 - NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh đã xác định đến năm 2030 công suất điện gió ngoài khơi đạt từ 6 - 10GW, đồng thời coi phát triển mạnh năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới là một trong những định hướng quan trọng của chiến lược phát triển đất nước.

Nếu như Nghị quyết số 36 - NQ/TW được ban hành năm 2018 đặt nền móng cho chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển thì Nghị quyết số 20 - NQ/TW ban hành mới đây đã tiến thêm một bước khi cụ thể hóa vai trò của điện gió ngoài khơi trong mô hình tăng trưởng mới. Điều này cho thấy cách tiếp cận đã có sự thay đổi đáng kể. Điện gió ngoài khơi trở thành cấu phần quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế biển và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Sự thay đổi về tư duy chính sách cũng phản ánh yêu cầu của giai đoạn phát triển mới. Trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số, nhu cầu điện dự báo tiếp tục gia tăng mạnh trong nhiều năm tới. Việc phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ góp phần đa dạng hóa cơ cấu nguồn điện, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu mà còn nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng trước những biến động của thị trường thế giới.

Đây là lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn nhiều so với sản lượng điện. Tại Hội nghị Năng lượng gió châu Á - Thái Bình Dương năm 2026 diễn ra vào tháng 6/2026, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cũng đã chỉ ra rằng, Việt Nam cần phát triển điện gió ngoài khơi gắn với các ngành công nghiệp và dịch vụ hỗ trợ. Lợi thế của Việt Nam sẽ được phát huy đầy đủ khi hình thành được chuỗi giá trị hoàn chỉnh, tạo sức lan tỏa tới nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.

Không chỉ là nguồn điện mới

Mỗi dự án điện gió ngoài khơi được đánh giá sẽ tạo thêm các cơ hội để phát triển về khảo sát biển, chế tạo thiết bị, xây dựng cảng chuyên dụng, logistics, vận tải biển, lắp đặt, vận hành, bảo dưỡng và hàng loạt dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao. Thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, quốc gia nào sớm xây dựng được chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi sẽ có lợi thế lớn trong cuộc cạnh tranh về công nghệ xanh và công nghiệp năng lượng, đồng thời tăng khả năng đóng góp cho tăng trưởng, đổi mới công nghệ và tạo việc làm chất lượng cao.

Đối với Việt Nam, dư địa phát triển chuỗi giá trị này là rất lớn. Những kết quả bước đầu của doanh nghiệp trong nước cho thấy, năng lực tham gia sâu hơn vào ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi hoàn toàn khả thi nếu có cơ chế phù hợp.

Điển hình như Tổng công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) đã xuất khẩu 33 chân đế điện gió ngoài khơi quy mô lớn vào tháng 6/2025 và tham gia chế tạo 10 trạm biến áp ngoài khơi với tổng công suất khoảng 6GW trong vòng 5 năm qua. Đây là minh chứng cho thấy, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ có khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn từng bước làm chủ nhiều công đoạn có hàm lượng kỹ thuật cao.

Quan trọng hơn, giá trị của các dự án không chỉ nằm ở doanh thu hay kim ngạch xuất khẩu mà còn góp phần hình thành năng lực công nghiệp quốc gia. Khi doanh nghiệp trong nước từng bước làm chủ công nghệ, Việt Nam sẽ giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tạo nền tảng để phát triển các dự án điện gió ngoài khơi trong nước với quy mô lớn hơn trong tương lai.

Theo TS Dư Văn Toán, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Việt Nam hiện có 21 tỉnh, thành phố giáp biển, trong đó phần lớn đều có điều kiện gió thuận lợi để phát triển điện gió ngoài khơi. Với một dự án điện gió ngoài khơi công suất khoảng 500MW, tổng vốn đầu tư có thể lên tới gần 2 tỷ USD. Nếu nhiều địa phương đồng thời triển khai các dự án theo quy hoạch, lượng vốn đầu tư huy động sẽ rất lớn, tạo thêm nguồn lực cho phát triển hạ tầng, dịch vụ cảng biển, logistics, đào tạo nhân lực và các ngành công nghiệp hỗ trợ.

Không chỉ vậy, quá trình đầu tư còn tạo ra hàng chục nghìn việc làm có trình độ kỹ thuật cao, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động tại các địa phương ven biển theo hướng hiện đại. Đây là yếu tố quan trọng để phát huy lợi thế biển trong giai đoạn phát triển mới, thay vì chỉ khai thác các ngành kinh tế truyền thống.

Quốc gia nào chỉ mua turbine sẽ chỉ có điện. Quốc gia nào làm chủ chuỗi cung ứng sẽ sở hữu một ngành công nghiệp mới. Khác biệt nằm ở chỗ Việt Nam lựa chọn trở thành thị trường tiêu thụ hay trung tâm sản xuất của khu vực.

Có thể bạn quan tâm

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Tài sản trí tuệ - Một trong những nguồn lực quan trọng nhất của doanh nghiệp. Ảnh: NAM NGUYỄN

Định giá để tạo lập thị trường tài sản trí tuệ

Việt Nam đã có hàng chục nghìn văn bằng sở hữu trí tuệ, nhưng phần lớn vẫn nằm trên giá hồ sơ hoặc trong sổ sách của các viện, trường. Khi Chính phủ đặt mục tiêu thí điểm định giá 100 quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), thách thức nằm ở việc tạo ra cơ chế để tài sản vô hình thật sự bước vào thị trường.

Robot hàn chíp điện tử được các doanh nghiệp quan tâm. Ảnh: NAM ANH

Bài toán vốn của doanh nghiệp điện tử

Muốn có đơn hàng thì phải đầu tư dây chuyền. Muốn đầu tư dây chuyền lại phải có đơn hàng. Vòng luẩn quẩn ấy đang giữ nhiều doanh nghiệp điện tử Việt đứng ngoài chuỗi cung ứng, trong khi cuộc đua bán dẫn đòi hỏi nguồn vốn ngày càng lớn.

Khởi đầu mới cho mối quan hệ cũ

Những năm gần đây, một số yếu tố đã đưa các quỹ đầu tư và công ty chứng khoán (CTCK) xích lại gần nhau hơn, hứa hẹn một thời kỳ “mặn nồng”.

Thách thức với bán lẻ đa trải nghiệm

Chỉ mới tháng 4 năm ngoái, hệ thống bán lẻ đa trải nghiệm Oh!Some xuất hiện tại Việt Nam với nhiều kỳ vọng. Nhưng chỉ sau hơn một năm hoạt động, những ngày gần đây đã xuất hiện thông tin về việc Oh!Some đóng một loạt cửa hàng đặt tại các trung tâm thương mại (TTTM) lớn.

Chi phí vốn hạ nhiệt sẽ tạo dư địa để ngân hàng giảm lãi suất cho vay. Ảnh: NGUYỆT ANH

Dư địa giảm lãi suất cuối năm

Lợi nhuận ngân hàng tiếp tục tăng, biên lãi thuần cải thiện nhưng nợ xấu vẫn nhích lên và bộ đệm dự phòng thu hẹp. Nhiều chuyên gia cho rằng, các ngân hàng đang có thêm dư địa giảm lãi suất cho vay vào cuối năm 2026, dù mức giảm sẽ khó diễn ra trên diện rộng.

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia giúp các doanh nghiệp đầu tư trang thiết bị hiện đại. Ảnh: NAM ANH

Hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia dành 50 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn đầu tư đổi mới công nghệ trong đợt 1 năm 2026. Chính sách hỗ trợ tới 50% lãi suất được kỳ vọng giảm chi phí vốn, thúc đẩy doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư.

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.

Cùng với nâng cao hiệu quả kinh tế, Việt Nam cần thúc đẩy mô hình tăng trưởng xanh, bao trùm và bền vững.

Khơi thông nguồn lực để tăng trưởng 2 con số

6 tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%; quý III được dự báo có thể tăng 9,5-10%. Với đà tăng trưởng này, mục tiêu GDP cả năm 2026 tăng hơn 9% được đánh giá là khả thi. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và hướng tới mục tiêu 2 con số, Việt Nam cần khơi thông đồng thời nhiều nguồn lực của nền kinh tế.

Các doanh nghiệp cần kê khai và nộp thuế đầy đủ với cơ quan quản lý. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nửa còn thiếu của cải cách môi trường kinh doanh

“Cửa vào” thị trường ngày càng rộng, nhưng “cửa ra” vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Khi đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cải cách môi trường kinh doanh phải bảo đảm cả việc thành lập lẫn rút lui khỏi thị trường đều minh bạch, nhanh gọn.

Theo Thông tư 49, Nhà nước chia sẻ rủi ro, đồng thời huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu khoa học. Ảnh: NAM ANH

Cơ chế tài chính mới mở đường cho công nghệ chiến lược

Thông tư 49/2026/TT-BKHCN mở ra cách tiếp cận mới trong cơ chế tài chính cho khoa học, chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý theo kết quả. Cơ chế này tăng quyền tự chủ, giảm gánh nặng thủ tục và tạo dư địa đầu tư cho các công nghệ chiến lược có độ rủi ro cao.

Kịch tính phút chót

Ngày 21/9 được xem là thời điểm quan trọng của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam khi được FTSE Russell chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Các cổ phiếu (CP) của Việt Nam sẽ được phân bổ vào các rổ chỉ số toàn cầu của FTSE trong 4 đợt, bắt đầu từ 21/9 là đợt đầu tiên với tỷ trọng phân bổ là 10%.

Lực đẩy mới cho sách

Để sách có thể bán chạy, ngoài yếu tố chất lượng, cần có thêm sức hút. Xu hướng phát triển của mạng xã hội cũng như KOL (cá nhân có ảnh hưởng với công chúng), KOC (người tiêu dùng có tầm ảnh hưởng) đang định hình sức hút mới của sách.

Đối với người dân, giá cả tăng làm giảm sức mua thực tế và buộc nhiều hộ gia đình phải thắt chặt chi tiêu. Ảnh: NGUYỆT ANH

Áp lực giữ lạm phát trong giới hạn mục tiêu

Chỉ còn cách mục tiêu kiểm soát lạm phát 0,05 điểm phần trăm, Việt Nam bước vào chặng cuối năm với áp lực cân bằng giữa kiềm chế giá cả và duy trì đà tăng trưởng. Đây sẽ là phép thử đối với hiệu quả phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.

Hàn Quốc hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Ảnh: NAM ANH

Tạo xung lực tăng trưởng mới

Thương mại song phương hướng tới 100 tỷ USD, còn vốn đầu tư Hàn Quốc tại Việt Nam đã vượt 100 tỷ USD. Trên nền tảng đó, hai nước đang mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới, tạo động lực cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật tại xã Tam Hưng, Hà Nội.

Gỡ rào cản để hộ kinh doanh mở rộng quy mô

Hộ kinh doanh là lực lượng quan trọng của kinh tế tư nhân, tạo việc làm cho khoảng 10 triệu lao động và giữ vai trò lớn trong lưu thông hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, khu vực này đang bộc lộ nhiều dấu hiệu suy giảm, đòi hỏi sớm tháo gỡ rào cản để ổn định và phát triển.

Cuộc cạnh tranh hạ tầng trạm sạc sẽ không chỉ nằm ở số lượng trụ sạc mà còn ở công nghệ và hạ tầng số đi kèm. Đồ họa: ANH QUÂN

Cuộc đua phủ sóng hạ tầng trạm sạc xe điện

Cùng với đà tăng trưởng của thị trường xe điện, hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển sôi động với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Xu hướng này phản ánh quá trình chuyển dịch sang giao thông xanh đang được thúc đẩy đồng thời từ chính sách và thị trường.

Thanh toán điện tử là xu hướng tất yếu trong quá trình hiện đại hóa giao thông. Ảnh: NGUYỆT ANH

Rà soát thu phí thanh toán điện tử giao thông

Việc các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử giao thông thông báo mức phí 6.600 đồng/tháng đối với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/tháng đối với doanh nghiệp đang nhận được sự quan tâm của người sử dụng. Trước những băn khoăn về cơ sở, mục đích và mức độ phù hợp của khoản thu, cơ quan quản lý đã yêu cầu rà soát, bảo đảm hoạt động thu phí đúng quy định, công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, người dân vẫn quen với các giao dịch bằng tiền mặt.

Ngoại lệ của tiền mặt

Cho phép doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt tại vùng khó khăn là một sự điều chỉnh cần thiết khi hạ tầng ngân hàng chưa theo kịp đời sống. Tuy nhiên, ngoại lệ này chỉ thật sự hợp lý nếu vừa bảo vệ được quyền lợi của người lao động, vừa giúp doanh nghiệp chứng minh chi phí hợp pháp, đồng thời không tạo thêm khoảng trống để kê khống, trốn thuế.

“Tay to” cá nhân

Trước đây, khi nhắc đến những nhà đầu tư (NĐT) lớn trên thị trường chứng khoán (TTCK), hay còn gọi là “tay to”, nhiều người sẽ nghĩ đến các quỹ ngoại, doanh nghiệp lớn, khối tự doanh của công ty chứng khoán… Còn NĐT cá nhân thường là NĐT nhỏ lẻ. Nhưng khoảng nửa thập kỷ gần đây, đã xuất hiện những NĐT cá nhân có quy mô giao dịch không thua gì các “tay to”.

Dự án mở rộng đường cao tốc đoạn Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: VIẾT DŨNG

Hạ tầng mở đường cho tăng trưởng

Khi những tuyến đường, sân bay và công trình kết nối lần lượt về đích, kỳ vọng lớn hơn không chỉ là thêm những công trình mới mà là mở rộng không gian kinh tế, giảm chi phí và tạo động lực phát triển.

Du lịch và KOL, KOC

Các KOL (cá nhân có ảnh hưởng với công chúng) và KOC (người tiêu dùng có tầm ảnh hưởng) đang hiện diện ngày một nhiều hơn trong các lĩnh vực, mà du lịch là một minh chứng rõ nét.

Cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn chịu nhiều áp lực cạnh tranh. Ảnh: NAM ANH

Xuất khẩu chật vật giữ đơn hàng

Xuất khẩu tiếp tục lập kỷ lục, nhưng doanh nghiệp đang đứng trước sức ép ngày càng lớn từ chính sách thuế mới của Mỹ. Bài toán giữ đơn hàng và duy trì sức cạnh tranh ngày càng khó khăn.

Việt Nam cần đồng thời giải quyết nhiều bài toán để BESS thật sự trở thành một thị trường.

Cần cú huých cho thị trường pin lưu trữ

Sự phát triển nhanh của năng lượng tái tạo (NLTT) đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải phát triển thị trường pin lưu trữ năng lượng (BESS) - công nghệ cho phép tích trữ điện khi nguồn dồi dào và phát lại khi nhu cầu tăng cao, qua đó cân bằng cung - cầu và nâng cao độ ổn định của hệ thống điện.

Một buổi bán hàng trực tuyến của doanh nghiệp. Ảnh: NAM ANH

Bán hàng trực tuyến đổi cách giữ khách

Sức mua trực tuyến vẫn tăng nhưng tốc độ đã chậm lại. Doanh nghiệp chuyển từ cạnh tranh bằng giá sang tạo giá trị, xây dựng thương hiệu và thấu hiểu khách hàng bằng dữ liệu.

Câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là chất xúc tác trung hạn quan trọng. Ảnh: NGUYỆT ANH

Thị trường giằng co, cơ hội vẫn hiện diện

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn giằng co khi thanh khoản suy yếu và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Dù vậy, định giá hấp dẫn, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và câu chuyện nâng hạng vẫn được xem là những động lực đáng chú ý cho giai đoạn tới.